ཧི་མཱ་ལ་ཡའི་གཡས་གཡོན་དུ་ཡོ་ག་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རིག་གཞུང་དར་ཚུལ་ལ་དཔྱད་པ།

ནང་དོན་གནད་བསྡུས། སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དུ་ཡོ་ག་དང་བོད་སྐད་དུ་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་པའི་རིག་གཞུང་དེ་ཉིད་མན་ངག་ཉམས་ལེན་གྱི་སྐབས་སུ་རྩ་རླུང་འཁྲུལ་འཁོར་ཞེས་སུ་འབོད་ཅིང་། ལུས་རླུང་སེམས་གསུམ་སྦྱོང་ཐབས་ཀྱི་རིག་གཞུང་མ་ལག་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་རི་བོ་ཧི་མཱ་ལ་ཡའི་ཕར་ཚུར་དུ་ཐོག་མར་ཇི་ལྟར་དར་བ་དང་། དེ་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་དུས་རབས་ཀྱི་འགྲོས་དང་འགྲོགས་ནས་ཇི་ལྟར་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ཚུལ། རིག་གཞུང་གང་དེ་མན་ངག་གནད་ཀྱིས་ལག་ཏུ་ལེན་པ་ལ་སྦྱང་གཞི་མིའི་ལུས་ཁམས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྦྱོང་བྱེད་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ཟབ་གནད་བསྟན་པ་གཉིས། དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་གཞུང་གི་གོ་རིམ་ལྟར་ན་གང་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག །གང་གིས་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས། དེ་ལ་གནས་པ་རྩ། གཡོ་བ་རླུང་། བཀོད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེའི་རྣམ་བཞག་དང་འབྲེལ་ཏེ་ལག་ལེན་གྱི་སྒོ་ནས། འགྲོ་བ་མིའི་ལུས་སེམས་བདེ་ཐང་ལ་ཕན་ནུས་ཐོན་ཚུལ། ད་ལྟའི་ཆར་རིག་གཞུང་གང་དེའི་བརྒྱུད་སྲོལ་དང་ཡིག་ཆ་ཇི་ཙམ་ཞིག་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ཡུལ་གྲུ་འདིར་དངོས་སུ་བཞུགས་ཚུལ་བཅས་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ཞིག་བཤད་པའོ། །  

ཐ་སྙད་གཙོ་བོ། ཡོ་ག །རྣལ་འབྱོར། རྩ་རླུང་། ལུས་གནད། སྐྱིལ་ཀྲུང་། འཁྲུལ་འཁོར། སྔ་དར། ཕྱི་དར། ཕྱག་ཆེན། རྫོགས་ཆེན། ལམ་འབྲས། དུས་ཁོར།

ཐོག་མའི་གསལ་བཤད། 

དེ་ཡང་བོད་ཡུལ་གྱི་དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་ཞལ་ནས། “འདི་ན་རྫོགས་སངས་རྒྱས་སུ་བགྲོད་པ་ལ། །ཟབ་མོ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་དང་ཕར་ཕྱིན་ཐེག །རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་གསང་སྔགས་ཕར་ཕྱིན་ལས། །ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས། །ཉི་མ་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་ཀུན་ཏུ་གྲགས། །ཚིག་དེ་བདེན་པའི་ཚིག་ཏུ་འདོད་བཞིན་དུ། །ཟབ་མོའི་ཐེག་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེས། །འཚོལ་བར་མི་བྱེད་མཁས་པའི་ཁུར་འཛིན་པ། །དེ་འདྲ་དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཅན་ཡིན་ན། །དེ་ལས་གཞན་པའི་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་གང་། །ཤིན་ཏུ་ཕྲད་དཀའ་གོང་ན་མེད་པའི་ལམ། །འདི་འདྲ་ཡལ་བར་འདོར་བ་ཀྱེ་མའོ་མཚར། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་རྒྱལ་བའི་ཐེག་པ་མཆོག །སངས་རྒྱས་ལས་ཀྱང་དཀོན་པའི་རྡོ་རྗེ་ཐེག །དངོས་གྲུབ་གཉིས་ཀྱི་གཏེར་གྱུར་ཟབ་མོ་དེར། །”ཞེས་མཆོག་ཐུན་མོང་གཉིས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་གཏེར་དུ་གྱུར་ཅིང་། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལས་ཀྱང་དཀོན་པའི་ཟབ་མོ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཟབ་གནད་མན་ངག་གི་ལམ་ནས། ལུས་སྦྱོང་། རླུང་སྦྱོང་། སེམས་སྦྱོང་གསུམ་གྱི་རིག་གཞུང་ཆ་ཚང་ཞིང་མ་ལག་ལྡན་པའི་དཔུང་ཆེན་པོ་ཞིག །གནའ་དུས་སུ་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡ་བརྒལ་ཏེ་བསིལ་ལྡན་ཁ་བའི་ལྗོངས་སུ་དར་འཕེལ་བྱུང་ཡོད་རུང་། ད་ལྟའི་ཆར་རིག་གཞུང་གང་དེའི་རྒྱབ་ལྗོངས་ལོ་རྒྱུས་དང་། ཟབ་གནད་མན་ངག་གི་རིན་ཐང་དང་འབྲེལ་བའི་ཕན་ནུས་དངོས་མ་ངོས་མ་ཟིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས། དུས་རབས་དང་བསྟུན་པའི་སྒོ་ནས་བེད་སྤྱོད་རྒྱུན་འཛིན་མི་ཤེས་པར། རིག་གཞུང་མ་ལག་ནས་ཁ་བྲལ་ཏེ་བཅོས་མའི་རྣམ་བཞག་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཚོང་དུས་ཀྱི་འོ་མ་བཞིན་སླ་ནས་སླ་རུ་འགྲོ་བཞིན་པ་དང་ཆབས་ཅིག །གསར་དར་བཅོས་མའི་རིག་ཚན་རྣམས་ཁྲོམ་རའི་ཉོ་ཚོང་དང་འགྲོགས་ཏེ། ནོར་བུའི་ཚབ་མཆིང་བུར་འགྱུར་བཞིན་པ་འདི་དག་ལ་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་མ་ཉམས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གལ་ཆེའི་དོ་སྣང་བྱ་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་།

བརྗོད་བྱ་དངོས།

ཧི་མཱ་ལ་ཡའི་ཚུར་རོལ་མཐོ་སྒང་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གསོ་རིག《རྒྱུད་བཞི》ལས།“འགྲོ་དྲུག་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་མི་ལུས་ལ། །མི་ན་གནས་དང་ན་བ་གསོ་བ་དང་། །ཚེ་རིང་ཆོས་ནོར་བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །”ཞེས་དང་། ཡང་།“རྣམ་པར་མ་གྱུར་ཐ་མལ་ལུས་པོ་ལ། །མི་ན་གནས་དང་རིང་དུ་འཚོ་བར་བྱ། །”ཞེས་དང་།“ནད་མེད་དོན་དུ་རྒྱུན་སྤྱོད་དུས་སྤྱོད་དང་། །བཅུད་ལེན་རོ་ཙ་བཞི་རུ་ཤེས་པར་བྱ། །”ཞེས་མི་ན་བར་གནས་པའི་རྒྱུ་རང་ལ་ཡོད་ཕྱིར། རྐྱེན་སྤང་ན་ནད་མི་འབྱུང་བར་བདེ་ཐང་དུ་གནས་ཐབས་ལ། ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་གཉིས་གལ་ཆེ་བར་བསྟན་པའི་ཡ་གྱལ་སྤྱོད་ལམ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་འགྲོ་འཆག་ཉལ་འདུག་གི་སྤྱོད་ལམ་སྤྱི་ལ་འདོར་ལེན་བྱེད་པ་དང་། དམིགས་བསལ་ལུས་རླུང་སེམས་ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི། ཕྱི་མ་འདི་ལ་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དུ་ཡོ་ག་ཞེས་འབོད་པ་དེ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ན་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་སུ་གྲགས། དེ་ལ་ཞིབ་ཕྲའི་ལག་ལེན་དངོས་ཀྱི་མིང་ལ་བོད་ཡུལ་ནས་རྩ་རླུང་འཁྲུལ་འཁོར་ཞེས་འབོད་ཀྱིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེང་སང་(YoGa瑜伽)ཞེས་འབོད་པ་དེ་ནི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དུ་ཡོ་ག་དང་། དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ་(YoGa) དང་རྒྱ་སྐད་དུ(瑜伽)བཅས་ཀྱི་འབོད་སྲོལ་ལྟར། དེང་སང་ཕལ་ཆེ་བས་ཡོ་ག་ཞེས་འབོད་ཀྱིན་ཡོད། དེའི་ནང་དོན་ནི་མིའི་ལུས་སེམས་བདེ་ཐང་ལ་ཕན་པའི་ལུས་རླུང་སེམས་གསུམ་སྦྱོང་བའི་རིག་གནས་མ་ལག་ལྡན་པ་ཞིག་རེད། སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དུ་ཡོ་ག་ཞེས་པ་དེ་བོད་སྐད་དུ་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་འབོད་པ་འདི་ནི་ལུས་རླུང་སེམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་གྱི་རིག་གཞུང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་གོ་བ་ལས། ལུས་ཕུང་སྦྱོང་བརྡར་ཙམ་ཞིག་ལ་གོ་བ་བླང་ན་ཧ་ཅང་ཁྱབ་ཆུང་བ་དེ་ཤེས་དགོས།

དེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ཚད་མཐོའི་རང་བཞིན་གྱིས་བཤད་ན། ཆོས་ཉིད་རྣལ་མའི་དོན་ལ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱོར་བས་ན་རྣལ་འབྱོར། ཞེས་བརྗོད་བྱ་གཏིང་ཟབ་ཅིང་བརྗོད་བྱེད་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་རིག་གཞུང་མ་ལག་ལྡན་པ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་ནམ་རྒྱུན་འཚོ་བའི་བདེ་ཐང་གི་ཆེད་དུ་ལག་ལེན་ཆོག་ལ། སྟབས་བདེའི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་རླུང་སེམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དེ་འདྲ་ཡང་མེད་པ་མ་རེད།

ཡོ་ག་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རིག་གཞུང་དང་ལག་ལེན་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ཞིང་མ་ལག་ལྡན་པའི་རྒྱུན་ནི་གནའ་དུས་རྒྱ་གར་ནས་བྱུང་སྟེ་བོད་ཡུལ་དུ་དར་ལ། ད་ལྟའི་ཆར་རིག་གཞུང་གང་དེའི་ཟབ་གནད་ཀྱི་རྒྱུན་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་གཡས་གཡོན་ན་བཞུགས་ཤིང་། རིམ་གྱིས་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་དར་ཁྱབ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་རེད། འོན་ཀྱང་མཁས་པ་གཞན་[1]གྱིས་བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་ལུས་སྦྱོང་ཐབས་ནི། ལོ་ཁྲི་གཅིག་ཡན་མན་དུ་གནའ་བོའི་ཨེ་ཅིབ་རིག་གནས་ལས་དར་བར་འདོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གནའ་བོའི་ཨེ་ཅིབ་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་བཀོད་པའི་ཆོས་གཞུང་། ཕྱིས་རྒྱ་གར་དུ་དར་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་དང་འདྲེས་ཏེ་དེང་དུས་ཀྱི་ཡོ་གའི་རིག་གནས་བྱུང་བར་འདོད། གནའ་བོའི་ཨེ་ཅིབ་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་པ་Dr.MuataAshbyཡིས་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༤ལོར་ཨེ་ཅིབ་ཡོ་ག་《EgyptianYoga古埃及瑜伽  ext Book Tantra古埃及瑜伽》 ཞེས་པའི་དཔེ་ཆ་གཉིས་བརྩམས་ཡོད་པ་དེ་རུ།[2] གནའ་བོའི་ཨེ་ཅིབ་ཀྱི་ལྡེབས་རིས་དང་འདྲ་གཟུགས་ཡི་གེ་ནང་ལྷ་ཚོགས་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློ་སོགས་ལས། ཡོ་ག་མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་འབྲེལ་ཡོད་པ་མ་ཟད་དེ་ཡང་མཐོ་རིམ་མི་སྣ་མ་གཏོགས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་དང་། གནའ་བོའི་ཨེ་ཅིབ་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་（ShetautNeter）དང་ཡི་གེ །བརྡ་རྟགས་སོགས་ཀྱིས་ཡོ་གའི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་ཆེས་སྔ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཟིན་ཐོ་བཏོན་ཡོད་པར་བཞེད། ཨེ་ཅིབ་ཀྱི་ལྷ་སྒྲུང་ནི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བརྩི་བ་བརྒྱུད་（མིའི་རང་གི་རྣམ་ཤེས་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས）ཆོས་ལུགས་དང་རྣལ་འབྱོར་ཡོ་ག་ལ་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་ལེན་དུ་འཇུག་ཐུབ་པ་དང་། ཡོ་ག་ནི་ལུས་དང་སེམས་གཅིག་ཏུ་སྦྱོར་བའི་སྒོམ་རྒྱག་སྟངས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། དེས་སེམས་དང་རྣམ་ཤེས་དྭངས་གཙང་བྱས་ནས་མིའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་ཁམས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚོད་འཛིན་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་གསར་རྙེད་བྱེད་པར་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ཏེ། མི་སོ་སོ་དང་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་བྱ་དངོས་ཡོད་ཚད་ཀྱི་གཏིང་ཟབ་པའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་གསལ་སྟོན་བྱེད་པ་དེ་རེད།

ངོ་བོའི་སྟེང་ནས་ཡོ་གའི་སྒོམ་རྒྱག་སྟངས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ནི་མི་སོ་སོའི་འདུ་ཤེས་དང་། འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་བྱ་དངོས་ཡོད་ཚད་ལ་གཏིང་ཟབ་པའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་གསལ་སྟོན་བྱེད་པར་བཞེད་ཚུལ། མོའུ་ཨ་ཐ་ཨ་ཧྲི་ཕི་དང་（Muata Ashby）ཁེ་ལོན་ཁེ་ལ་ཁེ་ཨ་ཧྲིན་པེ་（SebaDja）གཉིས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི《ཨེ་ཅིབ་ཀྱི་ཡོ་ག་བློ་གྲོས་སྒོ་འབྱེད》དང་། ཡང་མོའུ་ཨ་ཐ་ཨ་ཧྲི་ཕིས（Muata Ashby）བརྩམས་པའི《ཨེ་ཅིབ་ཀྱི་གསང་སྔགས་རྒྱུད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར》ཞེས་པ་ལས་གསལ།

གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ཡོ་གའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་མཚོན་ན་ལོ་༤༧༢༥ཡས་མས་ཙམ་ལ་འགོ་ཁུངས་འདེད་ཐུབ་ལ། དེ་ཡང་རྒྱ་གར་གྱི་ནུབ་རྒྱུད(པ་ལ་ཐར་གནའ་ཤུལ巴尔塔尔)ནས་ལོ་ངོ་༢༧༠༠ཡི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་སྐོར་ཡོ་གའི་དགེ་སྒྲུབ་པ་ཞིག་གི་རུས་ཕུང་ཆ་ཚང་ཞིག་རྙེད་ཡོད། དུར་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་ག་དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་འཁྱེར་ཚུལ་ཡོ་གའི་བསམ་གཏན་སྒོམ་ཚུལ་པདྨའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་ཚུལ་དུ་བཞུགས་པ། ལག་གཉིས་པུས་མོའི་སྟེང་དུ་མཐེ་མཛུབ་སྤྲད་ནས་ཡོ་གའི（samadhi）瑜伽三摩地སྒོམ་ཉམས་ལེན་ལྟར་བྱས་པ་ཞིག་རེད། [3]དེ་མཚུངས་སུ་ཡང་1928ལོར་ཕ་ཁི་སི་ཐན་གྱི་(མོ་ཧེན་ཙུའོ་ཏ་ལའི་གནའ་ཤུལ་摩亨佐达罗遗址)ནས་རྙེད་པའི་ཐམ་གར་སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་ལོ་2350ནས་2000ལོའི་བར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པར་བཤད་ལ། ཐམ་ག་དེའི་སྟེང་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞིག་གི་སྣང་བརྙན་དེ་ནི་ཧིན་འདུ་གཙང་པོའི་འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཏ་ལུའོ་ཝེ་ཐུའུ་མིས་ནགས་ཚལ་ནང་དུ་མི་རྣམས་ལྷིང་འཇགས་སུ་བསྡད་ནས། བསམ་བློ་གཏིང་ཟབ་གཏོང་བའི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་གསོ་བ་དང་། ཚད་པ་འགོག་པའི་བྱ་ཐབས་བྱུང་བ་ནི་ཡོ་ག་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཐོག་མ་རུ་འདོད། ཁོ་ཚོས་ད་དུང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཉམས་འགྱུར་ལ་གཞིགས་ནས་ལྟ་ཞིབ་དང་ལད་ཟློས་བརྒྱུད། ལུས་སེམས་ལ་ཕན་པའི་སྦྱོང་བརྡར་མ་ལག་རབ་དང་རིམ་པ་གསར་གཏོད་བྱས་པ་ནི་ལུས་སྤྱོང་གི་ལོ་རྒྱུས་སྔ་གྲས་སུ་ཆགས་ཡོད། [4]

ད་ལྟའི་ཆར་བོད་ཡུལ་དུ་དར་སྲོལ་ཆེ་བ་ལུས་རྣམ་སྣང་ཆོས་བདུན་གྱི་བཞུགས་སྟངས་འདི་ནི་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ལུས་སེམས་སོགས་སྙོམས་སྒྲིག་བྱ་ཐབས་ཀྱི་རིག་གནས་ལས་བྱུང་ཞིང་། གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ལུས་སེམས་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་པའི་རིག་གནས། རྣལ་འབྱོར་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ལུས་གནད་བཅོས་སྟངས་རྣམ་སྣང་ཆོས་བདུན་འདི་ནི་ཡོ་ག་ལུས་སྦྱོང་གི་རྨང་གཞི་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དེ་ཡང་རྣམ་སྣང་ཆོས་བདུན་ལྡན་ཞེས་པའི་མིང་འདི་ཡོང་ས་སྔ་ཤོས་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་དགེ་སྦྱོང་རིག་གནས་དང་། གདོད་མའི་ནང་བསྟན（ཕལ་ཆེར་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་བཞི་པ་ནས་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་དང་པོའི་བར།）གྱི་གཞུང་རྣམས་ལས་བྱུང་བ་ཁུངས་འདེད་ཐུབ་ལ། དེ་ཡང《ལུང་སྡེ་བཞི》དང་པཱ་ལིའི《ཆོས་འཁོར་མདོ》དང་།《མྱང་འདས་མདོ།》《དྲན་པ་ཉེར་བཞག་མདོ།》《བདག་མེད་མདོ།》སོགས་ཀྱི་སྔ་དུས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཁྲོད།“སྐྱིལ་ཀྲུང་བྱས་ནས་བཞུགས་པ་དང་། ལུས་དྲང་པོར་བསྲང་བ། མིག་ཅུང་ཟད་ཟུམ་པ། ཡིད་ཡུལ་ལ་མི་འཕྲོ”ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཡོད་པས་སྐབས་དེར་གཞི་རྩའི་ཐོག་ནས་ལུས་རྣམ་སྣང་བདུན་ལྡན་གྱི་རྩ་བའི་རིག་པ་གྲུབ་ཟིན། འོན་ཀྱང་ད་དུང་བརྒྱུད་རིམ་ལྡན་པ་དང་རང་རྐྱ་འཕེར་བའི་གཞུང་ཞིག་གྲུབ་མེད། དེ་ལྟར་ནའང“ལུས་གནད”དང“རླུང་གནད”“སེམས་གནད”ཅེས་མིང་དག་བྱུང་ཟིན་པས། དེས་རྗེས་ཀྱི་སྒོམ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་གྲུབ་པར་རྨང་གཞི་ཟབ་མོ་ཞིག་བཏང་ཡོད། སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཞི་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་དུ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་དང་དབུ་མའི་ལུགས་གཉིས་མཉམ་འདྲེས་བྱུང་བ་དང་བསྟུན་ནས། ལུས་རྣམ་སྣང་བདུན་ལྡན་གྱི་སྡོད་སྟངས་འདི་སྔར་ལས་ཚད་ལྡན་ཅན་དུ་གྱུར་ཡོད།《རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས》ལས“ལུས་སྒལ་ཚིགས་དྲང་པོར་བསྲང་། ཕྲག་པ་གློད། མིག་སྣ་རྩེར་བལྟ། ལྕེ་རྩེ་ཡ་རྐན་ལ་སྦྱར།”ནང་དོན་འདི་དག་དང་རྗེས་ནས་དར་བའི་ལུས་རྣམ་སྣང་བདུན་ལྡན་གྱི་བཞུགས་སྟངས་དང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་པོ་ཡོད་པ་དེ་རེད།

ལུས་རྣམ་སྣང་བདུན་ལྡན་གྱི་བཞུགས་སྟངས་ཆ་ཚང་བ་བསྟན་པའི་གཞུང་ནི། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས（Mahāvairocanaདུས་རབས་བདུན་པ་ནས་བརྒྱད་པའི་བར།）བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང《རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོ་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད།》ཅེས་པ་སོགས་ཆེན་པོ་ཐང་གུར་གྱི་འགྱུར་བའི་བསྟན་བཅོས་ནང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་སྒྲུབ་སྐབས་ཀྱི་བཞུགས་སྟངས་དང་། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཇི་ལྟར་བཅོས་དགོས་པ་རྣམས་གོ་རིམ་ལྡན་པར་རྒྱས་བཤད་བྱས་ཡོད། རྒྱ་གར་ནཱ་ལེཎྜའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཤུ་བྷ་ཀ་ར་སིང་ཧ་དང་བཛྲ་བོ་དྷི་སོགས་རྒྱ་ནག་ལ་ཆོས་སྤེལ་དུ་ཡོང་སྐབས་སྒོམ་སྒྲུབ་ཀྱི་བཞུགས་སྟངས་ལ་གཙོ་གནད་བདུན་དུ་དབྱེ་སྟེ། དེའི་ནང་དུ“སྐྱིལ་ཀྲུང་དང་། ལུས་དྲང་པོར་བསྲང་བ། དབུ་གུག་ཙམ་བྱས་པ། མིག་ཟུམ་པ། ལྕེ་ཡ་རྐན་ལ་སྦྱར་བ། ལག་གཉིས་མཉམ་བཞག །དབུགས་དལ་ཞིང་རིང་བར་གཏོང་བ”སོགས་ཚུད་ཡོད་ལ། དེ་དེང་སྐབས་ཀྱི་བཞུགས་སྟངས་དང་ཡོངས་སུ་མཐུན་པོ་ཡོད།

དེ་ནས་ཡོ་གའི་རིག་གཞུང་མ་ལག་ལྡན་པར་དར་ཚུལ་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་12o-200ཙམ་ལ། སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དུ་པུ་ཏམ་ཛྙ་ལིའི་སྟེ་བོད་སྐད་དུ་དྲང་སྲོང་ཆུ་ཀླུང་གི(Patanjali帕坦伽利)ཡོ་ག་སྭ་ཏར་རི་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་མདོ་Yoga Sutras《瑜伽经》ཞེས་པའི་གཞུང་འདི་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་གནང་བར་བཤད། དེར་ནང་གསེས་ལེའུ་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ནང་དུ་ཡང་ལུས་རླུང་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་སྐོར་བསྟན་ཡོད། དེ་ཡང་རྒྱ་གར་དུ་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་གོང་རོལ་ནས་རིམ་གྱིས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཡིག་ཆ་དུ་མ་ཁ་འཐོར་དུ་གནས་པ་རྣམས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་གནང་མཁན་དེ་དྲང་སྲོང་པུ་ཏམ་ཛྙ་ལིའི་ཡིན་པར་གྲགས།[5]དེ་ནས་རིམ་གྱིས་རྒྱ་གར་དུ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཡིག་ཆ་མང་པོ་ཞིག་དར་འཕེལ་བྱུང་བ་ལས། ༡ རྒྱལ་རྒྱལ་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་པ་ནི（Rāja Yoga胜王瑜伽）སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་ནང་ཙམ་ལ་དར་སྲོལ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞིང་། དེ་ཡང་པུ་ཏམ་ཛྙ་ལིའི་ཡོ་ག་སྭ་ཏར་རི་ལ་གཞི་བཅོལ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་ནང་དོན་ནི་ནང་སེམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གཙོ་བོར་བསྟན་པའི་གཞུང་ཞིག་ཡིན། [6] ༢ ཧ་ཏ་རྣལ་འབྱོར་ནི་ (Hatha Yoga哈达瑜伽)སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་པའི་མཇུག་ནས་བཅུ་གཅིག་པའི་སྟོད་ལ་དར་བ་ཞིག་སྟེ། རྩོམ་པ་པོ་ནི་(Venerable Fish Emperor鱼帝尊者སློབ་མ་Vatsa Guru牧牛尊者)ཞེས་པ་ཁོང་ཡིན་པར་བཤད། ནང་དོན་ལུས་སྦྱོང་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་དེ་འདི་ནས་བྱུང་བར་བཤད། ༣ ཤེས་རབ་རྣལ་འབྱོར་ནི་(Jnana Yoga智慧瑜伽) སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་20-30ལ་བྱུང་བའི་བོ་ཅག་ཧྥན་ཀི་《Bhagavad Gita薄伽梵歌》ཞེས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་ནང་དོན་འཇིག་རྟེན་ལ་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལེགས་ཉེས་འབྱེད་པ་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་ཞིག་ཡིན། ༤ ལྷག་བསམ་རྣལ་འབྱོར་ནི་（Bhakti Yoga 虔信瑜伽或者巴克蒂瑜伽）བརྩེ་བ་དང་ལྷག་བསམ་གཙོ་བོར་སྟོན་ཅིང་མགུར་གླུ་ལེན་པའི་གཞུང་ཞིག་སྟེ་བོ་ཅག་ཧྥང་ཀིའི་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། ༥ འགུལ་སྐྱོད་རྣལ་འབྱོར་ནི་(Karma Yoga行动瑜伽) སྒོ་གསུམ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་གཙོ་བོར་འཛིན་ཅིང་སྒེར་སེམས་དང་འདོད་རྔམ་ཆུང་དུ་གཏོང་བའི་སྤྱི་ཕན་གྱི་བྱ་གཞག་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་ཞིག་ཡིན། རྩོམ་པ་པོ་དང་དར་བའི་དུས་ཚོད་མི་གསལ། ༦ བདེན་ཚིག་རྣལ་འབྱོར་ནི（Mantra Yoga真言瑜伽）བདེན་ཚིག་གི་སྒྲ་ལ་ཉན་པའི་མཉམ་གཞག་གིས་སེམས་ཁམས་སྙོམས་སྒྲིག་བྱེད་པར་བསྟན་པ་ཞིག་སྟེ་དར་བའི་དུས་ཧ་ཅང་སྔ་བར་འདོད། ༧ ལ་ཡའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་（laya拉亚瑜伽）མཉམ་གཞག་དང་རླུང་གི་ནུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྩ་ལམ་གཙང་སེལ་དང་ཕྱི་རོལ་ཁམས་ཀྱི་ནུས་པ་བསྡུ་ལེན་གྱིས་ཚེ་སྲོག་གི་དཔལ་བསྐྱེད་ཐབས་ཤིག་ཡིན། ༨ ཕྱོགས་བསྡུས་རྣལ་འབྱོར་ནི(Integral Yoga”ཡིན། Integral Yoga综合瑜伽) རྣལ་འབྱོར་གྱི་སློབ་དཔོན་སི་ཝ་སྨི་ས་ཐེ་ཆི་ཏ་ནན་ཏ་(Swami Satchidananda)ཡིས་1966ལོར་ཉིའུ་ཡོག་མན་ཧ་ཏུན་དུ་རྣལ་འབྱོར་སློབ་གླིང་ཞིག་བཙུགས་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་སྤེལ་གནང་བ་ཞིག་སྟེ། ནང་དོན་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རིག་གནས་ཕྱོགས་བསྡུས་གནང་བ་ཞིག་ཡིན།

དང་པོ། བོད་ཡུལ་དུ་ལུས་རླུང་སེམས་གསུམ་གྱི་སྦྱོང་བ་རྩ་རླུང་དུ་གྲགས་པའི་རིག་གཞུང་དར་ཚུལ།

ད་ཡོད་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་ལས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལྟར་ན་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་ཙམ་ལ། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱིས་མཁན་སློབ་གཉིས་སོགས་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ། ནང་བསྟན་མདོ་སྔགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་བསྒྱུར་སྤེལ་གནང་བའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ་གསལ་བར་གཞིགས་ན། ཐེག་པ་ཆུང་ངུའི་ལྟ་བ་གཙོ་བོར་བསྟན་པ《ཆོས་མངོན་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ》ལས། “གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པར་འཇུག་པའི་བདུད་རྩིའི་སྒོ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མི་སྡུག་པ་དང་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་དབྱུང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །” [7]ཞེས་དང་། ཡང་། “ཐོག་མར་ཐར་པའི་འབྲས་བུ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར། སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། མི་སྡུག་པ་དང་། དབུགས་རྔུབ་པ་དང་། འབྱུང་བ་དྲན་པ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་རྣམས་བརྩོན་པར་གོམས་པ་དང་། དྲོ་བར་གྱུར་པ་དང་། རྩེ་མོ་དང་། བཟོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཡིན་ལ།” [8]ཞེས་སོགས་སོ། །གཞན་ཡང“བགྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་དབུགས་འབྱིན་པ་དག་ལ་སེམས་གཏད་ནས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པར་ལུས་དང་སེམས་རྣལ་དུ་བཞག་སྟེ། དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་གཅིག་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བཅུའི་བར་དུ་བགྲང་བར་བྱེད་པའོ། །སེམས་མངོན་པར་སྡུད་པ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བར་དོགས་པས་མང་བ་དང་ཉུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །”[9]ཞེས་པ་སོགས་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ། དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་སོགས་ལ་དམིགས་པ་གཏད་ནས་ལུས་སེམས་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་བསྟན་ཡོད།

ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་སུ་ཞི་གནས་དང་འབྲེལ་བའི་ལུས་རྣམ་སྣང་ཆོས་བདུན་གྱིས་འདུག་ཚུལ་སྐོར་རྒྱ་ཆེན་ཞིག་དར་སྲོལ་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བརྒྱད་པར་དཔལ་ནཱ་ལེཎྜ་ཡི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་བ་པདྨའི་ངང་ཚུལ་དང་། དྲི་མེད་བཤེས་གཉེན་སོགས་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱིས་བོད་དུ་གདན་དྲངས་པ་ལྟར་ཕེབས་ནས། ཀ་མ་ཤི་ལས་མཛད་པ།《སྒོམ་རིམ་བར་ཐ་གཉིས》[10] བི་མ་ལ་མི་ཏྲས་མཛད་པ།《ཅིག་ཅར་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བསྒོམ་དོན》[11]ཞེས་པ་དང་། ཡང་བི་མ་ལ་མི་ཏྲས་མཛད་པ།《རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་སྒོམ་དོན》[12]སོགས་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆའི་ནང་ལུས་རྣམ་སྣང་བདུན་ལྡན་གྱི་བཞུགས་སྟངས་འདི་ལུས་གནད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་གཏན་ཁེལ་བྱས་པ་དང་། དེ་དང་མཉམ་དུ་དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་ལ་དམིགས་པ་གཏད་པ། སྔགས་འབྲུ་གསུམ་ལ་དམིགས་པ་གཏད་པ་སོགས་དང་འབྲེལ་ཏེ། ལུས་གནད་རྣམ་སྣང་ཆོས་བདུན་གྱི་བཞུགས་སྟངས་འདི་ཚད་ལྡན་དང་གོ་རིམ་ཅན་དུ་གྱུར་ནས་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཐམས་ཅད་ལ་དར་ཁྱབ་བྱུང་ཡོད། དེ་མཚུངས་སུ་ལུས་གནད་རྣམ་སྣང་ཆོས་བདུན་གྱི་སྒོམ་ཚུལ་དང་ཆ་འདྲ་བ། ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིས་མི་རྟོག་པར་སྒོམ་ཚུལ་དར་སྲོལ་བྱུང་ཡོད། དེ་ཡང་《སེམས་བཞག་པའི་ཐབས་ཀྱི་བསྒོམ་ལུང་》ལས། [13] “མིག་སྣ་གོང་དུ་དབབ་པས་ནི་ལྟ་བའི་ཡུལ་བཅད་པ་ཡིན་ལ། ལྕེ་རྐན་ལ་མནན་པས་ནི་སྨྲ་བསམ་གྱི་ཡུལ་བཅད་པ་ཡིན་ལ། ལག་པ་གཡས་ཀྱིས་གཡོན་མནན་པས་ནི་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཡུལ་བཅད་པ་ཡིན་ལ། རྐང་པ་གཡས་ཀྱིས་གཡོན་མནན་པས་འོང་འགྲོ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་བཅད་པ་ཡིན་ནོ།” ཞེས་སོགས་གསལ།

དེ་ནས་གསང་སྔགས་ནང་རྒྱུད་སྡེ་གསུམ་སྤྱི་དང་ཏནྟྲ་ཆེན་པོ་སྡེ་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་ཞིབ་རྒྱས་སུ་བསྟན་ཡོད། ཡང་《ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད》ལས། “སྤྱིར་ན་རྣལ་འབྱོར་ལུས་གནད་རྩ། །སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བཞི་བརྒྱར་འདུས། །དེ་ལས་བསྡུ་ན་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་དེ་བསྡུ་ན། །ཉིས་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ཡོད། །དེ་ཡང་བསྡུ་ན་འཁོར་ལོ་བཞི། །དེ་བསྡུས་ལ་ལ་ར་ས་ནཱ། །ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་དང་གསུམ་མོ། །རྩ་རྣམས་ལུས་ལ་གནས་ཚུལ་ནི། །དྲ་བ་གཡོགས་བཞིན་འབྲེལ་ནས་གནས། །རགས་པ་འཁོར་ལོ་བཞི་ཡི་རྩ། །སྤྱི་གཙུག་ཀླད་པ་བདེ་ཆེན་གྱི། །འཁོར་ལོ་རྩ་འདབ་སོ་གཉིས་པ། །གདུགས་རྩིབས་ལྟར་གནས་དེ་དབུས་ན། །” [14]ཞེས་སོགས་དང་། 《ཡེ་ཤེས་མཆོག་གི་རྒྱུད་ཆེན་གསང་བ་ཡོངས་རྫོགས》ལས། “ཤ་རུས་ཁྲག་གི་ལུས་གྲུབ་ནས། །རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་ལུས་ངག་ཡིད། །ཆུ་ལས་ཆབ་རོམ་བཞིན་དུ་ནི། །དངོས་མེད་དངོས་པོ་ཅན་དུ་གྲུབ། །” [15]ཅེས་དང་། གཞན་ཡང《དཔལ་ཟླ་གསང་ནག་པོའི་རྒྱུད》[16]དང《རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་རྒྱུད》[17]སོགས་སུ་རྩ་ཐིག་རླུང་གསུམ་རེ་རེ་ལ་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་ངོས་འཛིན་ཚུལ་དང་། རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་གནད་རང་གྲོལ་དུ་ཤེས་པའི་ཐབས་མང་པོ་བསྟན་ཡོད།

ལག་ལེན་གྱི་ངོས་ནས་མཚོན་ན་བོད་ཀྱི་མངའ་བདག་བཙད་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་ལ། སློབ་དཔོན་པདྨ་སཾ་བྷ་བས་གནང་བ་རྩ་རླུང་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཁྲིད་ཡིག《མ་མོ་གསང་བ་ལས་ཀྱི་ཐིག་ལེ》[18] ཞེས་བྱ་བ་དང་།《མ་མོ་རྩ་རླུང་གི་དགོངས་པ》སོགས་མན་ངག་གི་ཡིག་ཆ་ཡང་ཅི་རིགས་ཤིག་གནང་བ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བསྐྱེད་པ་མ་ཧཱ་ཡོ་ག །རྫོགས་པ་ཨ་ནུ་ཡོ་ག །རྫོགས་ཆེན་ལ་ཕྱི་སེམས་སྡེ། ནང་ཀློང་སྡེ། གསང་བ་མན་ངག་གི་སྡེ་རྣམས་སུ་གནས་པ་རྩ། གཡོ་བ་རླུང་། བཀོད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། རྣམ་བཞག །དེ་དག་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་གྱི་མན་ངག་གི་སྐོར་ལ་མཚོན་ན་ཀློང་ཆེན་པས་མཛད་པའི་ཡིད་བཞིན་མཛོད་ཀྱི་དོན་ཁྲིད《ཟབ་དོན་སྙིང་པོ》སོགས་དང་། ཡང་ཀློང་ཆེན་པའི་གསུང་ལ《བདེ་སྟོང་བདུད་རྩིའི་སྤྲིན་ཕུང》དང་《རླུང་སྦྱོར་ཡེ་ཤེས་སྤྲིན་ཕུང་》 [19] རང་བྱུང་རྡོ་རྗེས་གསུངས་པའི《ཀློང་ཆེན་སྙིང་གི་ཐིག་ལེ་ལས་རིག་འཛིན་འཁྲུལ་འཁོར་སྦས་དོན་གསལ་བ》དང་།《གཏུམ་མོའི་འབར་འཛག་གི་ཡིག་ཆུང་》《བདེ་སྟོང་རླུང་གི་རྫོགས་རིམ་སྙན་བརྒྱུད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ》《བདེ་སྟོང་རླུང་རྫོགས་ཀྱི་ཞལ་ཤེས》བཅས་སོ། ། [20] (དཔེ་རྙིང་ཤིང་སྤར། )ཡང་སྔགས་འཆང་ནམ་མཁའ་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི《སྙིང་ཐིག་ཐབས་ལམ་སྦས་དོན་གྱི་འབྲུ་འབྲེལ་གབ་པ་མངོན་གསལ》[21]《བདེ་སྟོང་རླུང་གི་རྫོགས་རིམ་སྙན་བརྒྱུད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ》[22]《ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་ལས་རིག་འཛིན་འཁྲུལ་འཁོར》[23] ཞེས་པ་དང་། ཀཿ ཐོག་མཁན་པོ་ངག་ཆུང་ངམ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པ།《ཀློང་ཆེན་སྙིང་གི་ཐིག་ལེ་ལས་བདེ་སྟོང་རླུང་གི་རྫོགས་རིམ་གྱི་ཞལ་ཤེས་ཀུན་མཁྱེན་ཞལ་ལུང་》[24]《ཀློང་ཆེན་སྙིང་གི་ཐིག་ལེ་ལས། ཐབས་ལམ་སྦས་དོན་གྱི་འབྲུ་འབྲེལ་གབ་པ་མངོན་གསལ》[25]《ཀློང་ཆེན་སྙིང་གི་ཐིག་ལེའི་བདེ་སྟོང་རླུང་གི་རྫོགས་རིམ་གེགས་སེལ་གྱི་འཁྲུལ་འཁོར་རིག་འཛིན་བརྒྱུད་པའི་ཕྱག་བཞེས་དྲི་མེད་ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང་》ཞེས་པ་དང་། ཡང་འགྱུར་མེད་རྡོ་རྗེས་བྲིས་པ《ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་བདེ་སྟོང་རླུང་གི་རྫོགས་རིམ་བླ་མའི་ཞལ་རྒྱུན》[26]  ཞེས་པ་སོགས་ཡིག་ཆ་རྒྱས་བསྡུས་ཧ་ཅང་མང་པོ་བཞུགས། དེ་མཚུངས་སུ་གཏེར་སྟོན་རྣམས་ནས་བརྒྱུད་པ་དཔེར་ན་ཉང་གུར་བྱང་གསུམ་དང་། སངས་གླིང་། རཏ་གླིང་། གནམ་ཆོས། བདུད་འདུལ། ཀློང་གསལ། སྟག་ཤམ་སོགས་གཏེར་ཆོས་ཀྱི་བརྒྱུད་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སོ་སོའི་ཕྱག་སྲོལ་གྱི་ལུས་རླུང་སེམས་གསུམ་སྦྱོང་ཐབས་ཀྱི་རིག་གཞུང་མ་ལག་ཆ་ཚང་བའི་ཡིག་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད།

དེ་ནས་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་སྐབས་སུ་ཡོ་ག་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རིག་གནས་རྒྱ་གཞུང་སྐོར་ལ་མཚོན་ན། སྤྱིར་ཕ་རྒྱུད་གསང་བ་འདུས་པ། མ་རྒྱུད་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག །འཇིགས་བྱེད། ཀྱེ་རྡོར་སོགས་དང་། གཉིས་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་སོགས་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་རིག་གཞུང་མ་ལག་ལྡན་པ་རྒྱ་ཆེན་ཞིག་བསྒྱུར་སྤེལ་གནང་ཡོད། དེ་ཡང་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་དཀྱིལ་ཙམ་ལ་འབྲོག་མི་ལོ་ཙཱ་བ་ནས་རིམ་གྱིས་བརྒྱུད་པ། དཔལ་ཀྱེེ་རྡོ་རྗེའི་བཀའ་སྲོལ་བརྒྱུད་གསུམ་མན་ངག་དང་བཅས་པའི་ཟབ་དོན་གྱི་ཆོས་སྐོར་དུ་མ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ལམ་སྐོར་དགུའི་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་ཆེན་ཞིག་དར་སྤེལ་བྱུང་བ་ལས། ད་ལྟའི་ཆར་བླ་མ་ས་སྐྱ་བ་ཆེན་པོ་ནས་བརྒྱུད་པའི་ལམ་འབྲས་ཀྱི་གཞུང་བཤད་མན་ངག་ལ་ལུས་རླུང་སེམས་གསུམ་སྦྱོང་བའི་རིག་གཞུང་ཟབ་ལ་རྒྱ་ཆེན་ཞིག་དར་འཕེལ་བྱུང་བ་སྟེ། བླ་མ་ས་སྐྱ་བ་ཆེན་པོ་རང་གི་སློབ་མ་སོ་སོས་བསྐུལ་ངོར་མཛད་གནང་བའི་ལམ་འབྲས་ལ་རྣམ་འགྲེལ་བཅུ་གཅིག་ཡོད་ལ། ད་དུང་ཕྱི་རབས་སློབ་བརྒྱུད་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པ་སོགས་གསུང་ངག་ལམ་འབྲས་ལ་མཚོན་ན། ཀྱེེ་རྡོ་རྗེའི་གཞུང་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་གཞུང་གི་སྐོར་དང་། ལམ་སྐོར་དགུ་དང་ལྷག་པར་དུ་ལམ་འབྲས་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་རྐང་ལ་བརྟེན་པའི་བསྐྱེད་རྫོགས་མན་ངག་གི་སྐོར་ཏེ་གཉིས་སུ་བཞུགས་པ་ལས། ལམ་འབྲས་གཞུང་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་རྐང་གི་འགྲེལ་པ་རྣལ་འབྱོར་དབང་ཕྱུག་དཔལ་ས་སྐྱ་པ་ཆེན་པོས་ཡུམ་མ་གཅིག་ཞང་མོའི་དོན་དུ་མཛད་པ་ལས། དེ་ལ་དང་པོ་བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་དགུ་ལས་སྦྱོང་བ་གསུམ་ནི། ལུས་སྦྱོང༌། ངག་སྦྱོང༌། ཡིད་སྦྱོང་བའོ། །དང་པོ་ལུས་སྦྱོང་བ་ནི། “མགོ་བོ་མཇིང་པ་བསྒྱུར་བྱ་ཞིང༌།”ཞེས་པ་ནས“དེ་ལྟར་སྦྱོང་བ་གསུམ་པོ་ལོའི་བར་དུ་བྱས་པས་སེམས་ལ་གསལ་བ་དང་ལྷུག་པ་རང་སོ་བཟུང་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ།”ཞེས་པ་སྟེ་ལུས་རླུང་སེམས་གསུམ་སྦྱོང་བའི་རིག་གཞུང་མ་ལག་དང་ལྡན་པ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་དར་སྲོལ་བྱུང་ཡོད། དེ་ཡང་ལུས་སྦྱོང་ལ་མཚོན་ན་བིརྺ་པའི《འབྱུང་བ་ལུས་འཁྲུགས་སེལ་ཐབས》དང་། བླ་མ་ས་སྐྱ་པ་ཆེན་པོའི《བར་ཆད་གསུམ་སེལ》[27]《ཕྲིན་ལས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་ཤཱཀྱའི་དགེ་བསྙེན་ཐེག་པ་མཆོག་གི་རྣལ་འབྱོར་པ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་སྦྱར་བ》[28] ཡང《བུདྷ་ཤྲཱིའི་ཕྲིན་ལས་སོ་གཉིས་ཀྱི་སྡོམ་ཚིག》[29] དཔལ་ལྡན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི《ལམ་སྦས་བཤད་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་སོ་གཉིས་རྩ་འགྲེལ》[30] དགེ་བསྙེན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་ལ་མདོ་སྨད་གཡར་མོ་ཐང་གི་སྟོན་པ་གཞོན་ནུས་ཞུས་པ《རྩ་དབུ་མའི་ཁྲིད།》[31] ཛྙཱ་ན་ཤྲཱིའི་གསུང་ལ《འབྱུང་བ་ལུས་འཁྲུགས་ཀྱི་བར་ཆད་བསྲུང་བ》[32]《ལམ་སྦས་བཤད》 དང《ཕོ་བྲང་ལྔ་ལ་བརྟེན་པའི་ལམ་སྦས་བཤད》[33]《གྲུབ་ཆེན་བཅུ་དང་ཕྲ་མོ་བརྒྱད་ཀྱི་མན་ངག་འགྲེལ》[34]《གྲུབ་ཆེན་བཅུ་དང་ཕྲ་མོ་བརྒྱད་ཀྱི་ལ་ཤེས》[35] ཆོས་རྗེ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པ་ལ་སྔགས་འཆང་ཀུན་དགའ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་གསར་བསྣན་ཅན《རྩ་རླུང་འཁྲུལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཟབ་ལམ་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་རིམ་པ་བཀླག་ཆོག་མ》[36] ཤར་བླ་མ་ཀུན་དགའ་དཔལ་ལྡན་གྱིས་མཛད་པ་ལ།《ལུས་སྦྱོང་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་ལག་ལེན་གསལ་བར་བཀོད་པ་གཏུམ་མོ་བདེ་དྲོད་རང་འབར》《བློ་གཏེར་དབང་པོའི་མཚན་བྱང་སྤོས་ནས་ལུང་སྤེལ་ཞུས་པ》[37] སོགས་རིག་གཞུང་རྒྱ་ཆེན་ཞིག་བཞུགས།

དེ་ནས་ལྷོ་བྲག་མར་པ་ལོ་ཙཱ་ནས་བརྒྱུད་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རིག་གཞུང་རྒྱ་ཆེན་ཞིག་དར་སྲོལ་བྱུང་བར་མཚོན་ན། བདེ་དགྱེས་གསང་གསུམ། སྒྱུ་ཐོད་གདན་གསུམ། དགྲ་གདོང་འཇིག་གསུམ་སོགས་རིག་གཞུང་གི་སྐོར་ལ། རྗེ་ལོ་ཙཱ་བ་ཉིད་ནས་བཤད་རྒྱུད་འཛིན་པའི་སློབ་མ་རྔོག་མཚུར་མེས་གསུམ་སོགས་ནས་རིམ་པར་བརྒྱུད་པའི་རྔོག་ཆོས་དང་། སྒམ་པོའི་གདན་རབས་སོགས་ནས་རིམ་གྱིས་གྱེས་པའི་བཀའ་བབ་ཆེ་བཞི་ཆུང་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་དར་སྤེལ་བྱུང་། མན་ངག་གནད་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་ན་རོ་ཆོས་དྲུག་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཉམས་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་རླུང་སེམས་སྦྱོང་བའི་རིག་གཞུང་རྒྱ་ཆེན་ཞིག་དར་སྲོལ་བྱུང་བར་མཚོན་ན།  གཏུམ་མོའི་གཞུང་ཏེ་ལོ་པས་མཛད་པ་མར་པ་ལོ་ཙཱ་དང་ཙ་མིའི་འགྱུར་གཉིས། [38]《ཆོས་དྲུག་སྲས་མཁར་མའི》སྐོར་ལ། [39]《སྙན་བརྒྱུད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་གཏུམ་མོའི་འཁྲུལ་འཁོར་བཅོ་བརྒྱད་པ》དང་།《བདེ་མཆོག་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་གསལ་བའི་མེ་ལོང་》《འཁོར་ལོ་བཞི་ལ་བརྟེན་པའི་ཙནྟ་ལི་སྒོམ་པ》《རླུང་གི་དེ་ཉིད་བདུན་ཅུ།》[40] 《རླུང་གི་ཡིག་ཆུང་།》《རླུང་གི་བཤད་པ།》《རླུང་གི་དེ་ཉིད་གསལ་བ།》《རླུང་གི་གདམས་པ།》《རླུང་བཅུའི་བཤད་པ།》《གེགས་སེལ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ།》《རྩ་མདུད་གྲོལ》དང《གེགས་སེལ་གནད་ཀྱི་མཆོག》《འཁོར་ལོ་བཞི་ལ་བརྟེན་བའི་ཙནྜ་ལི་ལ་བསླབ་པ》[41] ཤར་ཁ་རས་པས་མཛད་པའི《སྙན་བརྒྱུད་ལས། འཁྲུལ་འཁོར་རྩ་ཚིགས་བསྡུས་པ》[42]《སྙན་བརྒྱུད་རླུང་གི་ཞལ་གདམས》[43]《སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར》[44]《གཏུམ་མོའི་འཁྲུལ་འཁོར་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་སྙན་བརྒྱུད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ》[45] དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེའི་གསུང《འཁྲུལ་འཁོར་དང་གཏུམ་མོ་མི་ལ་རས་པའི་ཞལ་རྒྱུན། ཌོམ་བྷི་པའི་གཏུམ་མོ》[46] བཅས།  དེ་དག་ལས་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བའི་བཀའ་བརྒྱུད་ཆེ་བཞི་ཆུང་བརྒྱད་དུ་གྲགས་པའི་མཁས་གྲུབ་ཟམ་མ་ཆད་པར་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས། ཉམས་བཞེས་མཛད་པ་ལུས་རླུང་སེམས་ཀྱི་སྦྱོང་ཐབས་རྣམས་ན་རོ་ཆོས་དྲུག་དང་ཕྱག་ཆེན་ཉམས་ལེན་ལ་འབྲེལ་ཏེ་མ་ལག་ཆ་ཚང་བའི་རིག་གཞུང་གི་སྲོལ་དུ་མ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། དེ་དག་ལ་མཚོན་ན་ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེའི་རླུང་སེམས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཁྲིད་ལྟ་བུ་གཞི་རྒྱ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང་། ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་གཅིག་པུ་ལ་ཡང་གླེགས་བམ་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པས་མཚན་རེ་རེ་ནས་བརྗོད་མི་ཐུབ་པ་དེ་རེད།

དེ་མཚུངས་སུ་མཁས་གྲུབ་ཁྱུང་པོ་རྣལ་འབྱོར་ནས་བརྒྱུད་པ་ནི་གུ་ཆོས་དྲུག་གི་ལུས་རླུང་སེམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་མཚོན་ན། ཁྱུང་པོ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་མཛད་པ།《ཆོས་དྲུག་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་རྐང་དང་། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་རྐང་གི་གསལ་བྱེད》[47] 《ཌཱཀྐིའི་ཞལ་གདམས་དུག་གསུམ་ཞི་བྱེད་ཅེས་མཁའ་འགྲོ་ནི་གུ་མའི་ཞལ་གདམས།》[48]《ཕྱག་ཆེན་གའུ་མའི་བཀའ》དང་།《ཆོས་དྲུག་གི་བཀའ》[49]བྲིས་རྙིང་།《ཕྱག་ཆེན་གའུ་མའི་རང་བབ་རྣམ་གསུམ་གྱི་ཁྲིད》[50]《ནི་གུ་ཆོས་དྲུག་གི་དམིགས་རིམ་རྒྱས་གབ་འཁྲུག་མེད་པ》《ནི་གུ་ཆོས་དྲུག་གི་གཞུང་ཁྲིད་མ་མོའི་ལྷན་ཐབས》[51]《ནི་གུ་ཆོས་དྲུག་གི་ཁྲིད་བསྡུས་གདན་ཐོག་ཅིག་མ》སོགས་དང་།[52]《རླུང་བུམ་པ་ཅན་གྱི་ཞལ་གདམས》《འཆི་མེད་གྲུབ་པའི་འཁྲུལ་འཁོར》[53] ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་མཛད་པའི《ནི་གུའི་འཁྲུལ་འཁོར་རྩ་འགྲེལ》[54]སོགས་གླེགས་བམ་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཙམ་བཞུགས།

རབ་བྱུང་དང་པོའི་མེ་ཡོས་སྤྱི་ལོ་༡༠༢༧་ལོར་གྱི་ཇོ་ལོ་ཙཱ་བ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་གྱིས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་རྩ་འགྲེལ་རྣམས་ཐོག་མར་བོད་དུ་བསྒྱུར་བ་དང་། དེ་མཚུངས་སུ་ཙ་མི་ལོ་ཙཱ་བ་སངས་རྒྱས་གྲགས་ཀྱིས་དུས་འཁོར་རྒྱུད་འགྲེལ་བསྒྱུར་བ། གཞན་ཡང་རྨ་ལོ་སོགས་ལོ་ཙཱ་བ་མང་པོས་དུས་འཁོར་དང་འབྲེལ་བའི་ཡིག་ཆ་མང་པོ་ཞིག་བསྒྱུར་སྤེལ་གནང་ནས། དུས་འཁོར་ལ་མཁས་པ་ར་ལུགས་དང་འབྲོ་ལུགས་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་བུ་དོལ་གཉིས་སོགས་ལས་རིམ་གྱིས་སློབ་བརྒྱུད་ཡང་བརྒྱུད་དང་བཅས་པས། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་གཞུང་བསྐྱེད་རྫོགས་མན་ངག་བཅས་པ་མང་པོ་ཞིག་བསྒྱུར་རྩོམ་གནང་བས། ད་ལྟའི་ཆར་དཔལ་ལྡན་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་གཞུང་མན་ངག་དང་བཅས་པའི་རིག་གཞུང་གི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ཞིག་གངས་རིའི་ལྗོངས་སུ་འཁྱིལ་བ་ལས། རྒྱུད་འགྲེལ་རྒྱ་གཞུང་སྐོར་ལ་མཚོན་ན་རྩ་རྒྱུད་ལ《དབང་མདོར་བསྟན》དང་།《དབང་མདོར་བསྟན་གྱི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ》[55]《དོན་དམ་པ་བསྡུས་པ་དབང་མདོར་བསྟན་གྱི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ》[56] དཔལ་ནཱ་རོ་པས་མཛད་པའི《དབང་མདོར་བསྟན་པའི་འགྲེལ་བཤད་དོན་དམ་བསྡུས་པ》 [57]《དབང་མདོར་བསྟན་གྱི་དཀའ་འགྲེལ》[58] (འགྱུར་བྱང་མེད་པ། ) རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཤྲི་བྷ་ཏྲ་བོ་དྷིའི་ཞལ་སྔ་ནས་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་གྱི་ཇོ་བན་དེ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་གྱིས། ཡོན་བདག་ཞང་བཙུན་དགེ་སློང་གི་ཕྱིར་དུ་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་པ། སླད་ཀྱི་ལྷ་བཙུན་པ་བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱི་བཀའ་ལུང་གིས། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཤྲཱི་དྷ་ན་པ་ལ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་དགེ་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་དཔེ་ལ་གཏུགས་ཏེ་བཅོས་ཤིང་བསྒྱུར་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི《དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ》 [59] རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཤྲི་བྷ་ཏྲ་བོ་དྷིའི་ཞལ་སྔ་ནས་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་གྱི་ཇོ་བན་དེ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་གྱིས། ཡོན་བདག་ཞང་བཙུན་དགེ་སློང་གི་ཕྱིར་དུ་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་པའི《དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་འགྲེལ་པ་དྲི་མ་མེད་པ》 [60] 《དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ》ཡང་མཁས་པ་སངས་རྒྱས་གྲགས་པས་བསྒྱུར་བ《བླ་མའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་རྒྱུད》[61] བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་གཉེན་ཆུང་དར་མ་གྲགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་གཏན་ལ་ཕབ་པ《དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཕྱི་མ་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་པོ》[62] ཆེན་པོ་སོ་མ་ན་ཐ་དང་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ཤེས་རབ་གྲགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་པ《དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་པོ》[63] དཔང་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་བསྒྱུར་བ《དཔལ་ལྡན་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་འོད་ལ་འཇུག་པའི་བཤད་སྦྱར་སྙིང་པོ་སྣང་བ》བསྐྱེད་ཆོག་ལ་མཚོན་ནའང་། པཎྜི་ཏ་མཻ་ཏྲི་པས་མཛད་ཅིང་ཞ་ལུ་ལོ་ཆེན་ཆོས་སྐྱོང་བཟང་པོས་བསྒྱུར་བ《དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྒྲུབ་ཐབས་རྣལ་འབྱོར་རབ་གསལ་ཞེས་བྱ་བ》སོགས།  རྫོགས་རིམ་སྦྱོར་ལ་མཚོན་ན། སློབ་དཔོན་དུས་འཁོར་ཞབས་ཀྱིས་མཛད་ཅིང་ཁ་ཆེའི་མཁན་པོ་ཟླ་བ་མགོན་པོ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ཤེས་རབ་གྲགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བ《སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་མན་ངག་དུས་ཞབས་སྙན་རྒྱུད》སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཨ་བ་དྷུ་ཏིས་མཛད་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་དགེ་སློང་ཟླ་བ་གྲགས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ《དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་མན་ངག་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་དཀའ་འགྲེལ་སྦས་པ་མིག་འབྱེད》སློབ་དཔོན་དཔེ་མེད་འཚོས་མཛད་ལ་བི་བྷུ་ཏི་ཙནྡྲ་དང་ལོ་ཙཱ་བ་མི་མཉམ་བཟང་པོས་བསྒྱུར་ཅིང་། སླད་ནས་ལོ་ཙཱ་བ་དཔལ་ལྡན་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་བཅོས་པ《སྦྱོར་དྲུག་ཙི་ལུ་པས་མཛད་པ། སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་པ》[64]ཙ་མི་སངས་རྒྱས་གྲགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་སྦྱོར་ཕྲེང་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་ཚུལ་ཤེས་རབ་གྲགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བ《ཙ་མིའི་སྦྱོར་དྲུག་འབྲིང་པོ》[65] རྫོགས་རིམ་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་མན་ངག་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་མང་པོ་ཞིག་བརྩམས་བསྒྱུར་གནང་བ་བརྒྱུད། གྱི་ཇོ་ནས་བརྒྱུད་ཕྲོམ་ལོ་པདྨ་འོད་ཟེར་གྱིས་མཛད་པ《དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་གདམས་ངག་གི་དོན་བསྡུས》སོགས། སྦྱོར་དྲུག་བརྒྱུད་སྲོལ་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་བ་ཉི་ཤུ་ཙམ་ཞིག་བྱུང་རུང་རྩ་བའི་དབྱེ་ན་བཅུ་བདུན་བྱུང་བ་དེ་རེད། [66] ཙ་མིའི་སྒ་ལོ་དང་ཞང་ཚལ་པ་ནས་བརྒྱུད་པའི《སྦྱོར་དྲུག》དང་《རླུང་སྦྱོར།》ཙ་མིས་མཛད་པ《རྩ་བའི་རླུང་ལྔ་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་ཉེར་ལྔ་པ》 [67] འདི་ནི་ད་ལྟའི་ཆར་རྩ་རླུང་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་ཡིག་ཆ་ཐོག་མ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། དེ་ལྟར་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་འབྲེལ་བའི་མན་ངག་མང་པོ་ཞིག་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་གནང་བའི་ནང་། ལུས་རླུང་སེམས་གསུམ་གྱི་སྦྱོང་ཐབས་ཆེད་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་འཕེལ་རྒྱས་རྒྱ་ཆེན་ཞིག་བྱུང་བ་ལས་ད་ལྟའི་ཆར་གསུང་རབས་གླེགས་བམ་བརྒྱ་ཕྲག་གཉིས་ནས་གསུམ་བར་བཞུགས།

དེ་ཡང་བུ་དོལ་གཉིས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་བུ་སྟོན་རིན་གྲུབ་ནས་བརྒྱུད་པའི་དུས་འཁོར་རྒྱུད་འགྲེལ་དང་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད་ཡིག་དུ་མ་ཞིག་བཞུགས་པ་ལས། “ཁྱད་པར་དུ་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་ཁྲིད་ཡིག་དང་དེའི་ཆ་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་ལུས་རླུང་གི་སྦྱོང་ཐབས་ལ། སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་འཁྲུལ་འཁོར་རྫོགས་པར་བཞུགས།”ཞེས་པའི་ནང་ལ། ལུས་སྦྱོང་གནད་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་ཉི་ཤུ་དང་། གནས་ཀྱི་སྦྱོང་བ་ཉེར་བཞི་བཅས་ཁྱོན་བསྡོམས་འཁྲུལ་འཁོར་བཞི་བཅུ་ཞེ་བཞིའི་འཁྱེར་ཐབས་བསྟན་ཡོད། [68] བུ་དོལ་གཉིས་ལས་དོལ་པོ་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་སློབ་བརྒྱུད་དང་བཅས་པས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་གཞུང་འགྲེལ་མན་ངག་དང་བཅས་པ་རྒྱ་ཆེན་ཞིག་དར་སྤེལ་གནང་བ་ལས། ད་ལྟའི་ཆར་ལག་ལེན་དངོས་ལ་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི་གསུང་རྣམས་འཐུས་ཚང་དུ་བཞུགས་པ་དེ་རེད། ཁོང་གི་གསུང་ལ་དུས་འཁོར་གྱི་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དུ་མ་ཞིག་བཞུགས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་སྦྱོར་དྲུག་སྐོར་ལ་ཆ་ཚང་ཞིང་ཁ་གསལ་བ་ཞིག་བཞུགས་ཡོད། དེ་ཡང་སྦྱོར་དྲུག་གེགས་སེལ། ཞེས་པའི་གེགས་སེལ་གྱི་སྐོར་ལ་ལུས་རླུང་གནད་དང་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ། “སྨན་རྫས་ཀྱི་བྱུག་པ་སོགས་ཚང་བའི་སྦྱང་ཐབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དེ་ནགས་རྒྱལ་གྱི་དབེན་གནས་སུ་ཇོ་ནང་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་སྨྲས་པའོ། །”ཞེས་གསལ། ད་དུང་ལ་སྟོད་དབང་རྒྱལ་དང་། སྲོན་ལུགས་ཀྱི་གེགས་སེལ་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ལ་ལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་ཀྱང་གསལ། ཟབ་ལམ་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྐབས་སུ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ལུས་སྦྱོང་འཁྲུལ་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་སྡོམ་ཚིག་སྔར་སྦྱར་བ་དེའི་དོན་དགྲོལ་བར་བྱ་སྟེ། ཞེས་པ་ནི་ཇོ་ནང་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི་གསུང་དེ་ལ་འཁྲུལ་འཁོར་ཁྱོན་ལྔ་བཅུ་ང་དགུ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་སྲོག་རྩོལ་དང་འཛིན་པའི་སྐབས་སུ་ལུས་དག་པར་བྱེད་པ་དང་། གེགས་སེལ་བ་དང་། བོགས་འདོན་དུ་འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱག་སྲོལ་དེ་རེད། དེ་དག་གི་བར་དུ་ལུས་སྦྱོང་སྤྱི་ལ་འགྲོ་བའི་འབེབས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་དྲུག་བཅས་ཁྱོན་བསྡོམས་དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔ་ཡོད། དེ་ནས་རྗེས་དྲན་གྱི་ཁྲིད་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་དང་བཅས་པ་ལེགས་པར་ཐོབ་པའི་སྐབས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་ལ་ཁྱོན་ཉི་ཤུ་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་མུ་ནེ་བྲག་ཁ་བ་གྲགས་པ་སེངྒེ་དང་སྟོན་པ་ཆོས་དཔལ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པས་སྡོམ་ཚིག་ཏུ་མཛད་པ་ཇི་བཞིན་རྒྱལ་ཁམས་པ་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་གབ་འཁྲུག་མེད་པར་བྲིས། [69]ཞེས་པ་དེ་རེད། ཡང་དཔལ་ཤ་བ་རི་དབང་ཕྱུག་གི་སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་རྩ་ཚིག་ཞལ་གདམས་རྣམས་བཞུགས་སོ། །དཔལ་ཆེན་ཤ་བ་རི་དབང་ཕྱུག་གི་སྙན་རྒྱུད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་རང་ལུས་ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་བཞུགས་སོ། །མན་ངག་གེགས་སེལ་གྱི་ཆོ་ག །བརྩན་ཐབས་ཀྱི་ཉམས་ཁྲིད་ཆེན་མོ། རྡོ་རྗེའི་ལུས་ཀྱི་མདུད་འགྲོལ། བརྩན་ཐབས་ཀྱི་ཉམས་ཁྲིད་རྐྱ་རྒྱལ་ཆེན་མོ་སོགས་པཎ་ཆེན་ནགས་ཀྱི་རིན་ཆེན་ནས་བརྒྱུད་ཅིང་ཆོས་འཁོར་ལོ་ཙཱ་བས་ཟིན་བྲིས་སུ་བཀོད་པའི་ཡིག་ཆ་སོགས་མང་། [70] གཞན་ཡང་ས་སྐྱ་དང་། བཀའ་བརྒྱུད། ཨོ་རྒྱན་བསྙན་སྒྲུབ། རི་བོ་དགེ་ལུགས་པ། རྙིང་མ་སོགས་ལས་བརྒྱུད་པའི་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་གཞུང་ཁྲིད་མན་ངག་དང་འབྲེལ་བའི་ལུས་རླུང་སེམས་ཀྱི་སྦྱོང་ཐབས་མན་ངག་རྣམས་ཞིབ་པ་ཟུར་དུ་བཞུགས་པའི་དཀར་ཆ་ལས་ཤེས་དགོས།

ཡང་ཕྱིས་སུ་དར་བ་རྣལ་འབྱོར་དབང་ཕྱུག་ཛཱ་ཧ་བཱི་རའི་རླུང་སྦྱོར་ནི་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་བཞི་ཀ་ལས་བརྒྱུད་སྲོལ་ཡོད་པ། གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་ཛཱ་ཧ་བཱི་ར་ཡི་གདམས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བཞུགས་སོ། །ཞེས་པ་དང་། ཛཱ་བཱིར་གྱི་རླུང་ཁྲིད་འཇའ་ལུས་མངོན་གྱུར། ཞེས་བྱ་བ་དང་། ལྷ་བཙུན་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས། མཁའ་འགྲོ་གསང་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཁ་བསྐོངས་སུ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་བྷུ་རླུང་གི་མན་ངག་སྲོག་བཅུད་བུམ་བཟང་།[71]ཞེས་པ་སོགས་ཡོད། 《གསོ་རིག་གཡུ་ཐོག་སྙིང་ཐིག་གི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་རྩ་ཚིག》གཞན་ཡང《རྡོ་རྗེ་ལུས་ཀྱི་སྦས་བཤད་ཆོས་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་བྲལ》[72] ཞེས་མཛད་བྱང་མི་གསལ་བ་དང་།《རྡོ་རྗེ་ལུས་ཀྱི་སྦས་བཤད》[73] ཀུ་ས་ལིའི་སྤྲང་པོ་ཡང་དགོན་པས།《གཏུམ་མོ་ཞག་བདུན་མ》[74]《གེགས་སེལ་གྱི་ཁྲིད་བདུད་རྩིའི་གཏེར་མཛོད།》[75] ཡང་དགོན་པས་མཛད་པ།《རི་ཆོས་ཀྱི་འཕྲུལ་འཁོར་རྣམས།》བྲིས་མ་དཔེ་རྙིང་།《རྡོ་རྗེའི་ལུས་ཀྱི་སྦས་བཤད》[76] མཛད་པོ་མི་གསལ་བ།《རྡོ་རྗེའི་ལུས་ཀྱི་སྦས་བཤད་ཀྱི་བསྡུས་དོན།》《སྦས་བཤད་ཀྱི་དཀའ་འགྲེལ།》《རྡོ་རྗེའི་ལུས་ཀྱི་སྦས་བཤད།》《སྦས་བཤད་ཀྱི་ཞལ་གདམས་སྦས་པ་གནད་ཀྱི་གཏེར་མཛོད།》《རྡོ་རྗེའི་ལུས་ཀྱི་སྦས་བཤད་ཀྱི་གནད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ》སོགས། [77]《རིང་འཚོའི་ཆོ་ག་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་བཞག་ཚེ་དབང་དགའ་འཁྱིལ་ཐིག་ལེ།》[78] ཞེས་པ་ཀརྨ་ངག་དབང་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་བར། བོད་ཡུལ་འདིར་ལུས་རླུང་སེམས་གསུམ་སྦྱངས་ནས་གནས་སྐབས་ལུས་སེམས་བདེ་ཐང་དང་ལྡན་པ། མཐར་ཟག་མེད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་བདེ་བླག་ཏུ་རྙེད་པའི་རིག་གཞུང་རྒྱ་ཆེན་ཞིག་དར་སྲོལ་བྱུང་ཡོད།

དེ་ལྟར་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ས་ཆ་འདིར་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་ལེན་གྱི་བརྒྱུད་སྲོལ་སོ་སོའི་ཉམས་མྱོང་ལས་བྱུང་བའི་ཡིག་ཆ་ལ་མཚོན་ན་ད་ལྟའི་ཆར། རྩ་རླུང་སེམས་གསུམ་གྱི་ཆེད་སྦྱོང་དང་འབྲེལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གཞུང་ལ་གླེགས་བམ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཡོད། དེ་དག་ཀྱང་རིག་གཞུང་མ་ལག་ཆ་ཚང་ཞིང་བསྐྱེད་རྫོགས་དང་འབྲེལ་བའི་གོ་རིམ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་ལུས་སྦྱོང་འཁྲུལ་འཁོར་ཆིག་རྐྱང་བ་ཞིག་མིན། དེ་ལ་ཡང་ཐོག་མར་སྦྱང་གཞི་མིའི་ལུས་ཁམས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་ནས་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཤེས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་རྩ་བའི་ས་བཅད་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལས། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ལྟར་ན། གང་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་དང་། གང་གིས་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་ཐབས་ཤེས་གཉིས་སུ་དབྱེར་ཡོད་པའི་དང་པོ་ལ། གནས་པ་རྩ། གཡོ་བ་རླུང་། བཀོད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གསུམ་དུ་བཤད་ཀྱིན་ཡོད།

དང་པོ། གནས་པ་རྩ། གནས་པ་རྩ་ནི་ཐོག་མར་ལུས་ཆགས་པའི་སྐབས་ནས་བཟུང་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་འཕེལ་བྱུང་བ་བརྒྱུད། རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་དབུས་དབུ་མ། གཡས་རོ་མ། གཡོན་རྐྱང་མ་གསུམ། དེ་ལས་དབུ་མ་ནི་ལུས་ཀྱི་དབུས་སུ་སྲོག་ཤིང་གི་ཚུལ་དུ་གནས་ཤིང་། དེ་ལ་རྩ་འཁོར་བཞི་དང་ལྔ་བདུན་སོགས་རྒྱུད་སྡེ་སོ་སོའི་བཞེད་པ་ཅུང་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་འདོད་སྲོལ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་རུང་། གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་རོ་རྐྱང་དབུ་གསུམ་ལས་གཡས་གཡོན་དུ་རྩ་ཕྲན་དུ་མ་གྱེས་ཏེ་འགྲོ་བ་མིའི་ལུས་ལ་རྩ་བདུན་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ཡོད་པར་བཤད་པ་ནི་གནས་པ་རྩའོ། །

གཉིས་པ། གཡོ་བ་རླུང་།

གཡོ་བ་རླུང་ནི་སྤྱིར་ཆོས་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ཡོད་ཅིང་དེ་ནི་ཆགས་པའི་སྐབས་ཀྱི་རླུང་མ་ཡིན་ལ། མངལ་ཟླ་བདུན་པ་ནས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་སྲོག་རླུང་ཕྲ་མོ་ལས་སྙིང་ཁའི་སྲོག་རླུང་དང་ཐུར་སེལ་སོགས་རླུང་བཅུ་སྙིང་ཁའི་རྩ་བཅུ་ལ་གནས་པའི་སྒོ་ནས་ལུས་ཀྱི་རྩ་བདུན་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ལ་ཁྱབ་པ་དང་། རྩ་བའི་རླུང་ལྔ་ལས། མཁའ་ཁམས་སྲོག་འཛིན་ནི་སྙིང་གི་རྩ་འཁོར་ལ་གནས་ནས་དབང་པོ་ལྔའི་སྒོར་ཞུགས་ཏེ་དབང་ཤེས་རྣམས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ། ས་ཁམས་ཐུར་སེལ་གསང་བར་གནས་ནས་འོག་རླུང་དང་། གཅི་བ་དང་། བཤང་བ་དང་། ཁུ་བ་རྣམས་ཕྱིར་འཕེན་པར་བྱེད་པ། རླུང་ཁམས་མེ་མཉམ་ནི་ལྟེ་བར་གནས་ནས་བཟའ་བཏུང་ལ་སོགས་པ་དྭངས་སྙིགས་ཕྱེ་ནས་དྭངས་མ་ལུས་ཀྱི་ཟུངས་བདུན་དུ་བཀྲམ་པར་བྱེད་པ། མེ་ཁམས་གྱེན་རྒྱུ་མགྲིན་པར་གནས་ནས་རླུང་ཕྱིར་འབྱིན་ཞིང་ནང་དུ་སྡུད་པ་དང་། བཟའ་བཏུང་མིད་པ་སོགས་བྱེད་པ། ཆུ་ཁམས་ཁྱབ་བྱེད་ཚིགས་རྣམས་ལ་གནས་ནས་ཚིགས་རྣམ་མི་འཐོར་བར་འཛིན་པ་དང་། ལུས་འགུལ་བསྐྱོད་དང་ཡན་ལག་རྐྱོང་སྐུམ་གྱི་ལས་བྱེད། ཡན་ལག་གི་རླུང་ལྔ་ནི། ས་ཁམས་ཀླུའི་རླུང་ནི་མིག་གི་སྒོར་ཞུགས་ནས་མིག་ཤེས་ཀྱི་བཞོན་པ་བྱས་ཏེ་མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་འཛིན་པ། རླུང་ཁམས་རུ་སྦལ་ནི་རྣ་བར་ཞུགས་ཏེ་རྣ་ཤེས་ཀྱི་བཞོན་པ་དང་། མེ་ཁམས་རྩངས་པ་ནི་སྣ་ཤེས་ཀྱི་བཞོན་པ་དང་། ཆུ་ཁམས་ལྷས་བྱིན་ནི་ལྕེ་ཤེས་ཀྱི་བཞོན་པ་དང་། ས་ཁམས་ནོར་རྒྱས་ནི་ལུས་ཀྱི་སྒོར་ཞུགས་ནས་ལུས་ཤེས་ཀྱི་བཞོན་པ་བྱས་ཏེ་ལུས་ཤེས་ཀྱིས་རེག་བྱ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་སོགས་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་དོན་གཉིས་རྣམས་སུ་རྒྱུ་བའི་རླུང་སོགས་ཞིབ་ཕྲ་གཞན་ལས་ཤེས་དགོས། སྲོག་རླུང་ལ་སྐྱོན་ཞུགས་ན་དྲན་པ་ཉམས་པ་དང་། བརྒྱལ་བ། སྨྱོ་བ། འཆི་བ་སོགས་བྱེད་ལ། ཐུར་སེལ་ལ་སྐྱོན་ཞུགས་ན་གྲང་བ་སོགས་སྨད་ཀྱི་ནད་བསྐྱེད་པ་སོགས་རྒྱས་པ་གཞན་ལས་ཤེས་དགོས།

གསུམ་པ། བཀོད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ།

ཐིག་ལེ་ཕྲ་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ནི་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་ཅིང་། མའི་མངལ་དུ་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་དང་བར་དོའི་སེམས་གསུམ་འདྲེས་པ་ལས་ལུས་ཀྱི་ཆ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཆགས་ཏེ། ཁུ་ཁྲག་གི་དྭངས་མ་ལས་གྲུབ་པའི་བྱང་སེམས་དཀར་དམར་ཐམས་ཅད་རགས་པའི་ཐིག་ལེ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ས་ཆུ་མེ་རླུང་སྟེ་འབྱུང་བ་བཞིའི་རྡུལ་རྫས་དང་མཁའ་ཁམས་སྟོང་པའི་རྡུལ་རྫས་བཅས་ཁམས་ལྔ་ལྡན། དེའི་སྟེང་ཡེ་ཤེས་ཕྲ་མོ་སིམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཁྱབ་པར་གནས་པ་ཞུ་བདེ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ཏེ་ཁམས་དྲུག་ལྡན་མ་ཡིན་པའི་ཐིག་ལེ་ཞིག་མེད། ཆུ་ཁམས་ཤས་ཆེ་བའི་ཐིག་ལེ་བྱང་སེམས་དཀར་པོ། མེ་ཁམས་ཤས་ཆེ་བའི་ཐིག་ལེ་བྱང་སེམས་དམར་པོ། རླུང་ཁམས་ཤས་ཆེ་བའི་ཐིག་ལེ་མུན་པ་སོགས་ཐིག་ལེ་དྲུག་གི་རྣམ་བཞག་བཅས། མདོར་ན་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་དོན་གཉིས་རྣམས་སུ། དཀར་དམར་རླུང་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཐིག་ལེ་རྣམས་ཁྱབ་པར་གནས་ཤིང་། དེ་ལ་ཕྲ་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གནས་པ་སོགས་རྒྱས་པ་གཞན་ལས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་གང་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་ཡུལ་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ཞིག་རེད། དེ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་ལུས་ཁམས་གྲུབ་ཚུལ་སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ་ཞིག་རེད་ལ། བྱེ་བྲག་གང་ཟག་སོ་སོའི་ཕ་མའི་རིགས་རྒྱུད་ལས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར། ནར་སོན་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་ཁོར་ཡུག་གི་ཁྱད་པར། ནར་སོན་རྗེས་འཚོ་བའི་གོམས་གཤིས་སོགས་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་མིའི་ལུས་ཁམས་ཀྱི་གནས་བབ་དང་ཁྱད་ཆོས་ཀྱང་མི་འདྲ་བས། ཐོག་མར་གལ་ཆེ་བ་ནི་སྦྱང་གཞི་མི་རྣམས་སོ་སོའི་ལུས་ཁམས་ཀྱི་གནས་བབ་དེ་གསལ་པོ་ཞིག་ཤེས་རྒྱུ་གལ་ཆེ། དེ་ཡང་བརྟག་ཐབས་རགས་ཙམ་ཞིག་ནི་རྒྱུད་བཞིའི་བཤད་རྒྱུད་ལས། མི་སོ་སོའི་གཟུགས་དབྱིབས་དང་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་འབྱིན་ཚུལ་སོགས་ལ་བརྟགས་ནས་དབྱེ་བ་སྟེ། ༡ རླུང་གི་རང་བཞིན། ༢ མཁྲིས་བའི་རང་བཞིན། ༣ བད་ཀན་གྱི་རང་བཞིན། ༤ བད་རླུང་གི་རང་བཞིན། ༥ བད་མཁྲིས་ཀྱི་རང་བཞིན། ༦ རླུང་མཁྲིས་ཀྱི་རང་བཞིན། ༧ རླུང་མཁྲིས་བད་གསུམ་འདུས་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་རང་བཞིན་མི་འདྲ་བ་བདུན་དུ་བཤད་ཡོད། དེས་ན་སྦྱང་གཞི་མིའི་ལུས་ཀྱི་གནས་བབ་ལ་རྒྱུས་ལོན་ཞིབ་ཕྲ་ཡོད་པའི་ཁར། གང་ཟག་སོ་སོའི་རེ་འདོད་དང་དགོས་མཁོ་ལ་བསྟུན་ནས་ལུས་རླུང་སེམས་ཀྱི་སྦྱོང་བ་གང་འཚམས་པ་དང་། གང་འཕྲོད་ཆེ་བ་སོགས་ཕན་ཚུན་ཞིབ་ཕྲའི་རྒྱུས་ལོན་ཡོད་པའི་ཐོག །སློབ་མའི་ལུས་སེམས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་བསྟུན་ནས་སྦྱོང་བརྡར་བྱ་རྒྱུ་ཞིག་ལས། སློབ་མའི་ལུས་ཁམས་དང་སེམས་ཁམས་ལ་རྒྱུས་ལོན་གང་ཡང་མེད་པར་ཁྱི་དང་བློ་བ་འཕྲད་པ་ལྟ་བུའམ། ཆ་རྒྱུས་གང་ཡང་མེད་པར་སྣང་མེད་བཀོད་འདོམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྦྱོང་བརྡར་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཕན་ནུས་མི་ཐོན་པའི་ཁར་ལུས་ཉམས་ཞན་པ་སོགས་འགའ་ཤས་ལ་གནོད་པའང་འབྱུང་སྲིད་པ་དེ་རེད། དེས་ན་དགེ་སློབ་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀས་དགོས་མཁོ་དང་དམིགས་ཡུལ་ཁ་གསལ་ཞིག་གནང་རྗེས་སྦྱང་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ། ཁྱད་པར་དུ་ལས་རིགས་གང་ཞིག་ཡིན་ནའང་ཆེད་ལས་རིག་གཞུང་གི་ཤེས་བྱ་ཟབ་ལ་རྒྱ་ཆེ་ལ། ཆེད་ལས་ལས་རིགས་ལ་འགན་ཁུར་གྱི་འདུ་ཤེས་སྲ་བརྟན་གྱི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་ནས་སློབ་གཉེར་གནང་རྒྱུ་དེ་རེད།

གཉིས་པ་གང་གིས་གནད་དུ་བསྣུན་པ།

གོང་གསལ་ལྟར་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ཡུལ་གྲུ་འདིར་དར་སྔ་ཕྱིའི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྔ་འགྱུར་དང་ཕྱི་འགྱུར་གཉིས། རྒྱུད་སྡེ་སོ་སོའི་བརྒྱུད་སྲོལ་ཐ་དད་པའི་དབང་གིས་ད་ལྟའི་ཆར། རྫོགས་ཆེན་དང་། ལམ་འབྲས། ཕྱག་ཆེན། ན་རོ་ཆོས་དྲུག །ནི་གུ་ཆོས་དྲུག །དུས་འཁོར་སྦྱོར་དྲུག་སོགས་དང་། རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ལ་མཚོན་ན། རྩ་བ་རྒྱུད་སྡེ། དེའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་གཞུང་། མན་ངག་ལག་ལེན་གྱི་སྐབས་སུ་བསྐྱེད་རིམ་དང་རྫོགས་རིམ་གྱི་རིག་གཞུང་རྒྱ་ཆེན་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། དེ་རྣམས་སུ་ལུས་རླུང་སེམས་ཀྱི་སྦྱོང་ཐབས་རྣམ་གྲངས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་བསྟན་ཡོད། དེས་ན་ཡོ་ག་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཤེས་རིག་སློབ་སྟོན་མཁན་གྱི་སློབ་དཔོན་རང་ངོས་ལ་མཚོན་ན། རང་ཉིད་ཆེད་ལས་རིག་གཞུང་གང་གི་བརྒྱུད་སྲོལ་ཡིན་ན་ཡང་། རིག་གཞུང་དེའི་མ་ལག་ཆ་ཚང་ལ་ཐོས་བསམ་གྱི་མྱོང་བ་མི་དམན་པ་ཞིག་ཡོད་དགོས་པ་ལས། དཔེ་ཐོག་བྲོ་རྡུང་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་ཕན་ནུས་ཆེན་པོ་འཐོན་ཐུབ་པ་ཁག་པོ་རེད། སྤྱིར་བཏང་ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་གར་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཡོ་གའི་སྦྱོང་བ་ལ་མཚོན་ན་ཡང་། རིག་གཞུང་གི་མ་ལག་ལས་ཁ་གྱེས་ཏེ་ད་ལྟའི་ཆར་ལུས་སྦྱོང་རྐྱང་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དང་། དེ་ཡང་སྒྲིག་ལམ་ཅན་དང་། ལུས་རྩལ་རང་བཞིན། མཛེས་ཉམས་ངོམ་བྱེད་ལྟ་བུའི་ཚོང་རྫས་སུ་འགྱུར་གྱིན་ཡོད་པ་དེ་རེད། དོན་ངོ་མར་ལུས་རླུང་སེམས་གསུམ་ཆིག་སྒྲིལ་གྱིས་ལུས་སེམས་བདེ་ཐང་གི་སྦྱོང་ཐབས་ཤིག་ཡིན་པ་ལས་ལུས་སྦྱོང་རྐྱང་པ་ཞིག་མིན། དེ་ཡང་ལུས་ཀྱི་ཆང་འཐུང་ན་སེམས་ར་རོ་བ་དང་། “རྟེན་འབྲེལ་ལུས་ལ་བསྒྲིག་ན་རྟོགས་པ་སེམས་ལ་འཆར།”ཞེས་དང་།“རླུང་སེམས་རྒྱུ་བ་གཅིག”ཅེས་པ་ལྟར་རླུང་སེམས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་ནས་སྦྱང་པ་ཡིན་ན་ཕན་ནུས་དམིགས་བསལ་གྱི་ཆེ་བ་ཡོད་པ་དེ་རེད། དེ་ཡང་ཧི་མཱ་ལ་ཡའི་ཕར་རོལ་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ཡོ་གའི་རིག་གཞུང་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་པ་ཐོག་མ་རུ་གྲགས་པ། ཡོ་ག་སྭ་ཏར་རི་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་མདོ་ཞེས་སུ་གྲགས་པ། 《YogaSutras》《瑜伽经》འདི་ལ་ནང་གསེས་ལེའུ་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ད་ལྟའི་ཆར་ལུས་སྦྱོང་ཙམ་ལས་གཞན་སྣང་མེད་དུ་ཤོར་ནས་ཡོད་ཚོད་འདུག །ཧི་མཱ་ལ་ཡའི་ཚུར་རོལ་བོད་ཡུལ་དུ་ཡང་ཡོ་ག་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གཞུང་ལུགས་ལག་ལེན་གྱི་སྐབས་སུ། ལུས་རླུང་སེམས་ཀྱི་སྦྱོང་བ་ལ་རྩ་རླུང་འཁྲུལ་འཁོར་ཞེས་སུ་འབོད་ཅིང་། རིག་གཞུང་དེ་ནི་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་མ་ལག་ལྡན་པའི་བརྒྱུད་སྲོལ་སྣ་མང་ཞིང་། གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངང་དར་འཕེལ་བྱུང་ཡོད་རུང་། ད་ལྟའི་ཆར་རིམ་གྱིས་རིག་གཞུང་མ་ལག་ནས་ཁ་གྱེས་ཏེ་ལུས་སྦྱོང་ཁ་འཐོར་བའི་ཤེས་བྱ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བཞིན་པ་མ་ཟད། ཉེ་ཆར་གསར་དར་ཡོ་གའི་རིག་གཞུང་གི་ཤུགས་རྐྱེན་དང་འགྲོགས་ཏེ་ལུས་ཀྱི་རྩལ་སྦྱོང་ཙམ་དང་། དེ་ཡང་ཆེད་ལས་ཀྱི་འགན་ཁུར་གང་ཡང་མེད་པར་ཉོ་ཚོང་གི་ལམ་ལུགས་ཙམ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བཞིན་པ་འདི་ནི། མ་ལག་ལྡན་པའི་རིག་གཞུང་ཞིག་ཕྲེང་ཐག་ཆད་པའི་ཕྲེང་རྡོག་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ནང་དུ་ལྷུང་བ་བཞིན་འགྱུར་བཞིན་པ་འདི་རེད།

ཞེས་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་མེ་རྟ་ཟླ་བ་དང་པོའི་སྤྱི་ལོ་༢༠༢༦ལོའི་ཟླ་བ་༢པའི་ཚེས་༡༨་ལོ་སར་ངལ་གསོའི་རིང་སྔར་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཟིན་ཐོ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིག་པ་པོ་མགོན་སེང་ཀརྨ་བདེ་ལེགས་ཀྱིས།

དཔྱད་ཡིག་དང་ཞབས་མཆན། 

[1]（Muata Ashby  SebaDja  kamitan）

[2]གནའ་བོའི་ཨེ་ཅིབ་ཡོ་ག་ཞེས་པ་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཚོགས་དཔེ་མཛོད་ཁང་གིས་༡༩༩༥ལོར་ཐེངས་དང་པོ་སྤར་བ་དང་༢༠༠༥ལོར་ཐེངས་བཅུ་པ་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་པ་དང་།  ཡང་གནའ་བོའི་ཨེ་ཅིབ་ཡོ་ག་ཞེས་པ་༡༩༩༦ལོར་ཐེངས་དང་པོར་སྤར་ནས་༢༠༠༣ལོར་ཐེང་བཞི་པ་སྤར་མའི་དབྱིན་ཡིག་དེབ་གཉིས་ལས་གསལ།

[3]Balathal 巴拉塔尔   摘自维基百科，自由的百科全书 ལ་གསལ།

[4]维基爱民俗拍摄您当地的文化，帮助维基百科并赢得比赛   ལ་གསལ།

[5]   瑜伽经  巴坦加里◎著  沙吉难陀◎著：  陈景圆◎译：商务印书馆国际有限公司

[6]རྣལ་འབྱོར་གྱི་དཔེ་ཆ་སྟེ།  Yoga Tradition瑜伽之书  / 作者：（Georg Feuerstein）（德国）格奥尔格•福伊尔施泰因  海南出版社 出版发行  出版日期：2016年8月第1版 / 页码30ནང་དུ་གསལ།

[7] ཆོས་མངོན་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཕུང་པོ་བསྟན་པ། དེབ།3-ལྡེབ།170

[8]ཆོས་མངོན་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཕུང་པོ་བསྟན་པ། དེབ།2-ལྡེབ།712

[9] བསྟན་འགྱུར། མངོན་པ། ཁུ ༡༥༦ ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། དེབ།79-ལྡེབ།1240

10] ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་སྤར་བའི་བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། དབུ་མ། ཀི ༡༢༥ བསྒོམ་རིམ་བར་མ། དེབ།64-ལྡེབ།130 ]ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་སྤར་བའི་བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། དབུ་མ། ཀི ༡༢༥ བསྒོམ་རིམ་ཐ་མ། དེབ།64-ལྡེབ།162

[11]ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་སྤར་བའི་བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། དབུ་མ། ཀི ༡༢༥ མི་རྟོག་པའི་བསྒོམ་དོན་བཞུགས། དེབ།64-ལྡེབ།22

[12]ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་སྤར་བའི་བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། དབུ་མ། ཀི ༡༢༥ རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་སྒོམ་དོན་བཞུགས། དེབ།64-ལྡེབ།998

[13]ཟི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྤྲུན་ཁང་ནས་སྤར་བའི་ཏུན་ཧོང་ཆོས་གཞུང་གཅེས་བསྡུས་སྟོད་ཆ་ལྡེབ་༣༠༦ནང་གསལ།

[14] རྙིང་རྒྱུད། བ ༡༥ བདེ་གཤེགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསང་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཆེ  དེབ།15-ལྡེབ། 485

[15] རྙིང་རྒྱུད། ཨ ༣༠ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ཡེ་ཤེས་མཆོག་གི་རྒྱུད་ཆེན་གསང་བ་ཡོངས་རྫོགས་ཞེས་བྱ། དེབ།30-ལྡེབ།222

[16] རྙིང་རྒྱུད། བ ༡༥ དཔལ་ཟླ་གསང་ནག་པོའི་རྒྱུད། དེབ།15-ལྡེབ།633

[17]རྙིང་རྒྱུད། ཀ ༡ རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་རྒྱུད་བཤད་པ། དེབ།1-ལྡེབ།290

[18]གདམས་ངག་མཛོད་བྲིས་མ་གླེགས་བམ་ཀ་པོད་ཆོས་ཚན་བཞི་པ།

[19]དཔེ་རྙིང་ལག་བྲིས་ཀློག་རྡུལ་དཔེ་ཆ།

[20]ཤིང་སྤར་རྙིང་པའི་དཔེ།

[21]དཔེ་རྙིང་ལག་བྲིས་ཀློག་རྡུལ་དཔེ་ཆ།

[22]དཔེ་རྙིང་ལག་བྲིས་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེས་མཛད། ཀློག་རྡུལ་དཔེ་ཆ།

[23]དཔེ་རྙིང་ལག་བྲིས་ཀློག་རྡུལ་དཔེ་ཆ།

[24]དཔེ་རྙིང་ལག་བྲིས་ཀློག་རྡུལ་དཔེ་ཆ། དཔེ་རྙིང་ལག་བྲིས་ཀློག་རྡུལ་དཔེ་ཆ།

[25]སྔགས་འཆང་ནམ་མཁའ་རྒྱ་མཚོས་བཀོད་པ་ལག་བྲིས་ཀློག་རྡུལ་དཔེ་ཆ།

[26]དཔེ་རྙིང་ལག་བྲིས་ཀློག་རྡུལ་དཔེ་ཆ།

[27]དཔེ་རྙིང་ལག་བྲིས་ཀློག་རྡུལ་དཔེ་ཆ།

[28]ས་སྐྱ་གོང་མ་རྣམ་ལྔའི་བཀའ་འབུམ་ཞ་ལུའི་དཔེ་རྙིང་བྲིས་མ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་བཀའ་འབུམ་པོད་གསུམ་པའི་ནང་བཞུགགས།

[29]ལམ་འབྲས་པོད་དམར་ལྡེབ་༡༩༥་ནང་བཞུགས།

[30]ལམ་འབྲས་པོད་དམར་ལྡེབ་༣༥༨་ནང་བཞུགས།

[31]ས་སྐྱ་གོང་མ་རྣམ་ལྔའི་བཀའ་འབུམ་ཞ་ལུའི་དཔེ་རྙིང་བྲིས་མ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་བཀའ་འབུམ་པོད་གཉིས་པའི་ནང་བཞུགགས།

[32]ལམ་འབྲས་པོད་དམར་ལྡེབ་༤༤༡་ནང་བཞུགས།

[33]ལམ་འབྲས་པོད་དམར་ལྡེབ་༣༥༣་ནང་བཞུགས།

[34]ལམ་འབྲས་པོད་དམར་ལྡེབ་༣༦༦་ནང་བཞུགས།

[35]ལམ་འབྲས་པོད་དམར་ལྡེབ་༣༨༤་ནང་བཞུགས།

[36]ལམ་འབྲས་ཙ་པོད་ལྡེབ་༦༢༥་ནང་བཞུགས།

[37]ལམ་འབྲས་ཙ་པོད་ལྡེབ་༦༥༣་ནང་བཞུགས།

[38]བཀའ་བརྒྱུད་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ལས་མར་པའི་བཀའ་འབུམ་ང༽པོད་དཔེ་རྙིང་ལག་བྲིས་ཆོས་ཚན་གསུམ་པ།

[39]བཀའ་བརྒྱུད་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ལས་མར་པའི་བཀའ་འབུམ་ང༽པོད་དཔེ་རྙིང་ལག་བྲིས་ཆོས་ཚན་དང་པོ།

[40]བཀའ་བརྒྱུད་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ལས་མར་པའི་བཀའ་འབུམ་ག༽པོད་དཔེ་རྙིང་ལག་བྲིས་ཆོས་ཚན་བཅུ་གསུམ་པ།

[41]བཀའ་བརྒྱུད་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ལས་མར་པའི་བཀའ་འབུམ་ག༽པོད་དཔེ་རྙིང་ལག་བྲིས་ཆོས་ཚན་ཉེར་ལྔ་པ།

[42]རས་ཆུང་སྙན་བརྒྱུད་དཔེ་རྙིང་ཕྱོགས་སྒྲིག་གླེགས་བམ་ཀ་པའི་ཆོས་ཚན་༦༠པ།

[43]འབྲས་གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་ཕྱི་ཁ༡༢༥།

[44]འབྲས་གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་ཕྱི་ཁ༩༩།

[45]འབྲས་གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་ཕྱི་ཁ༩༩།

[46]མེས་པོའི་ཤུལ་བཞགས་དཔེ་ཚོགས་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་སྤར་བ། དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེའི་བཀའ་འབུམ་གླེགས་བམ་བཞི་པའི་ལྡེབ་༡༧༡།

[47]འབྲས་གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་ཕྱི་མ༦༧༧།

[48]ལག་བྲིས་དཔེ་རྙིང་།

[49]དཔེ་རྙིང་དབུ་ཅན་ལག་བྲིས།

[50]ལག་བྲིས་རྙིང་པའི་ཀློག་རྡུལ་དཔེ།

[51]ལག་བྲིས་དཔེ་རྙིང་ཏྰ་ར་ན་ཐས་མཛད་པ།

[52]ལག་བྲིས་དཔེ་རྙིང་ཀརྨ་ངག་དབང་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པ།

[53]དཔེ་རྙིང་ལག་བྲིས་འབྲུ་ཚ།

[54]ལག་བྲིས་དཔེ་རྙིང་དབུ་མེད།

[55]འབྲོ་དགེ་སློང་ཤེས་རབ་གྲགས་ཀྱི་འགྱུར།

[56]ནཱ་རོ་པས་མཛད་པ། ཁ་ཆེའི་པཎྜི་ཏ་དྷ་རྨ་དྷ་ར་དང་།བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་པ། ལག་བྲིས་འབྲས་སྤུངས་གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་ནང་བཞུགས། ཚལ་པའི་བསྟན་འགྱུར་རྒྱུད་ག༽

[57]སྒྲ་ཚད་པ་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བསྒྱུར་བ།

[58]དུས་འཁོར་ཕྱོགས་སྒྲིག་གླེགས་བམ་དྲུག་པའི་ཆོས་ཚན་གཉིས་པ།

[59] ལག་བྲིས་རྙིང་པ་འབྲས་སྤུངས་གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་ཕྱི་ཀ་༢༢༣ནང་བཞུགས།

[60] ལག་བྲིས་རྙིང་པ་འབྲས་སྤུངས་གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་ཕྱི་ཀ་༡༧༧ནང་བཞུགས།

[61]ལག་བྲིས་འབྲས་སྤུངས་གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་ཚལ་པའི་བསྟན་འགྱུར་རྒྱུད་ཀ༽ཁ༽ནང་བཞུགས།

[62] ཏོག་བཀའ་འགྱུར་རྒྱུད་ང་པོད་ལྡེབ་༢༢༠བ་གསལ།

[63] པེ་ཅིང་བཀའ་འགྱུར་སྤར་མ་རྒྱུད་ཀ༽སྤྱིའི་ལྡེབ་གྲངས་༡༥༨་ནང་བཞུགས།

[64] དུས་འཁོར་ཕྱོགས་སྒྲིག་གླེགས་བམ་བདུན་པའི་ནང་བཞུགས།

[65] དཔེ་རྙིང་བྲིས་མ་ཕོ་བྲང་པོ་ཏཱ་ལའི་དཔེ་མཛོད་ནང་བཞུགས།

[66] ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་སྤར་བ། ཇོ་ནང་རྗེ་བཙུན་ཏྰ་ར་ནྰ་ཐའི་གསུང་འབུམ་དཔེ་བསྡུར་མའི་གླེས་བམ་བདུན་པའི་ལྡེབ་༡༣༥་པར་གསལ།

[67] དཔེ་རྙིང་བྲིས་མ་ཕོ་བྲང་པོ་ཏཱ་ལའི་དཔེ་མཛོད་ནང་བཞུགས།

[68] བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱི་གསུང་འབུམ་ཞ་ལུའི་བྲིས་མ་པོད་ག་པའི་ལྡེབ་༣༥༧ནང་དུ་བཞུགས།

[69] ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་སྤར་བ་ཇོ་ནང་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི་གསུང་འབུམ་དེབ་༤༥ནང་བཞུགས།

[70] འབྲས་གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་ཕྱི་མ་༧༢༡་ནང་བཞུགས།

[71] དབུ་ཅན་ལག་བྲིས་ཀློག་རྡུལ་དཔེ་ཆ།

[72] ཟི་ཁྲོན་མི་རིགས་དེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་སྤར་བ་པོད་གཉིས་པའི་ཆོས་ཚན་༢༠པ་ལྡེབ་༡༨༩།

[73]འབྲས་སྤུངས་གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་ཕྱི་མ་༩༡༤ནང་བཞུགས། རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོས་མཛད་པ།

[74] འབྲས་སྤུངས་གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་ཕྱི་མ་༧༧༡ནང་བཞུགས།

[75] འབྲས་སྤུངས་གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་ཕྱི་མ་༦༧༧ནང་བཞུགས།

[76] འབྲས་སྤུངས་གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་ཕྱི་མ་༤༧༧ནང་བཞུགས། ཕྱི་མ། །

[77] འབྲས་སྤུངས་གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་ཕྱི་མ་༢༠༥ནང་བཞུགས།

[78] ལག་བྲིས་དཔེ་རྙིང་ཚུགས་ཆུང་།

– – – – –