སྟོན་པ་ཚད་མར་སྒྲུབ་པའི་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་ལམ།

ནང་དོན་གནད་བསྡུས། འདིར་དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་དུ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རིགས་པ་དག་གིས་སྲོག་ཤིང་བྱས་ཤིང་། ནང་པའི་རིག་གཞུང་གཞན་ནས་བསྟན་པའི་རིགས་པ་དག་གིས་ལྷན་ཐབས་བྱས་ཏེ་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་གང་ཉིིད་སྐྱེས་བུ་ཚད་མར་བསྒྲུབས་ཤིང་། དེ་ལས་འཕྲོས་ཏེ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡང་བསྒྲུབས་ཡོད་ལ། ཞར་བྱུང་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཁ་གཏད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱི་རོལ་བའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་དག་གི་བཞེད་ཚུལ་ཡང་བརྗོད་ཡོད།

བརྡ་ཆད། སྟོན་པ་ཚད་མ།  ལུགས་འབྱུང་། ལུགས་ལྡོག  སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི།

གཅིག  བརྩམ་པའི་ཐོག་མར་གླེང་སློང་བ།

ཆོས་རབ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

དེ་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཐོས་ཏེ། འདི་ནས་ལུགས་ལྡོག་ཏུ་བརྩིས་པའི་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་འདས་པའི་སྔོན་གྱི་ཉིན་མོ་ཞིག་ལ། དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་རང་གི་དངོས་སློབ་ཏུ་གྱུར་པ་སློབ་དཔོན་ལྷ་དབང་བློ་གྲོས་ལ་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བ་རྩོམ་པར་བསྐུལ་བ་ན། ལྷ་དབང་བློས་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བ་རྩོམ་ཐེངས་གསུམ་དུ་མཛད་དེ། མཇུག་ཏུ། ཕལ་ཆེར་བསྐལ་བ་མེད་སྙམ་དང་། །དུས་ལའང་སྡོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །གོམས་པའི་ཕྱིར་ནི་མདོར་བསྡུས་ནས། ། ཁོ་བོས་དཀའ་འགྲེལ་འདི་བྱས་སོ། ། [1]ཞེས་སློབ་དཔོན་ལ་གཟིགས་རྟེན་དུ་ཕུལ་སྐབས། སློབ་དཔོན་གྱིས། འཕྲོས་དང་ཚིག་གི་ཟུར་གྱིས་མཚོན་པའི་དོན་རྣམས་མ་བྱུང་བར་འདུག་སྟེ། ཚིག་གིས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་དོན་རྣམས་བྱུང་འདུག་གསུངས་ནས་བཞག །

ངའི་རིག་པ་འདི་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་སུས་ཀྱང་མི་ཤེས་པར་འདུག་གསུངས་ནས་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་མཇུག་ཏུ། རྒྱ་མཚོ་ལ་ནི་ཆུ་བོ་བཞིན་དུ་རང་གི་ལུས་ལ་ཐིམ་ཞིང་ནུབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །[2]ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དེའི་རྗེས་སུ་ཤཱཀ་བློ་དང་ཆོས་མཆོག་སོགས་སེམས་ཙམ་པའི་ལྟ་གྲུབ་སྨྲ་མཁན་དང་། ཞི་འཚོ་དང་རྒྱན་མཁན་པོ་སོགས་དབུ་མ་པའི་ལྟ་གྲུབ་བགྲོ་མཁན་དག་གིས་ཀྱང་རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་གང་གི་མཁྱེན་དཔྱོད་ཀྱི་ཀློང་ལས་བརྡོལ་བའི་བསྟན་བཅོས་དག་ལ་དགོངས་འགྲེལ་མང་དུ་བརྩམས་ཡོད་མོད། དེ་དག་གིས་ཀྱང་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་འགྲེལ་ཐུབ་ཡོད་མེད་ནི་ང་འདྲའི་བློ་ཆུང་དག་གིས་བརྗོད་པའི་རྔོ་ག་ལ་ཐོགས།

དེ་ནས། སློབ་དཔོན་ཁོང་ཉིད་འཇིག་རྟེན་མི་ཡུལ་དང་ཞལ་ཡོངས་སུ་གྱེས་ཏེ་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གི་ཐེམ་པ་བརྒལ་བའི་རྗེས་ཏེ། རྒྱ་གར་དྲག་པོའི་དམག་ཚོགས་ཀྱིས་དཔལ་ལྡན་ཆོས་གྲགས་རང་གི་གཅེས་ནོར་དུ་གྱུར་པའི་ཚད་མ་སྡེ་བདུན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་གཉིས་རང་གི་ཕ་ས་ཕ་ཡུལ་ཏེ། གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་ནས་རྩ་མེད་དུ་བཅོམ་སྟེ་ཡུན་རིང་འགོར་བའི་དེ་རིང་གི་ཉིན་མོར། འུ་ཚོས་འདི་ལྟར་ཕྱིར་བལྟས་བྱས་ཚེ། སྐབས་དེ་དུས་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས། རྒྱ་མཚོ་ལ་ནི་ཆུ་བོ་བཞིན་དུ་རང་གི་ལུས་ལ་ཐིམ་ཞིང་ནུབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་པའི་གསུང་ཚིག་དེ་ནི་སློབ་དཔོན་རང་གི་ཕ་ས་ཕ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱ་གར་ལ་མཚོན་ན་མ་འོངས་སྔོན་གཟིགས་ཀྱི་ལུང་བསྟན་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད་པ་ནི་མངོན་སུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་འདི་ཉིད་དོ། །

དེ་ལྟར་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་དོན་ཇི་བཞིན་བཀྲལ་ཐུབ་མཁན་ནི་རང་རེའི་ཆོས་ལུགས་དང་བསྟན་བཅོས་ཡོངས་ཀྱི་ཆུ་མགོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རྒྱ་གར་མཁས་པའི་ཁྲོད་དུའང་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བའི་ཚོད་ཡིན་ན། བོད་ཀྱི་ཡུལ་དང་། དེ་ལས་ཀྱང་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་བོད་ཀྱི་སློབ་གཉེར་བའི་ཁྲོད་དུ་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་དོན་ཇི་བཞིན་གཟིགས་ཐུབ་མཁན་ནི་རི་བོང་གི་རྭའི་རྩེ་མོ་དང་། མོ་གཤམ་གྱི་བུའི་ཟླ་བོར་མི་འགྱུར་བའི་ངེས་པ་གཏན་ནས་མེད་མོད། ཡིན་ནའང་། ཀུན་ལ་ཡོངས་སུ་གྲགས་ཤིང་ཀུན་གྱིས་ཚད་མར་ཁས་འཆེ་བའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་མཁས་པ་ཞིག་ལ་སྡེ་བདུན་གོང་འོག་བསྡེབས་ནས་འཆད་ཐུབ་མཁན་ནི། མིང་དོན་གཉིས་མཚུངས་ཀྱི་ས་ལོ་ཙཱ་བ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་བྱོན་མ་མྱོང་ཞེས་ཐ་ཚིག་བསྒྲགས་ནའང་འུད་སྒྲོག་ཏུ་སོང་མེད་པ་ནི། འཇམ་འགོན་ས་པཎ་རང་གི་བསྟན་བཅོས་དག་གི་ངོས་ནས་ཁ་གྲག་ཐུབ་པར་མ་ཟད། རྒྱ་བོད་གང་དུའང་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ངོ་མཚར་ཟླ་མེད་ཀྱི་དོན་འགྲེལ་ཞིག་ལ་རིགས་གཏེར་རྩ་འགྲེལ་འདི་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་གང་ཡང་མེད་ཅེས་སྨྲས་ནའང་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེ་བར་མི་སེམས་ཏེ། དཔལ་ལྡན་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་དུ་རློམ་པའི་རྒྱ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཚོས་མཛད་པའི་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བ་དག་གི་ཁྲོད་དུ་རིགས་གཏེར་རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ནི་རྒྱུ་སྐར་དབུས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཇི་བཞིན་མངོན་པར་འཚེར་ཞིང་འཚེར་བར་འགྱུར་བས་སོ། །

དེ་ལྟར་ན། མི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་ཉིན་ཞག་གི་སྣོལ་མ་ཁད་ཀྱིས་བཞུད་པའི་ཡར་སྔོན་ནས་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་མཛད་འཕྲིན་གྱི་བཞུར་རྒྱུན་གང་ཉིད་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་རང་གི་ཕ་ས་ཕ་ཡུལ་ནས་རེ་ཞིག་མཇུག་བསྡུས་ཀྱང་། འཇམ་མགོན་ས་པཎ་དང་འཇམ་མགོན་ས་པཎ་ལྟ་བུའི་བོད་ཀྱི་ལོ་པཎ་དང་མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་དག་གིས་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བར་མ་ཟད། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་དོན་འགྲེལ་དང་ཚིག་འགྲེལ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་དགོངས་འགྲེལ་བྲག་རི་བརྩིགས་པ་ལྟར་དུ་མཛད་པའི་གོ་རིམ་འདི་ནི། ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཕར་རྒྱབ་ཀྱི་གཅེས་ནོར་ཞིག་ཧི་མ་ལའི་ཚུར་རྒྱབ་ཏུ་བསུས་པའི་གོ་རིམ་ཞིག་དང་། ཧི་མ་ལའི་ཕར་རྒྱབ་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་གི་མཛད་འཕྲིན་དེ་ཧི་མ་ལའི་ཕར་རྒྱབ་ཀྱི་ས་མཚམས་ལས་བརྒལ་ཏེ་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཁྱབ་རང་བཞིན་ཅན་དུ་ཁ་ཕྱོགས་པའི་གོ་རིམ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པས་མི་ཚད། དཔལ་ལྡན་ཆོས་གྲགས་རང་གི་ཞལ་ནས། ཁྱི་ནི་སྲང་ལམ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་ལྟར་ངའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པའི་ལུང་བསྟན་དེ་དོན་དངོས་སུ་གྱུར་པའི་གོ་རིམ་ཞིག་ཀྱང་ལོས་ཡིན་སྙམ།

ད་ལྟའི་ཆར། བསྡོམས་བརྩིས་རགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། བོད་ལ་ཚད་མའི་འགྲེལ་བ་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཅིག་ཡོད་པར་གྲགས་ལ། དེའི་ནང་གི་ཕལ་ཆེ་བས་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད་པ་འདི་གཅིག་པུས་ཀྱང་། དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་མཛད་པའི་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འཕྲིན་ལས་དང་ཟིལ་ཤུགས་ནི་ཕྱོགས་གླང་གིས་མཛད་པའི་ཚད་མ་ཀུན་བཏུས་ལས་ཀྱང་ཆེས་ཆེར་བརྒལ་འདུག་ཅེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་སྤྲོའོ། །

སྐབས་དོན་དངོས་ལ་འཇུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཁོ་བོས་བྲིས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་འདིའི་ནང་དུ། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ལེའུ་གཉིས་པའི་དཀའ་གནད་དུ་བརྩི་འོས་པ་དག་ལ་རིམ་བཞིན་དཔྱད་པའི་ཁུལ་བྱས་ཡོད་ལ། དཔྱད་པའི་མཐར་གྲུབ་པའི་གྲུབ་དོན་དག་ཀྱང་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་དང་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཆོས་རྗེ་ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་གཉིས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཡང་ལུང་རིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ཡོད་མོད། དགོངས་གནད་མ་དཔོག་པའི་ཆ་དང་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་རིགས་རྣམས་ལ་ནི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་དག་གིས་ལུང་རིགས་ཀྱིས་སུན་དབྱུང་བར་མཛོད་ཅིག །

གཉིས། ཚད་གྲུབ་ལེའུའི་ཁ་གཏད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་པོ་གསུམ།

སྤྱིར་འཇིག་རྟེན་སྟེང་གི་ཆོས་ལུགས་གང་ཞིག་ཡིན་ནའང་། ཆོས་ལུགས་དེའི་རྗེས་འབྲང་མཁན་དག་གིས་རང་རང་གི་ཆོས་ལུགས་ནི་ཆོས་ལུགས་དྲི་མ་མེད་པའོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་སྲ་ཐག་གེར་ཡོད་པ་ནི་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་། རང་རེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དགེ་མཚན་བླ་ན་མེད་པ་ནི། སྟོན་པ་དང་བསྟན་པ་དག་ཇི་ལྟར་སྐྱོན་མེད་ཡིན་པའི་ཚུལ་ལུང་ལ་མ་བརྟེན་པར་རིགས་པ་འབའ་ཞིག་གིས་བསྒྲུབས་ཡོད་པ་འདི་ནི་ནང་བའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དགེ་མཚན་བླ་ན་མེད་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ཡང་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་དགེ་མཚན་བླ་མེད་ཅིག་ཏུ་མཐོང་ངོ་། །

འུ་ཚོས་ཚད་གྲུབ་ལེའུ་ལ་ག་ལེར་མཇལ་དུས། ལེའུ་འདིའི་ཁ་གཏད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་འགའི་གཞི་རྩའི་ལྟ་གྲུབ་རེ་ཟུང་ནི་མ་ཤེས་ཐབས་མེད་དུ་ཆགས་ཡོད་དེ། ལེའུ་འདིར། རྒྱང་འཕེན་པ་དང་རྒྱལ་དཔོག་པ་སོགས་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་པ་ཤེས་བྱ་ལ་གཏན་ནས་མེད་པར་འཛིན་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་ནང་བའི་བར། སྤྱིར་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་ཤེས་བྱ་ལ་ཡོད་མེད་རྩོད་སྒྲུབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ། དབང་ཕྱུག་པ་སོགས་སྤྱིར་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་ཁས་ལེན་ནའང་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་རྟག་པ་རང་བྱུང་དུ་འདོད་པ་དག་དང་ནང་བའི་བར། ལམ་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ཡོད་མེད་ལ་རྩོད་སྒྲུབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས། ཐོག་མར་གྲུབ་མཐའ་དེ་དག་གི་ལྟ་གྲུབ་རོབ་ཙམ་ཞིག་བྲི་རྒྱུ་ཡིན།

དེ་ཡང་། མུ་སྟེགས་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་སྐོར་ནས། བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་དང་ལོ་རྒྱུས་ཁག་དང་། མིག་སྔར་མཁས་པ་དག་ལ་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་ཕྲན་བུ་རེ་ཡོད་ནའང་། གྲུབ་མཐའ་འདི་དག་གི་ལྟ་གྲུབ་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཆེ་དགོས་ན་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དག་ལས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་ཆེ་སྲིད་པས། རྣམ་འགྲེལ་གྱི་རྩ་ཚིག་གཞིར་བྱས་ནས་འདིར་མཁོ་ངེས་ཀྱི་འདོད་པ་རེ་ཟུང་བཀོད་ན། མུ་སྟེགས་རྒྱང་འཕེན་པས། འཇིག་རྟེན་རྩ་བའི་གྲུབ་ཆའི་སྐོར་གླེང་སྐབས། འཇིག་རྟེན་གྱི་རྩ་བའི་གྲུབ་ཆ་དེ་མཐར་གཏུག་ན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་ཁམས་འབའ་ཞིག་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་ཁམས་རྣམས་ལྷན་གཅིག་ཏུ་འདུས་ཤིང་འཕྲད་པ་ལས་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་འདོད། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐོར་གླེང་སྐབས། རྣམ་འགྲེལ་ལས། སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་ན། །འབྱུང་རྔུབས་དབང་པོ་བློ་དག་ནི། །རང་གི་རིགས་ལ་ལྟོས་མེད་ཅན། །ལུས་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལས་སྐྱེས་མིན། །[3]ཞེས་པ་ལྟར། ཆང་ལས་མྱོས་བྱེད་དང་། མེ་ཤེལ་ལས་མེ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་སེམས་མེད་པའི་འབྱུང་བའི་ཁམས་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གློ་བུར་བ་འབྱུང་བས་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་མེད་པར་བཞེད་ལ། གང་གང་འཆི་སེམས་དེ་དང་དེ། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་རྗེས་འགྲོ་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར། འཆི་བའི་ཚེ་ལུས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་དབང་པོ་རྣམས་ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་བག་ལ་ཞ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཡང་མེད་པར་འདོད། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡང་ལུས་ལ་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བརྟེན་པར་འདོད་དེ། ཆང་དང་དེའི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་རྫས་གཅིག་དང་། སྒྲོན་མེ་དང་དེའི་འོད་བཞིན་དུ་རྒྱུ་འབྲས་དང་། རྩིག་པ་དང་དེའི་རི་མོ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་འདོད། ཡང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། བློ་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། །གོམས་པས་གྲུབ་པ་མེད་ཅེ་ན། །[4]ཞེས་བློའམ་ཤེས་པ་ནི་ལུས་ལས་སྐྱེས་ཤིང་ལུས་ཞིག་པ་ན་མེད་པར་འགྱུར་བས། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་སོགས་གོམས་ཏེ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ནུས་མཁན་ཞིག་ཏུ་ཡང་འགྱུར་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་སྐྱེས་བུ་ཚད་མ་གཏན་ནས་མེད་པར་འདོད་པ་དང་། དེ་ཡང་མཐར་གཏུག་ན་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་དང་ལས་རྒྱུ་འབྲས། ཐར་བ་སོགས་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ནི་ཁོས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདི་ཙམ་ལས་ཅི་ཡང་མེད་པས། འདི་ནི་རྒྱང་འཕེན་པའི་ནང་འགལ་གྱི་ཕུང་བོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཚུལ་ནི་འོག་ཏུ་བགྲོ་ཆོག་ལ། ལུགས་འདིས་ཚད་མ་ལ་མངོན་སུམ་གཅིག་པུ་ལས་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་མེད་པར་འདོད་པའི་རྣམ་བཞག་དག་ནི་རྣམ་ངེས་ལས་ཤེས་པར་བྱ།

མུ་སྟེགས་དཔྱོད་པ་བས་ནི། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཚད་མ་ལྐོག་གྱུར་དོན་ཤེས་ཡིན། །དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར། །ནན་ཏན་བྱེད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་ནི་ཁ་ཅིག་རབ་ཏུ་བརྗོད། །[5]ཅེས་དང་། ཁ་ཅིག་སྨྲ་སོགས་ཕྱིར་ན་སྐྱོན། །ཟད་མིན་ཞེས་ཟེར་འདི་ལྡོག་ལ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་ཕྱིར་འཁྲུལ། །རྟག་ཉིད་ཕྱིར་རམ་ཐབས་མེད་ཕྱིར། །ཡང་ན་ཐབས་ནི་མི་ཤེས་ཕྱིར། །སྐྱོན་རྣམས་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཅེས། །བྱ་བར་ཡོངས་སུ་རྟོག་གྲང་ན། །[6] ཞེས་སྐྱེས་བུ་ཚད་མ་ཡིན་ན་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་མ་ལུས་པ་ཤེས་དགོས་པ་ལས། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐབས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པའང་མེད་པའི་ཕྱིར་སོགས་སྨྲ། གཞན་ཡང་། སྐྱེས་བུའི་ཚིག་ནི་བརྫུན་ཉིད་དེ། །རིག་བྱེད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་ཕྱིར། །དེས་ན་ཚད་མ་གཟུང་བར་བྱ། །ཞེས་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་མ་གཏོགས་གཞན་གྱི་ཚིག་ཐམས་ཅད་རྫུན་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་ལེའུ་དང་པོ་ལས། ཚིག་རྣམས་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ། །[7]ཞེས་པ་ནས། མི་དམིགས་པས་ནི་མི་འགྲུབ་བོ། །[8]ཞེས་པའི་བར་གྱི་ཤོ་ལོ་ཀ་བརྒྱ་དང་དགུས་ལེགས་པར་བཀག་ཟིན་ཏོ། །ལུགས་འདིས་ཀྱང་། ཚད་མ་ལ་དྲུག་ཏུ་གྲངས་ངེས་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་རྒྱས་པར་ནི་རྣམ་ངེས་ལས་འཚོལ་བར་བྱ།

ཡང་དབང་ཕྱུག་པ་སོགས་ཀྱིས་ནི། ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་པ་ཞིག་བཞེད་མོད། དེ་ནི་རྟག་པ་རང་བྱུང་གི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། ལམ་སྒོམ་སྟོབས་ཀྱིས་གསར་དུ་བྱུང་བའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གཏན་ནས་མེད་པར་བཞེད་པས། ཀུན་བཏུས་མཆོད་བརྗོད་དུ་ཚད་མར་གྱུར་པ་ཞེས་གསུང་དོན་ཡང་དེ་འགོག་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ལ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཚད་མ་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་མིན། །[9]ཞེས་སོགས་ཀྱི་ལུང་ཚིག་དག་གིས་ཀྱང་གཙོ་བོ་དབང་ཕྱུག་པའི་འདོད་པ་བཀག་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་ཁག་མང་པོ་ཞིག་གི་ནང་དུ་དབང་ཕྱུག་པའི་འདོད་པ་མང་དུ་བསྟན་ཡོད་ནའང་། དབང་ཕྱུག་པ་ཞེས་པའི་གྲུབ་མཐའ་དེ་གྲུབ་མཐའ་སུའི་ཁོངས་གཏོགས་ཡིན་མིན་ཁ་གསལ་བྱུང་མི་འདུག་པས། འདི་གྲུབ་མཐའ་གང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སམ་སྙམ་ན། འཇམ་མགོན་བླ་མས། མཁས་འཇུག་[10]དང་གཞུང་ལུགས་ལེགས་བཤད་གཉིས་ཆར་ལས་གྲུབ་མཐའ་འདི་གྲངས་ཅན་པའི་ཁོངས་གཏོགས་ཡིན་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དང་བཅས་ཏེ་གསུངས་འདུག་པས་འདིར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་བྱའོ། །

མདོར་ན། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་པོ་དེ་གསུམ་ནི་ལེའུ་འདིའི་ཁ་གཏད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཆེ་ཤོས་གསུམ་དུ་གྱུར་ཡོད་ལ། འདིར་ནི་ལེའུ་འདིར་མཁོ་ངེས་ཅན་གྱི་འདོད་པ་རེ་ཟུང་ཟུར་དུ་བཀོད་པ་ཙམ་ལས། གྲུབ་མཐའ་འདི་དག་གི་འདོད་ཚུལ་རྒྱས་པར་ཤེས་འདོད་མཁན་དག་གིས་ནི། རྣམ་ངེས་དང་། རྟོག་གེ་འབར་བ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ། ལྕང་སྐྱའི་གྲུབ་མཐའ། སྟག་ཚང་གྲུབ་མཐའ་སོགས་ལས་འཚོལ་བར་བྱའོ། །

གསུམ། མུ་སྟེགས་རྒྱང་འཕེན་པའི་ནང་འགལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་གཉིས།

རྒྱ་གར་དངོས་གཙོ་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐའི་ཚབ་མཚོན་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་འདིས། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་དང་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ། སྐྱེ་སྲིད་སྔ་ཕྱིའི་བར་གྱི་ལུས་སོགས་ལར་ནས་མི་འདོད་མོད། དེ་ཡང་རྩ་བ་མཐར་དེད་ན་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདི་ཙམ་ལ་ཐུག་ཡོད་དེ། རྗེས་དཔག་ཚད་མ་དང་རྣམ་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་སོགས་ནི་གཏན་ནས་མི་འདོད་པས། མཐོང་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་དེ་ཡང་སོ་སྐྱེའི་མངོན་སུམ་འདི་ཙམ་ཡིན་པས། སོ་སྐྱེའི་ཤེས་པ་གང་རུང་གིས་མ་མཐོང་ན་མེད་པས་ཁྱབ་པ་ནི་རྒྱང་འཕེན་པའི་གཞི་རྩའི་ལྟ་གྲུབ་ཡིན་ལ། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་དུ། གལ་ཏེ་འགྲོ་འོང་མ་མཐོང་ན། །དབང་པོ་མི་གསལ་ཕྱིར་མ་མཐོང་། །དཔེར་ན་མིག་མི་གསལ་བ་ཡིས། །དུ་བ་ཆུང་ངུ་མི་མཐོང་བཞིན། །ལུས་ཅན་ཡིན་ཡང་ཕྲ་བའི་ཕྱིར། །འགའ་ཞིག་ལ་ལར་ཐོགས་མེད་དེ། །ཆུ་བཞིན་གསེར་ལ་དངུལ་ཆུ་བཞིན། །མ་མཐོང་ཕྱིར་ན་མེད་པ་མིན། །[11]ཞེས་སོགས་ལན་མང་དུ་དགག་དགོས་དོན་ཡང་གནད་འགག་དེ་ལ་ཐུག་ཡོད། ཡིན་ནའང་། རྒྱང་འཕེན་པས་སྐབས་རེར་མ་མཐོང་བ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ཡོད་པས། འདི་ནི་རྒྱང་འཕེན་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ནང་འགལ་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་མངོན་སུམ་ལ་སྙོན་བཏབ་པའི་ནག་ཉེས་ཤིག་ཀྱང་ལོས་ཡིན་སྙམ།

འོ་ན་རྒྱང་འཕེན་པས་ནང་འགལ་ཅི་ཞིག་ཁས་བླངས་སམ་སྙམ་ན། ནང་འགལ་གཉིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཁས་བླངས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཏེ། ནང་འགལ་དང་པོ་ནི་རྣམ་འགྲེལ་ལེའུ་དང་པོར། ནང་བའི་སློབ་དཔོན་དབང་ཕྱུག་སྡེ་དང་། གཞན་སྡེའི་གྲུབ་མཐའ་རྒྱང་འཕེན་པ་དང་བྱེ་བྲག་པ་སོགས་ཀྱིས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པས་ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས་པ་ལ། དབང་ཕྱུག་སྡེ་ལ་ནི་ཕྱོགས་གླང་གི་ལུང་དང་འགལ་བ་སོགས་ཀྱི་དགག་པ་བཏང་ཡོད་ལ། བྱེ་རྒྱང་གཉིས་ལ་ནི་ནང་འགལ་འདི་ལྟར་བཏང་སྟེ། བདག་དང་ས་ལ་ཤེས་ཡོད་སོགས། །མེད་པར་རབ་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་པའི། །མ་དམིགས་གང་ཡིན་དེ་ཁོ་ན། །གཏན་ཚིགས་མེད་སྒྲུབ་ཡིན་ནམ་ཅི། ། [12]ཞེས་དང་། རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ལུང་དེ་ཉིད་ཀུན་མཁྱེན་མཁས་པའི་དབང་པོས་ངག་དོན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཉི་མ་ལས་གཞན་སྡེ་ཁས་བླངས་འགལ་བས་དགག་ཅེས་པའི་ས་བཅད་བཞག་ནས་ཁ་གསལ་འདི་ལྟར་ཕུད་ཡོད་དེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་དམིགས་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་ངེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་པར་ཐལ། སྤྱིར་མ་དམིགས་ན་མེད་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། ས་སོགས་ལ་ཆོས་ཅན། ཤེས་པ་མེད་པར་ཐལ། ཤེས་པ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། རྒྱང་འཕེན་ལའོ། །རྒྱུ་ལ་ཆོས་ཅན། འབྲས་བུ་མེད་པར་ཐལ། འབྲས་བུ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། གྲངས་ཅན་ལའོ། །[13]ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ནི་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མེད་པ་འགྲུབ་པ་དང་། ས་སོགས་ལ་ནི་ཤེས་པ་མ་དམིགས་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱང་འཕེན་པའི་ནང་འགལ་དང་པོ་ཡིན། ནང་འགལ་འདི་གཅིག་པུས་ཀྱང་། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་སོགས་མེད་དེ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་རང་གི་རིགས་པ་རང་གིས་རྨག་མེད་དུ་བཅོམ་ཡོད།

ནང་འགལ་གཉིས་པ་ནི། རྣམ་འགྲེལ་ལེའུ་གཉིས་པར། རྩ་སོགས་རྩེ་ན་གླང་ཆེན་བརྒྱ། །སྔོན་ཚེ་མ་མཐོང་ཡོད་དོ་ཞེས། །དེ་སྐད་གྲངས་ཅན་ཕྱུག་ལས་གཞན། །ངོ་ཚར་བཅས་པ་སུ་བརྗོད་སྩོལ། །[14]ཞེས་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། རྩ་དང་འབྱུང་བ་སོགས་ཀྱི་རྩེ་ན་གླང་ཆེན་བརྒྱའི་རྣམ་ཤེས་ཡོད་ཀྱང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་པ་དང་སྐྱེ་སྲིད་སྔ་ཕྱི་སོགས་ནི་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ན་མེད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱང་འཕེན་པའི་ནང་འགལ་གཉིས་པ་ཡིན། ཀུན་མཁྱེན་གོ་རམས་པས་ནི་ལུགས་འདིའི་ཕྱོགས་སྔ་དེ་གྲངས་ཅན་པ་ཡིན་པར་གསུངས་མོད། མཁས་གྲུབ་དགེ་དཔལ་གྱིས་གྲངས་ཅན་ནི་བདག་སྐྱེས་བུ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་བྱ་གཞན་ཐམས་ཅད་བེམ་པོ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་ཕྱིར། འདིའི་ཕྱོགས་སྔ་ནི་རྒྱང་འཕེན་པ་ལས་གྲངས་ཅན་པ་མིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གནད་ལ་འབྱོར་བའི་གཏམ་མོ། །

མདོར་ན་ནང་འགལ་དེ་དག་ནི་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་དང་ཐར་བ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་མ་བཤད་པའི་གོང་དུ་ངེས་དགོས་ཏེ། དེ་ངེས་ན་ལུགས་འདིའི་ཕྱོགས་སྔ་དག་གི་ཞེ་འདོད་དགག་སླ་བས་སོ། །

བཞི། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་བཞེད་པའི་ལོག་རྟོག་སུན་དབྱུང་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ཆེན་པོ་དགུ།

རྣམ་འགྲེལ་ལེའུ་གཉིས་པའི་གཞུང་ལྷུ་སྒྲིག་སྟངས་ཀྱི་ངོས་ནས་བལྟས་ན་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ནི་དོན་དུ་སྟོན་པ་ཚད་གྲུབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མར། ཚད་མ་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་མིན། །[15]ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དབང་ཕྱུག་པས་འདོད་པའི་རྟག་པ་རང་བྱུང་གི་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་བཀག་ནས་ངེད་ཀྱི་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་ནི་གདོད་མ་ནས་ཡོད་པ་མིན་པར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་གོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ན། དཔྱོད་པ་བ་སོགས་ཀྱིས། ཁྱེད་ཀྱི་སྟོན་པ་གོའུ་ཏ་མ་ནི་ཚད་མ་དང་གྱུར་པ་གཉིས་ཀ་མིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཚད་མ་ཡིན་ན་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་མ་ལུས་པ་ཤེས་དགོས་པ་ལས། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐབས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པའང་མེད་པའི་ཕྱིར་སོགས་ཞེས་སོགས་ཀྱིས། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་མཆོད་བརྗོད་ལ་རྩོད་པ་བསླངས་པའི་མགོ་བཙུགས་པ་ན། རྣམ་འགྲེལ་ལས། སྒྲུབ་བྱེད་ཐུགས་རྗེ། །ཞེས་བསྒྲུབ་བྱ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙོམས་པར་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་། ཡང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། གོམས་ལས་ཏེ། །ཞེས་སྒྲུབ་བྱེད་ཐུགས་རྗེ་དེའི་རྒྱུ་ཡང་ཡོད་དེ། སྐྱེ་བ་དུ་མར་སྙིང་རྗེའི་དམིགས་རྣམས་ཡུན་རིང་དུ་གོམས་པ་ལས་ཁྱོད་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ན། རྒྱང་འཕེན་པས། བློ་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། །གོམས་པས་གྲུབ་པ་མེད་ཅེ་ན། །[16]ཞེས་བློ་ནི་ལུས་འབའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་པས་ན་སྐྱེ་བ་དུ་མར་སྙིང་རྗེའི་དམིགས་རྣམས་གོམས་པ་མེད་དེ། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྩོད་པ་སྟེ། བར་མཚམས་འདི་ནས་ད་གཟོད་རྣམ་འགྲེལ་དུ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྩོད་པའི་དབུ་བསླངས་པ་ཡིན་པས། དོན་དུ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྩོད་པ་ནི་སྟོན་པ་ཚད་གྲུབ་ཀྱི་རྩོད་པའི་ཡན་ལག་ཅིག་ཏུ་ངོས་བཟུང་ཆོག་མོད། སྟོན་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ནི་ཆེས་ཐོག་མར་མ་བསྒྲུབ་ཐབས་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད།

དེར་བརྟེན། ཁོ་བོས་ཀྱང་སྟོན་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་མ་བསྒྲུབ་པའི་སྔོན་དུ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པའི་ལས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་དེའི་སྔོན་དུ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདོད་པའི་ལོག་རྟོག་དག་དགག་དགོས་པས་རགས་ཙམ་དགག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདོད་པའི་ལོག་རྟོག་འགོག་བྱེད་ལ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་བདུན་དང་མཁས་པ་གཞན་གྱིས་གསུངས་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གཉིས་ཏེ་དགུ་ལས། རིགས་པ་དང་པོ་ནི། འབྱུང་བ་ཀུན་སྲོག་ལྡན་དུ་ཐལ་བའི་རིགས་པ། དེ་ཡང་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལས། གང་དུ་དྲོད་གཤེར་ལ་སོགས་པ། །སྐྱེ་བོ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའི། །ས་སོགས་ཆ་དེ་འགའ་ཡང་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ས་བོན་བདག །དེ་ཕྱིར་དབང་སོགས་རང་རིགས་ལ། །ལྟོས་པ་མེད་པར་འབྱུང་ཡིན་ན། །ཇི་ལྟར་གཅིག་ནི་ཡོངས་འགྱུར་བཞིན། །ཀུན་འགྱུར་ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་རོ། །[17]ཞེས་གལ་ཏེ་དབུགས་འབྱུང་རྔུབས་དང་། དབང་པོ་དང་རྣམ་ཤེས་རྣམས་རང་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་གང་ཟག་གི་ལུས་ལྟ་བུའི་འབྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་བྱས་ནས་སྐྱེ་ན། རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའི་འབྱུང་བ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ལྡན་མིན་གྱི་འབྱུང་བ་ཀུན་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་ན་འབྱུང་བ་ཀུན་སྲོག་ལྡན་དུ་ཐལ་ལོ་ཞེས་པའི་རིགས་པ་འཕངས་པ་རེད།

རིགས་པ་འདིར་ཐད་ཀར་དུ་བལྟས་ཚེ་རྒྱང་འཕེན་པས་འབྱུང་བ་འགའ་ཞིག་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་ཚང་བ་དང་འགའ་ཞིག་ལ་མ་ཚང་ངོ་ཞེས་པའི་ལན་འདེབས་ངེས་ལ། ནང་བ་སངས་རྒྱས་པའི་ལུགས་ལ་ཡང་འབྱུང་བ་འགའ་ཞིག་ལས་གཞི་དེ་སྐྱེས་ན་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་གཞི་དེ་སྐྱེ་མི་དགོས་པ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་མོད། རིགས་པ་སྤྱིའི་ངོས་ནས་བལྟས་ཚེ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་རིགས་པ་འདི་ནི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་རིགས་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་སྟེ། ཉེར་རྒྱུ་དང་ཉེར་འབྲས་ཡིན་ན་རིགས་མཐུན་ཡིན་དགོས་པ་ནི་མཐོང་ཆོས་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པས་རིགས་མི་མཐུན་པ་གང་ཟག་གི་ལུས་ལྟ་བུའི་འབྱུང་བ་ལས་ཀྱང་ཤེས་པ་སྐྱེ་ན་རིགས་མི་མཐུན་པའི་འབྱུང་བ་གཞན་ལས་སྐྱེ་མི་ཆོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཏན་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

འོ་ན་རང་ལུགས་ལ་ཡང་མེ་དུ་ལྟ་བུའི་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཉེར་རྒྱུ་དང་ཉེར་འབྲས་ཁས་ལེན་པ་མིན་ནམ་སྙམ་ན། འདི་ལ་ལན་འདེབས་སྟངས་གསུམ་བྱུང་སྟེ། གཅིག་ནི་འུ་ཡུག་པའི་གསུང་སྟངས་ལྟར་དུ་བའི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་དངོས་ནི་བུད་ཤིང་གི་སྟེང་གི་སྐྱ་རྫས་ཤིག་ཡིན་ཞེས་པ་དང་། གཉིས་ནི་རྫས་ཀྱི་ངོས་ནས་མེ་དུ་གཉིས་རིགས་མཐུན་ཡིན་ཞེས་པ་དང་། གསུམ་ནི་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ལུགས་འདིར་རིགས་མཐུན་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་པ་ཡིན་ན་ཤེས་པའི་རིགས་མཐུན་དང་། བེམ་པོ་ཡིན་ན་བེམ་པོའི་རིགས་མཐུན་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་སོ། །ཞེས་ལན་འདེབས་སྟངས་གསུམ་བྱུང་བ་ལས། ལན་འདེབས་སྟངས་ཕྱི་མ་གཉིས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡིད་ངོར་འཆར་བདེ་བ་ཞིག་སྟེ། སྤྱི་བྱེ་བྲག་གི་སྐབས་ཀྱི་རིགས་མཐུན་མིན་དང་འདིའི་སྐབས་ཀྱི་རིགས་མཐུན་མིན་གཉིས་ལ་གནམ་ས་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་སོ། །

ད་དུང་འདིའི་ཐད་ནས་རྣམ་འགྲེལ་དུ། དབང་རྣམས་རེ་རེ་ལ་གནོད་ན། །ཡིད་བློ་ལ་གནོད་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་འགྱུར་ན་ནི་དེ་དག་ཀྱང་། །འགྱུར་བ་དག་ཏུ་མཐོང་བ་ཡིན། །[18]ཞེས་ལུས་ཡིད་བློའི་དངོས་རྟེན་དུ་འདོད་ན། དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཡིད་བློའི་དངོས་རྟེན་དུ་འདོད་དགོས་མོད། དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། མིག་སོགས་དབང་པོ་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་ཡིད་བློ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རིགས་པ་བཏང་ཡོད་ལ། འདི་ལ་ཡང་རྣམ་འགྲེལ་གསར་སློབ་མཁན་མང་པོ་ཞིག་གིས། དེ་ལྟར་ན་དུ་བ་ཆོས་ཅན། མེ་ལ་དངོས་སུ་མ་བརྟེན་པར་ཐལ། མེ་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་དུ་བ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲང་རེག་གིས་མེ་ལ་གནོད་ཀྱང་དུ་བ་ལ་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རིགས་པ་རྣོ་མདོག་གིས་རྟགས་གསལ་གཏོང་བཞིན་ཡོད་མོད། འདིར་བསྟན་གྱི་གནོད་མི་གནོད་ནི་དེ་ལྡོག་སྟོབས་ཀྱིས་གཞི་དེ་ལྡོག་མི་ལྡོག་ལ་གོ་བ་ལེན་དགོས་པ་ལས་གནོད་བྱེད་ཡིན་མིན་ལ་གོ་བ་ལེན་མི་དགོས་པས་དོན་མེད་ལ་དེ་འདྲའི་འོ་བརྒྱལ་མཛད་དགོས་དོན་ག་ལ་ཡོད།

རིགས་པ་གཉིས་པ་ནི། མདོག་དབྱིབས་སོགས་ཁྱད་མེད་དུ་ཐལ་བའི་རིགས་པ། ས་སྐྱ་དང་རྙིང་མའི་མཁས་པ་དག་གི་ཚད་མའི་འགྲེལ་བ་ཁག་གི་ནང་དུ་ནང་དུ་མ་བྱུང་ནའང་། དགེ་ལྡན་པའི་མཁས་པ་ཆེ་ཤོས་གཉིས་སུ་བརྩི་ཆོག་པ་རྒྱལ་ཚབ་རྗེ་དང་མཁས་གྲུབ་རྗེ་གཉིས་ཀྱི་ཚད་འགྲེལ་ནང་དུ། [19][20]རྣམ་འགྲེལ་གྱི་གོང་གི་རིགས་པ་དག་གི་ནང་ནས། གང་དུ་དྲོད་གཤེར་ལ་སོགས་པ། །སྐྱེ་བོ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའི། །ས་སོགས་ཆ་དེ་འགའ་ཡང་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ས་བོན་བདག །ཅེས་པའི་ཚིགས་རྐང་བཞིས་རིགས་ཚན་གསར་བ་ཞིག་ཀྱང་བསྟན་ཡོད་ཅེས་གསུངས་ཡོད་ལ། རིགས་པ་དེ་ཅུང་ཙམ་གོ་དཀའ་ཞིང་དོགས་གནས་ཀྱང་ཆེ་བས་དེ་དམིགས་སུ་བཀར་ཏེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་རྒྱང་འཕེན་པ་ལ། གཙང་བོ་གཅིག་གི་ནང་དུ་འབུ་ལ་ལ་མགོ་དམར་ཞིང་ལུས་སེར་བ་ཞིག་བྱུང་བ་དང་། ཡང་འབུ་ལ་ལ་མགོ་སེར་ལ་ལུས་དམར་བ་ཞིག་བྱུང་བ་དང་། སྲོག་ཆགས་འགའ་ཞིག་ཆུང་ལ་འགའ་ཞིག་ཆེ་བ་དང་། མི་ལའང་འགའ་ཞིག་ལུས་ཆེ་ལ་འགའ་ཞིག་ཆུང་བ་དང་། རེས་འགའ་བློ་གྲོས་རྣོ་ལ་རེས་འགའ་བློ་བརྟུལ་བ་སོགས་དང་། ཡང་ཕྲུ་གུ་འགའ་ཞིག་ཤེས་རབ་དང་བརྩེ་བ་སོགས་ཆེ་ལ་འགའ་ཞིག་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་ཤས་ཆེ་བ་ཡོད་པ་སོགས་མི་འཐད་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་ལ་བལྟོས་མི་དགོས་པར་འབྱུང་བ་ཙམ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་རིགས་པ་བཏང་བ་ཡིན་ལ། དེང་དུས་ཀྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་གིས་དེ་ནི་ཁྱབ་མེད་ཀྱི་རིགས་ལོག་འབའ་ཞིག་གོ་ཞེས་རྒོལ་བཞིན་ཡོད་དེ། ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པ་ནང་ཕན་ཚུན་ལའང་ཆེ་ཆུང་དང་ཡག་བཙོག་སོགས་ཡོད་པ་ནི་དངོས་སུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉེར་ལེན་ནས་འབྲུ་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པའི་ནས་རྡོག་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུང་བཞིན་འདུག་མོད། རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འོག་གི་རྒྱུ་འབྲས་འཕེལ་འགྲིབ་བརྟག་པའི་རིགས་པ་དག་ལ་བལྟས་ཚེ་ཉེར་ལེན་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པའི་ཉེར་འབྲས་གཉིས་ཡོད་པ་ནི་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་ཞལ་བཞེས་མི་མཛད་དེ། ནས་འབྲུ་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་ནས་རྡོག་ཆེ་ཆུང་གཉིས་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཉེར་ལེན་གྱི་ནུས་པ་སོ་སོ་བ་གཉིས་ཡོད་དོ་ཞེས་ལན་གདབ་ངེས་པས་སོ། །དེས་མཚོན་པའི་ང་ཚོས་ནམ་རྒྱུན་ཆོས་གྲྭའི་ནང་ནས་རྩོད་བཞིན་པ་སྟེ། མེ་ཏོག་གི་ས་བོན་གཅིག་ལས་འབྲས་བུ་མེ་ཏོག་བཅུ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ། རྩི་ཤིང་གི་ས་བོན་འབྲུ་མ་གཅིག་ལས་རྩི་ཤིང་མང་པོ་སྐྱེ་བ་སོགས་ཡོད་ཕྱིན། ཉེར་ལེན་གཅིག་ལའང་ཉེར་འབྲས་མང་དུ་འཕེལ་བ་ཡོད་པས། ཉེར་རྒྱུ་འཕེལ་ན་ཉེར་འབྲས་འཕེལ་དགོས་པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་གླང་ཡབ་སྲས་ཀྱི་རིགས་པ་དག་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་པ་ལྟ་བུའི་དོགས་པ་སློང་བཞིན་པ་དག་ཀྱང་ལན་གཅིག་གིས་བསལ་ནུས་ཏེ། ཉེར་འབྲས་མི་འདྲ་བ་ཅི་ཙམ་ཡོད་པ་དེའི་ཚོད་ཀྱི་ཉེར་ལེན་གྱི་ནུས་པ་ཡང་དེ་ཙམ་ཡོད་པས་སོ། །

འོ་ན་ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པས་རྣམ་འགྲེལ་མཐའ་དཔྱོད་ལས། ཉེར་ལེན་ནས་འབྲུ་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པའི་ནས་རྡོག་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རགས་བཤད་ཙམ་ལས་ཕྲ་བའི་བཤད་པ་ག་ལ་ཡིན། དེ་ལས་གཞན་རྗེས་དཔག་དང་དེ་ཉམས་མྱོང་གི་རང་རིག་མངོན་སུམ་གཉིས་ཉེར་ལེན་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པར་གསུངས་པ་དང་། ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་རྗེས་སྡེ་བདུན་རབ་གསལ་དུ། རྟོག་པ་གཅིག་གིས་ཉེར་ལེན་བྱས་ནས་རྟོག་པ་ཡིད་བློ་དང་དབང་བློ་གཉིས་སྐྱེ་བར་གསུངས་པ་རྣམས་ནི། ཉེར་འབྲས་རྣམས་རྟོག་པས་རྡོག་པ་ཐ་དད་པ་ཙམ་དུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་ནི་ཕོ་བྲང་གཅིག་གི་ནང་གི་དཀར་ཁུང་གཉིས་ལས་ཤར་བའི་འོད་ཟེར་གཉིས་ལྟ་བུ་ཐ་དད་གཏན་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་གཅིག་ཡིན་པས། དེ་འདྲའི་རིགས་ཅན་གྱི་རྫས་གཅིག་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཉེར་རྒྱུ་གཅིག་ལས་ཉེར་འབྲས་གཉིས་སྐྱེས་པའི་དོན་མེད་དོ། །

བཤད་སྟངས་གཞན་ཞིག་བྱས་ན་གོང་གི་དཔྱད་པ་དག་ལ་ལན་འདི་ལྟར་གདབ་ཆོག་སྟེ། ཉེར་ལེན་ནས་འབྲུ་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པའི་ནས་རྡོག་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཡོད་དུ་ཆུག་ནའང་། ངེད་ནང་བ་སངས་རྒྱས་པས་ནི་ཉེར་འབྲས་ནས་རྡོག་ཆེ་ཆུང་གཉིས་པོ་ཉེར་ལེན་ནས་འབྲུ་གཅིག་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བ་ཁས་མ་བླངས་པས། ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་ནི་ཉེར་ལེན་ལ་ལྟོས་པ་མིན་པར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ལ་རག་ལུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་ལན་གདབ་ཆོག་པས་རྒྱང་འཕེན་པའི་འདོད་པ་དང་གནམ་ས་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཡིད་བློ་འབྱུང་བ་ལ་ལུས་མ་གཏོགས་རྒྱུ་གཞན་གང་ཡང་མི་འདོད་ཅིང་། ལུས་ཁོ་ན་ཡིད་བློ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་ནི། སྔ་རྒོལ་རྒྱང་འཕེན་པའི་འདོད་པ་ཡིན་པས། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་དགོངས་ནས་དཔལ་ལྡན་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་མདོག་ཡག་བཙོག་དང་དབྱིབས་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཐལ་བ་བཏང་བ་ཡིན་པར་སེམས་སོ། །

རིགས་པ་གསུམ་པ་ནི། ཡན་ལག་གཅིག་གཡོ་ཚེ་ཀུན་ཀྱང་གཡོ་བར་ཐལ་བའི་རིགས་པ། རིགས་པ་འདི་མ་བཤད་པའི་སྔོན་དུ། རྒྱང་འཕེན་པས་ལུས་རྟག་པར་འདོད་པའི་ཚུལ་དེ་ལེགས་པར་ངོས་ཟིན་དགོས་ཏེ། དེ་ངོས་ཟིན་ན་གནད་འདི་རང་གྲོལ་དུ་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་ཡང་མཁས་གྲུབ་དགེ་དཔལ་གྱི་རྣམ་འགྲེལ་ཊཱིག་ཆེན་དང་པཎ་ཆེན་ཤཱཀ་མཆོག་གི་ཚད་འགྲེལ་[21]གཉིས་ཆར་གྱི་ནང་དུ་རྒྱང་འཕེན་པས་ལུས་རྟག་པར་འདོད་པའི་ཚུལ་ཁ་གསལ་དང་བཅས་ཏེ་གསུངས་ཡོད་ལ། རྒྱ་གཞུང་ལ་མཚོན་ནའང་། ཞི་འཚོ་དང་སློབ་དཔོན་ཀརྨ་ལ་ཤི་ལ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་ལུས་རྟག་པར་འདོད་པ་རྒྱང་འཕེན་པའི་ལུགས་སུ་འཆད་དེ། ཚད་ཆེན་དཀའ་འགྲེལ་ལས། ཚུ་རོལ་མཛེས་པ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ན་རང་གི་ཁས་བླངས་པ་སྟེ་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འབྱུང་བ་རྣམས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །[22]ཞེས་གསུངས་པས་སོ། ། ཀུན་མཁྱེན་གོ་རམས་པས་ཀྱང་འདི་བཞིན་དུ་བཞེད་དེ། ལེའུ་གཉིས་པར། རིམ་ཅན་མིན་ལས་རིམ་ཅན་མིན། །ཁྱད་པར་ཅན་མིན་ལྟོས་པའང་མེད། ། [23]ཅེས་དང་། དེའི་ཐད་ཀྱི་ངག་དོན་ལས། ལུས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལས་ཡིད་བློ་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བ་མིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། [24]ཞེས་དང་། ལེའུ་གསུམ་པར། འདིས་ལུས་སྐྱེས་བུ་བཤད་པ་ཡིན། །[25]ཞེས་པའི་ཐད་ཀྱི་ངག་དོན་ལས། ཡིད་རྟག་པས་བློ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་བསྐྱེད་པ་བཀག་པ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། རྒྱང་འཕེན་པས་ལུས་རྟག་པ་གཅིག་གིས་བློ་རིམ་ཅན་དུ་བསྐྱེད་པ་དང་། གྲངས་ཅན་པས་སྐྱེས་བུ་རྟག་པ་གཅིག་གིས་ཡུལ་ལ་རིམ་གྱིས་ལོངས་སྤྱོད་པར་འདོད་པ་ལ་ཡང་སྐྱོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར།[26]ཞེས་སོགས་རྒྱང་འཕེན་པས་ལུས་རྟག་པར་འདོད་པ་གཞུང་ལུགས་ཚད་ལྡན་དག་གི་ནང་དུ་ཁ་གསལ་དང་བཅས་ཏེ་གསུངས་ཡོད་དོ། །འདིར་དོགས་པ་འདི་ལྟར་འཆར་སྲིད་དེ། རྒྱང་འཕེན་པས་ལུས་རྟག་པ་ཡིན་པ་ཁས་ལེན་ན། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་ལུས་ནི་ལྡོག་པ་ན། །རྟེན་མིན་ཕྱིར་ན་སེམས་འབའ་ཞིག །གནས་འགྱུར། །[27]ཞེས་སོགས་དང་འགལ་ལོ་སྙམ་མོད། དེ་ནི་ལུས་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་འགག་པ་ལ་དགོངས་པ་མིན་པར། འབྱུང་བཞིའི་ཀློང་དུ་ཕར་བག་ལ་འཐིམས་པ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། འདི་ནི་རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་དང་ཡིག་ཆ་ཁག་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱང་འཕེན་པའི་ལུགས་ནོར་བ་མེད་པ་དེའོ། །

མདོར་ན་ལུས་རྟག་པ་ཡིན་པ་དང་དེ་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་རྒྱང་འཕེན་པའི་གྲུབ་མཐའི་སྒྲོམ་གཞི་ཡིན་པས་དེ་འགོག་པ་ལ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རིམ་ཅན་མིན་ལས་རིམ་ཅན་མིན། །ཁྱད་པར་ཅན་མིན་ལྟོས་པ་མིན། །ལུས་ལས་རིམ་གྱིས་བློར་འགྱུར་ན། །དེའི་ཡང་རིམ་པ་གསལ་བར་བྱེད། །སྐད་ཅིག་སྔ་མ་སྔ་མ་ནི། །སྐད་ཅིག་རེ་རེ་སྔོན་མེད་དེའི། །རྒྱུ་ཡིན་དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ། །ཐམས་ཅད་ཚེ་ན་མཐོང་བ་ཡིན། །[28]ཞེས་དང་། འོག་ཏུ། ལག་སོགས་གཡོ་ན་ཐམས་ཅད་དག །གཡོ་བར་འགྱུར་ཕྱིར་འགལ་བ་ཅན། །ལུས་ནི་གཅིག་ལ་མི་རུང་ཕྱིར། །གཞན་དུ་ཐ་དད་གྲུབ་པར་འགྱུར། །[29]ཞེས་པའི་རིགས་པ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་རིགས་པ་གཞན་བཅུག་སྟེ་གོང་འོག་གི་ཁྱད་པར་ཕྱེས་ནས་བཏང་ཡོད་མོད། རིགས་པའི་ངོས་ནས་འདི་གཉིས་རིགས་པ་འགྲོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པས་འདིར་ཁོ་བོས་དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་རིགས་པ་གཞན་མི་བཅུག་པར་རིམ་བཞིན་དུ་བགྲོ་ན། བྱིས་པ་སྐྱེས་མ་ཐག་པའི་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དང་། དབང་པོ་དྭངས་པ། བློའི་གཡེར་བག་སོགས་རང་གི་རིགས་འདྲ་རིགས་པ་སྔ་མ་ལས་མི་སྐྱེ་བར་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལུས་འབའ་ཞིག་ལས་སྐྱེ་ན། ལུས་ནི་རྟག་པ་ཡིན་པ་ཁྱོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའི་ཞེ་འདོད་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་ན། ལུས་ལས་ཡིད་བློ་རིམ་ཅན་དུ་འབྱུང་བའང་མིན་པར་ཐལ། ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ལུས་ནི་རིམ་ཅན་མིན་པའི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིད་བློ་རིམ་ཅན་དུ་བསྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། རྐྱེན་ལ་བལྟོས་ནས་རིམ་ཅན་དུ་བསྐྱེད་པའང་མེད་དེ། ལུས་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་མིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས། ལུས་རྟག་པ་ལས་ཡིད་བློ་སོགས་སྐྱེ་ན་གཅིག་ཆར་དུ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་དང་། ཡང་ན་གཏན་ནས་མི་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ། རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་ལུས་ཀྱིས་ཡིད་བློ་རིམ་ཅན་དུ་མི་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་བཏང་ཡོད་ལ། ཚིགས་བཅད་ཕྱི་མ་དག་གིས་ནི། ལུས་སེམས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་ཡིན་ན་རགས་པ་རྫས་གཅིག་པའི་ལུས་སེམས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། རྡུལ་ཕྲན་དུ་མའི་ལུས་སེམས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་ཤིང་། དང་པོ་ལྟར་དུ་ཁས་བླངས་པ་ལ། བོད་ཀྱི་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བ་སྔ་ཤོས་འུ་ཡུག་པས་མཛད་པའི་རིགས་མཛོད་དུ་གསུངས་པ་ལྟར།[30] རིགས་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ནས་དགག་སྟེ། བྱ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་འགལ་འདུ་དང་། སྒྲིབ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་འགལ་འདུ། ཡོན་ཏན་ལ་བརྟེན་པའི་འགལ་འདུའོ། །

དང་པོ་ནི། རྣམ་བཤད་དུ་གསལ་བ་ལྟར། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལག་པ་ལས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཅན། ལག་སོགས་གང་རུང་གཅིག་གཡོ་ན་ཁྱོད་གཡོ་བར་འགྱུར་བར་ཐལ། ཁྱོད་ལག་སོགས་གང་རུང་གཅིག་དང་ཆ་མེད་རྫས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཡོ་མི་གཡོ་འགལ་བ་ཅན་གྱི་ལས་ནི་རྫས་ཆ་མེད་གཅིག་ལ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་མགོ་བོ་ལས་གཞན་པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཅན། མགོ་བོ་ལྟ་བུ་གཅིག་གོས་ཀྱི་བསྒྲིབས་པ་ན་ཁྱོད་བསྒྲིབ་པར་འགྱུར་བར་ཐལ། ཁྱོད་མགོ་བོ་དང་ཆ་མེད་རྫས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གདོང་པ་ལས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཅན། གདོང་པ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཚོན་གྱིས་བསྒྱུར་བ་ན་ཁྱོད་ཀྱང་ཚོན་གྱིས་བསྒྱུར་བར་ཐལ། ཁྱོད་གདོང་པ་དང་ཆ་མེད་རྫས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རིགས་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ནས་བཀག་པ་སྟེ། གནད་སྙིང་དྲིལ་ཏེ་བཤད་ན། རྒྱང་འཕེན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ལས་དོན་གཞན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་རགས་པ་ཞིག་ཁས་བླངས་ནས། དེ་ཡིད་བློ་རྟོག་པའི་རྒྱུར་འདོད་ན། ཡིད་བློའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ལུས་ནི་རྟག་པས་ཁྱབ་པ་ཁྱོད་རང་གི་རྩ་བའི་གྲུབ་མཐའ་ཡིན་པས། ཡན་ལག་ཅན་དེ་ཡང་རྟག་པར་འདོད་དགོས་ལ། དེ་ཡང་འདོད་ན་རྟག་དངོས་ལ་ཆ་ཤས་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅན་རགས་པ་ཆ་མེད་ཅིག་ཏུ་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་འདོད་ན། མགོ་བོའི་ཡན་ལག་ཅན་དང་ལག་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་སོ་སོར་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་སོ་སོར་ཡོད་ན་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅན་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་མཐའ་གཞན་བཀག་ནས་ད་གཟོད། ལག་སོགས་གཡོ་ན་ཐམས་ཅད་དག །གཡོ་བར་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་པའི་སྐྱོན་བཏང་བ་ཡིན་ནོ། །

འདི་ལ་རང་ལུགས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་འཛིན་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས། དེ་ལྟར་ན། ཀུན་མཁྱེན་རང་ལུགས་ལ་ཡང་། བུམ་འཛིན་མིག་ཤེས་དང་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་རིགས་མངོན་སུམ་གཉིས་ལ་ཡང་བུམ་པ་རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི་ཆ་གཉིས་མེད་པར་ཐལ། རྫས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་འབེན་ལ་མ་ཕོག་པའི་མདའ་མང་པོ་ཞིག་གཅིག་ཐོག་གཉིས་བརྩེགས་བྱས་ཏེ་འཕེན་བཞིན་འདུག་མོད། ཀུན་མཁྱེན་གྱིས་ངག་དོན་དུ་རྫས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་མ་བཀོད་པར་ཆ་མེད་རྫས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་ཡོད་པའི་ཚུལ་དེ་ལེགས་པར་གཟིགས་ཐུབ་ན་དཀའ་གནད་འདི་རང་གྲོལ་དུ་འགྱུར་ཐུབ་སྟེ། དངོས་པོ་རྫས་གཅིག་པ་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་ཆ་བཅས་ཀྱི་རྫས་གཅིག་པ་ཡིན་པ་ལས་ཆ་མེད་ཀྱི་རྫས་གཅིག་པ་གཏན་ནས་མིན་ལ། སྐྱོན་འདི་ནི་ཆ་མེད་རྫས་གཅིག་ཏུ་ཁས་བླངས་པ་ལ་སྐྱོན་བཏང་བ་ལས་ཆ་བཅས་ཀྱི་རྫས་གཅིག་པ་ལ་སྐྱོན་བཏང་བ་ག་ལ་ཡིན། དེས་ན། དགག་བྱ་དང་དོར་བྱ་མ་ནོར་བར་མཛོད་ཅིག །འོ་ན། འདིའི་ཕྱོགས་སྔས་ཡན་ལག་ཅན་རགས་པ་ཆ་མེད་དུ་ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་སམ་སྙམ་ན། ཡན་ལག་ཅན་རགས་པ་རྟག་དངོས་སུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་པས་ཆ་མེད་དུ་ཁས་བླངས་པ་སྟེ། རྟག་དངོས་ཆ་བཅས་སུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱི་ནང་གི་རྒོལ་བ་སུའང་མེད་པ་ནི་རྣམ་འགྲེལ་ཊཱིག་ཆེན་ལ་སོགས་པའི་དམ་པའི་ལུང་གིས་ཤེས་ནུས་སོ། །

རིགས་པ་བཞི་བ་ནི། ཤི་ལུས་ལ་སེམས་གནས་པར་ཐལ་བའི་རིགས་པ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ལུས་ནི་གནས་པ་ཉིད་ན་སེམས། །ལྡོག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །[31]ཞེས་སེམས་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ལ་ལུས་ཙམ་གྱིས་འཐུས་ན། ལུས་སྔར་བཞིན་གནས་པ་ན་སེམས་ཀྱང་ལྡོག་པ་མེད་པར་ཐལ། སེམས་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ལུས་གནས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཤི་བའི་ལུས་ལའང་སེམས་གནས་པར་ཐལ། ལུས་གནས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། ཀུན་མཁྱེན་མཁས་པའི་དབང་པོས་ངག་དོན་དུ་ལུས་སེམས་ཀྱི་དངོས་རྒྱུར་འདོད་ན། ཞེས་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ཡང་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དངོས་རྒྱུ་ཡིན་ན་མ་ཚང་མེད་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ནི་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་སྤྱི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔལ་ལྡན་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ན་དེ་ལ་རྒྱང་འཕེན་པས་སྐྱོན་སྤོང་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་རིམ་པ་གཉིས་བྱུང་སྟེ། ཤི་བའི་ལུས་ལ་སེམས་གནས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་དང་། འགལ་རྐྱེན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་སྟེ།
དང་པོ་ནི། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དེ་ཡོད་ཡོད་དང་དབང་གྱུར་ཕྱིར། །དེ་ལས་འབྱུང་རྔུབ་དེ་མ་ཡིན། །རླུང་འབྱིན་པ་དང་འདྲེན་པ་ནི། །འབད་རྩོལ་མེད་པར་གང་ལས་ཡིན། །དེ་དག་ཕུལ་བྱུང་འགྲིབ་པ་ལས། །ཕུལ་བྱུང་འགྲིབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །[32]ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། རྒྱང་འཕེན་པས་ཤི་ལུས་ལ་སེམས་གནས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་དབུགས་མེད་པས་སེམས་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། དཔལ་ལྡན་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས། དབུགས་འབྱུང་རྔུབས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལས། སེམས་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་ལས་མ་བྱུང་བ་ནི་མཐོང་ཆོས་མངོན་གསལ་ཡིན་ཞེས་ར་སྤྲད་པ་སྟེ། སེམས་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་འཕེལ་འགྲིབ་བྱེད་པ་ལས། དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་སེམས་འཕེལ་འགྲིབ་མི་བྱེད་པ་ནི་ང་ཚོའི་ཉམས་མྱོང་གིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་རྒྱང་འཕེན་པ་ལྟར་ན་ནི། སེམས་མེད་པའི་སྲོག་ཆགས་ཡོད་པར་ཐལ་བ་དང་། དབུགས་ལྷེམ་པའི་སྐྱེས་བུ་སེམས་མེད་ཅིག་ཡོད་པ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་པས་ཤིན་ཏུ་ཡ་མཚན་པའི་གནས་སོ། །

སྐྱོན་སྤོང་གཉིས་པ་ནི། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་སྡོང་བུ་ལ་སོགས་བཞིན། །ཉེས་པས་མི་མཐུན་ལུས་རྒྱུ་མིན། །ཤི་བས་ཉེས་པ་ཉམས་འགྱུར་ཚེ། །སླར་ཡང་འཚོ་བ་དག་ཏུ་འགྱུར། །[33]ཞེས་པ་སྟེ། རྒྱང་འཕེན་པས་ཤི་ལུས་ལ་སེམས་གནས་པའི་འགལ་རྐྱེན་དུག་ཡོད་པས་སེམས་གནས་པར་ཐལ་བའི་ཐལ་བ་མེད་དོ་སྙམ་མོད། དཔལ་ལྡན་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་གསུང་ན། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་གུ་དོག་པའི་བསམ་བློ་སྟེ། གང་ཟག་ཤི་ན་དུག་གི་རྐྱེན་གྱིས་ཤི་བས་ངེས་པ་མེད་ལ། གལ་ཏེ་དུག་གི་རྐྱེན་པས་ཤི་བའི་གང་ཟག་གི་ལུས་ལྟ་བུ་གཅིག་མཚན་གཞིར་བྱས་ནའང་། ཕྱིས་སྨན་དང་སྔགས་ཀྱི་ནུས་སྟོབས་ཀྱིས་དུག་བསལ་ཚར་རྗེས་དེ་འདྲའི་ཤི་ལུས་དེ་ལ་སེམས་གནས་པར་ཐལ་བའི་ཐལ་བ་ལྡོག་ཏུ་མེད་དེ། ཉེར་ལེན་གྱི་ལུས་སྔར་བཞིན་ཚང་ཞིང་འགལ་རྐྱེན་དུག་སོགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། ཕྱིས་ཀྱི་རྒྱ་བོད་ཀྱི་རྣམ་འགྲེལ་མཁན་པོ་དག་གིས་ཀྱང་འདི་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གསུངས་མོད། འདི་ལ་བསམ་གཞིག་ཞིབ་མོར་གཏོང་དགོས་ཏེ། རྒྱང་འཕེན་པས་སེམས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ལུས་ཡིན་པ་འདོད་པ་ནི་ཕྱི་ནང་ཀུན་ལ་ཡོངས་སུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པ་ཡིན་མོད། རྒྱང་འཕེན་པས་ལུས་ཡིན་ན་སེམས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་གཏན་ནས་ཁས་མི་ལེན་པས། ཤི་ཚར་རྗེས་ཀྱི་ལུས་དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་དུ་ཁས་ལེན་དཀའ་བས། ང་ཚོས་སྔ་རྒོལ་རྒྱང་འཕེན་པ་ལ་ཤི་ལུས་ལ་སེམས་གནས་པར་ཐལ། སེམས་གནས་པའི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ལུས་ཚང་བ་གང་ཞིག །འགལ་རྐྱེན་དུག་དང་ཡང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་ནའང་། རྒྱང་འཕེན་པས་གཏན་ཚིགས་དང་པོ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ལན་སྟེར་ངེས་པས་སོ། །དོགས་གནད་དེར་རང་གི་གོ་བ་ལེན་ཚུལ་ནི་འདི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། རྒྱང་འཕེན་པས་དངོས་སུ་ཤི་ལུས་སེམས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་དུ་ཁས་མི་ལེན་ནའང་། ལུས་རྟག་པ་ཡིན་པ་དངོས་སུ་ཁས་བླངས་པས་སྔར་གྱི་ལུས་དང་ད་ལྟའི་ལུས་ཀྱི་བར་ལ་འགྱུར་ལྡོག་མེད་པ་ཡང་ཁས་ལེན་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན། དོན་དུ་ཤི་ལུས་ཀྱང་སྔར་གྱི་ལུས་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོད། རྣམ་འགྲེལ་གྱི་གཞུང་རིགས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩལ་རྫོགས་པའི་མཁས་པའི་དབང་པོ་དག་གིས་འདི་ལ་དོགས་ལན་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཞིག་མཛད་དུ་གསོལ།

རིགས་པ་ལྔ་བ་ནི། རྒྱུ་འབྲས་འཕེལ་འགྲིབ་བརྟག་པའི་རིགས་པ། དེ་ཡང་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལས། ལུས་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་འགྲིབ་མེད་པར། །བློ་ཡི་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཤེས་རབ་ལ་སོགས་ཕུལ་བྱུང་དང་། །འགྲིབ་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །[34]ཞེས་དང་། ཀུན་མཁྱེན་མཁས་པའི་དབང་པོས་ངག་དོན་དུ། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་སོགས་ཆོས་ཅན། ལུས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་ལས་བྱུང་བ་མིན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཕེལ་འགྲིབ་མི་བྱེད་པར། བློ་སྔ་མ་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཕེལ་འགྲིབ་བྱེད་པའི་ཕྱིར།[35]ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཁོ་བོས་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་དུ་བསྟན་པའི་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་བཞེད་པའི་ལོག་རྟོག་སུན་དབྱུང་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་དག་གི་ནང་ནས་ཆེས་ཟབ་ཤོས་སུ་མཐོང་ཡོད། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ང་ཚོ་ཕྱི་ནང་ཐུན་མོང་གི་ཉམས་མྱོང་གི་སྒང་ནས་བལྟས་ནའང་། ལུས་ལ་སྔར་དང་མི་འདྲ་བའི་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་ཆ་གང་ཡང་མ་སོང་བཞིན་དུ། ནང་གི་ཤེས་རབ་དང་བརྩེ་བ་སོགས་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་ཆ་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་ནི་མཐོང་ཐོས་མངོན་གསལ་ཡིན་སྟབས། ཤེས་རབ་དང་བརྩེ་བ་སོགས་འཕེལ་བ་ལ་ལུས་རྡུལ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་པ་དཔོག་སླ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་རྒྱང་འཕེན་པ་ལྟར། ཡིད་བློ་འབྱུང་བ་ལ་ལུས་ལས་གཞན་གང་མི་དགོས་པའི་ལྟ་བ་དེ་ཁས་བླངས་ན། ལུས་ལ་རྒྱུན་ལྡན་མ་ཡིན་པའི་འགྱུར་བ་གང་ཡང་མ་སོང་བཞིན་དུ། བློ་ལ་འགྱུར་བ་ཡོད་པའི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་འདི་ལ་འགྲེལ་བཤད་ཕོག་དཀའ་བས་སོ། །

འདིར་ཅུང་ཙམ་དཀའ་བའི་གནས་ཤིག་མཆིས་པ་ནི། ཉེར་རྒྱུ་འཕེལ་སྟོབས་ཀྱིས་ཉེར་འབྲས་འཕེལ་དགོས་མིན་དང་། ཉེར་རྒྱུ་འཕེལ་ན་ཉེར་འབྲས་འཕེལ་བས་ཁྱབ་མིན་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་མང་པོ་ཞིག་གིས། ཐད་ཀར་དུ་ཉེར་རྒྱུ་འཕེལ་ན་ཉེར་འབྲས་འཕེལ་བས་ཁྱབ་པ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ཚུལ་གསུང་བཞིན་འདུག་མོད། དེ་ནི་ཁས་ལེན་དཀའ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན། མེ་དྲག་ཏུ་འཕེལ་ན་དུ་བ་དྲག་ཏུ་འཕེལ་དགོས་པར་ཐལ་བའི་ཐལ་བ་དེ་ཤིན་ཏུ་ཟློག་ཐབས་དཀའ་བས་སོ། །དེ་བས། རྒྱ་བོད་ཀྱི་རྣམ་འགྲེལ་མཁན་པོ་དག་གི་དགོངས་གནད་མཐར་ཐུག་པ་ནི། ཉེར་འབྲས་འཕེལ་བ་ལ་གེགས་དང་བྲལ་བའི་ཉེར་རྒྱུ་འཕེལ་ན་ཉེར་འབྲས་འཕེལ་བས་ཁྱབ་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། མེ་དྲག་ཏུ་འཕེལ་བའི་ཚེ་དུ་བ་དྲག་ཏུ་འཕེལ་བའི་གེགས་དང་བྲལ་མེད་དེ། མེ་དྲག་ཏུ་འབར་བ་དེ་ཉིད་དུ་བ་དྲག་ཏུ་འཕེལ་བའི་གེགས་ཡིན་པས་སོ། །མདོར་ན། རྣམ་འགྲེལ་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་འཕེལ་འགྲིབ་བརྟག་པའི་རིགས་པ་འདི་ནི། ཆེས་སྤྱིར་བཏང་གི་རྒྱུ་འབྲས་ཤིག་གི་སྟེང་གི་འཕེལ་འགྲིབ་ཙམ་ལ་མ་དཔྱད་པར། རྒྱུ་འབྲས་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་སྟེ། མར་མེ་དང་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུའི་འཕེལ་འགྲིབ་བྱེད་པ་ལ་གེགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་འབྲས་དག་གི་སྒང་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཡོད་པ་མཐོང་ཐུབ་ཚེ། ཉེར་རྒྱུ་འཕེལ་ན་ཉེར་འབྲས་འཕེལ་བས་ཁྱབ་མ་ཁྱབ་ཀྱི་མགོ་ཚོས་ལ་མ་ཚོས་པའི་འུར་སྒྲ་དེ་ཚོ་ཁྱོན་ནས་འོང་དགོས་དོན་མེད་དོ། །

རིགས་པ་དྲུག་པ་ནི། སེམས་ཆོས་ལུས་ཐོག་ནས་མཐོང་བར་ཐལ་བའི་རིགས་པ། དེ་ཡང་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཇི་ལྟར་སེམས་ལ་བརྟེན་བྱས་ནས། །ཐོས་སོགས་འདུ་བྱེད་སེམས་ལ་ནི། །དུས་གསལ་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལྟར་ལུས་ལའང་ཡོན་ཏན་འགྱུར། ། [36]ཞེས་དང་། ཀུན་མཁྱེན་མཁས་པའི་དབང་པོས་ངག་དོན་དུ། ལུས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་ཡང་ཐོས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གསལ་བར་འགྱུར་བར་ཐལ། དེ་སེམས་ལ་གསལ་བ་གང་ཞིག །ཁྱོད་སེམས་དང་རྫས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། རྒྱང་འཕེན་པས་ཆང་དང་ཆང་གི་ནུས་པ་བཞིན་ལུས་སེམས་གཉིས་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་རྫས་གཅིག་ཏུ་ཁས་བླངས་པ་ན། ལུས་མཐོང་བའི་མངོན་སུམ་དེས་སེམས་དང་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དག་ཀྱང་མཐོང་བར་ཐལ། ལུས་དང་སེམས་གཉིས་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་རྫས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་བ་འཕངས་པ་སྟེ། འདིའི་ཁྱབ་འབྲེལ་ནི། དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག །བདག་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་ལ། །ཚད་མ་རྣམས་ཀྱི་བརྟག་བྱ་གང་། །མ་མཐོང་ཆ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད། །[37]ཅེས་པའི་དོན་ལ་སྙེག་པར་འཚལ་ལོ། །འདིར་རང་ལུགས་ལ་ཡང་དཀའ་གནད་ཅིག་ཡོད་པ་ནི། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གཟུགས་སོགས་བཞིན་དུ་ངེས་མིན་ཏེ། །དེ་དག་འབྱུང་དང་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །[38]ཞེས་གཟུགས་དང་འབྱུང་བ་གཉིས་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་དུ་གསུངས་པས་ན། གཟུགས་མཐོང་བའི་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་འབྱུང་བ་མཐོང་བའི་མངོན་སུམ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། གཟུགས་དང་འབྱུང་བ་གཉིས་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཟུགས་ནི་མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་བྱ་དང་འབྱུང་བ་ནི་ལུས་ཤེས་ཀྱི་མྱོང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས། རྣམ་འགྲེལ་གྱི་གོང་གི་ལུང་དེའི་དགོངས་དོན་དངོས་གང་ཡིན་ད་དུང་འཚོལ་དགོས་སོ། །

རིགས་པ་བདུན་པ་ནི། ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ལ་བརྟག་པའི་རིགས་པ། དེ་ཡང་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལས། མ་ལུས་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། །ཡན་ལག་གཅིག་དང་བྲལ་ནའང་མིན། །རེ་རེའི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་ནའང་། །གཅིག་ཆར་མང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །[39]ཞེས་པ་སྟེ། ལུས་ཡིད་བློ་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། ཡན་ལག་དུ་མའམ་ཚོགས་པ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་སོར་མོ་ལྟ་བུ་གཅིག་དང་བྲལ་ནའང་ཡིད་བློ་རྟོག་པ་མི་འབྱུང་བར་ཐལ་བ་དང་། གཉིས་པ་ལྟར་ན། ཡན་ལག་གི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་ཡིད་བློ་རྫས་རྒྱུན་དུ་མ་འབྱུང་བར་ཐལ་བའི་ཐལ་བ་གཉིས་བཏང་བ་སྟེ། འདིའི་རྣམ་བཞག་རྒྱས་པ་ནི་ཆོས་རྗེ་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་རིགས་གཏེར་རང་འགྲེལ་དུ་གསལ་ལོ། །རྣམ་འགྲེལ་གྱི་རིགས་པ་འདི་ལ་རྣམ་འགྲེལ་གསར་སློབ་མཁན་མང་པོ་ཞིག་གིས། ཆོས་གྲགས་རང་ལུགས་ལ་ཡང་ཚེ་འདིའི་སྐྱེ་ཁ་མའི་སྐད་གཅིག་དང་པོའི་གང་ཟག་གི་ལུས་ཚོགས་པའམ་ཡན་ལག་རེ་རེ་གང་ཚེ་འདིའི་ལུས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པའི་རྒྱུ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་མཛུབ་མོ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཆད་ན་མི་འབྱུང་བར་ཐལ་ཞིང་། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་ཡན་ལག་རེ་རེའི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་ལུས་སྐྱེ་བར་ཐལ་ལོ་ཞེས་དོགས་པ་སློང་བཞིན་འདུག་མོད། དེ་འདྲའི་རིགས་ཅན་གྱི་དོགས་པ་སློང་མཁན་དག་གིས་ནི་གོང་གི་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་རིགས་པ་དེ་ཕྱོགས་གར་ཡོད་ཙམ་ཡང་མ་དགོངས་པ་སྟེ། རིགས་པ་འདི་ནི་རྒྱུ་ཙམ་གྱི་སྟེང་ནས་བཀོད་པ་མིན་པར། མ་ཚང་མེད་རྒྱུའི་སྟེང་ནས་བཀོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡན་ལག་ཚོགས་པ་ཡིད་བློའི་མ་ཚང་མེད་རྒྱུ་ཡིན་ན། སོར་མོ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཆད་པའི་ཚེ་ན་ཡང་ཡིད་བློ་མི་འབྱུང་བ་ཁས་ལེན་དགོས་ཏེ། ཡན་ལག་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ། ཡན་ལག་རེ་རེ་ཡིད་བློའི་མ་ཚང་མེད་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཡན་ལག་གི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་ཡིད་བློ་འབྱུང་བ་ཁས་ལེན་དགོས་ཏེ། ཡན་ལག་རེ་རེ་བཞིན་དུ་ཡིད་བློའི་མ་ཚང་མེད་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་འདིའི་ཁྱབ་འབྲེལ་ནི། མ་ཚང་མེད་རྒྱུ་དེ་ལ་ནི། །འབྲས་བུ་གང་གིས་ལྡོག་པར་ནུས། །ཞེས་པའི་དོན་ལ་སྙེག་པར་འཚལ་ལོ། །གོང་གི་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་རིགས་པ་དེ་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་མཁས་པའི་དབང་པོས་རྣམ་བཤད་དང་ངག་དོན་གཉིས་ཆར་ལས། རྒྱུ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྟགས་སུ་མ་བཀོད་པར་དངོས་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྟགས་སུ་བཀོད་ཡོད་པའི་ཚུལ་དེ་ཇི་བཞིན་དུ་གོ་ཐུབ་ན་དོགས་པའི་གནས་མེད་དོ། །ད་དུང་རྒྱང་འཕེན་པས། གཏི་མུག་འཁོར་བཅས་རླུང་ཁམས་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་ཤེས་རབ་སོགས་མཁྲིས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། ཆགས་པ་དང་སེར་སྣ་སོགས་བད་ཀན་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དང་། གཞན་ཡང་། ཆགས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་གཟུགས་བཟང་བ་དང་། ཀུན་སྤྱོད་མཛེས་པ་སོགས་ཡིན་པར་འདོད་པ་དག་ནི་རྒྱང་འཕེན་པ་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་དུ་སོང་བ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་དཔྱད་རིན་མེད་པ་ཞིག་གོ །

རིགས་པ་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་བ་གཉིས་ནི། རྣམ་འགྲེལ་དུ་མ་བསྟན་པའི་ལོག་རྟོག་སུན་དབྱུང་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ལམ་གསར་བ། འདིར་རིགས་ཚན་གཉིས་ལས་རིགས་མཚན་དང་པོ་ནི། སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོ་དང་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་གཉིས་ཀྱིས་གསུངས་པ་སྟེ། ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་དུ་རིགས་པ་འདིའི་ཕྱོགས་སྔ་འདི་འོ་ཞེས་དམིགས་སུ་བཀར་བ་ཞིག་བྱུང་མི་འདུག་ལ། གཅིག་བྱས་ན། རྒྱང་འཕེན་པའི་འདོད་པ་ལ་མཐའ་དཔྱད་པའི་རིགས་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་སྲིད་དོ། །གང་ལྟར། ལོག་པའི་ལམ་ལ་མཐའ་མེད་ཕྱིར་འདི་འདྲའི་ལོག་རྟོག་ཞུགས་མཁན་ཡོད་སྲིད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། བུའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་ཕ་མའི་ཤེས་པས་ཉེར་ལེན་བྱས་ནས་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་པ་ན། ཚད་ཆེན་དཀའ་འགྲེལ་དུ། རེ་ཞིག་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བུའི་ཤེས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡང་ཕ་དང་མའི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་ལས་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཕ་མ་ཉིད་ཀྱི་དང་པོ་དང་ཕྱི་མའི་བློ་དག་ལ་བཞིན་ནོ། །[40]ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། བུའི་ཤེས་པའི་ཉེར་ལེན་ཕ་མའི་ཤེས་པ་ཡིན་ན། ཕ་མའི་ཤེས་པས་གང་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་བུའི་ཤེས་པས་དྲན་པ་ཁས་ལེན་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན་དེ་རིང་གི་ཤེས་པ་ཁ་སང་གི་ཤེས་པས་ཉེར་ལེན་བྱས་ནས་བྱུང་བས་ཁ་སང་གི་ཤེས་པས་གང་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་དེ་རིང་གི་ཤེས་པས་གདོན་མི་ཟ་བ་དྲན་པས་སོ། །འདིར་དཀའ་གནད་གཅིག་ཡོད་པ་ནི། རྒྱང་འཕེན་པས་མཚོན་པའི་འདི་འདྲའི་སྔ་རྒོལ་དག་གིས་དེ་རིང་གི་ཤེས་པ་ལུས་ལས་བྱུང་བ་ཁས་ལེན་ནམ། ཡང་ན་ཁ་སང་གི་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་རང་གི་རིགས་མཐུན་གྱི་ཤེས་པ་གཞན་ལས་བྱུང་བ་ཁས་ལེན་ཞེས་པའི་འདྲི་ཚིགས་འདི་ཡིན་ཏེ། འདིའི་མཐའ་དཔྱད་ནི་འོག་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལས་འཕྲོས་ནས་བཤད་ཆོག་གོ །

རིགས་ཚན་གཉིས་པ་ནི། དུས་རབས་བཅུ་དགུའི་མཇུག་ནས་དེང་གི་བར་གྱི་ཚན་རིག་པ་ཕལ་ཆེ་བའི་ལོག་རྟོག་སུན་དབྱུང་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ཚན་ཏེ། དེ་ཡང་དབང་རྩའི་ཚན་རིག་པ་དག་གིས་ཡུལ་ཤེས་པ་དང་འཛིན་པ་ནི་ཀླད་པའི་རྩ་གནས་གཡོ་འགུལ་ལ་རག་ལུས་པས་ཤེས་པ་ཞེས་པ་ཞིག་གཞལ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་མོད། དེ་ནི་མཐའ་དཔྱད་གང་ཡང་མ་བྱས་པའི་བསྒྲགས་གཏམ་ཁོ་ན་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདིར་ཀླད་ཆེན་མེད་མཁན་གྱི་མི་ནི་གནའ་ནས་བྱུང་ཞིང་ད་ནས་ཀྱང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པས་ཡུལ་འཛིན་པ་དང་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀླད་གནས་ཀྱིས་དབང་སྒྱུར་བཞིན་ཡོད་པའི་ལྟ་བ་འདི་ནི་དངོས་ཡོད་ལ་སྙོན་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་འབའ་ཞིག་གོ །གཞན་ཡང་། འཇིག་རྟེན་འདིའི་སྟེང་གི་སྨན་ཁང་ཆེན་པོ་གང་དུ་སོང་ནའང་། ནད་པའི་ནད་པར་དུ་འདེབས་ཐུབ་པ་ལས་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་པར་དུ་ལེན་མི་ཐུབ་པ་འདི་གཅིག་པུས་ཀྱང་ལུས་རྡུལ་ལས་ལོགས་སུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་དཔོག་སླའོ། །

ལྔ། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་པ།

དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདོད་པའི་ལོག་རྟོག་དག་ཅུང་ཙམ་སུན་དབྱུང་བའི་ཁུལ་བྱས་ཏེ། ད་ནི་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལས་སུ་འཇུག་ན། དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པར་གྲུབ་པས་ནང་བའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ལས་ཡོད་ཚད་གྲུབ་ཐུབ་པ་མ་ཡིན་མོད། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་ན་ནང་བའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་མགོ་མཇུག་མང་པོ་ཞིག་རྦད་དེ་ལོག་པ་ཡིན་པས། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ནི་ནང་བ་ལ་མཚོན་ན་ཆེས་གལ་ཆེ་ཞིང་། ལྷག་ཏུ། ལྟ་བ་དང་འདུ་ཤེས་མང་པོས་འཚང་ག་རྒྱག་བཞིན་པའི་དུས་ཚོད་འདིར་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་གནད་འགག་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་མཐོང་ངོ་། །

དེ་ཡང་གནའ་བོའི་རྒྱ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མང་པོས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་སྟོབས་རིགས་ལམ་སྣ་ཚོགས་པ་གསུངས་ཡོད་མོད། མ་དག་རྒྱུན་འབྱམས་ཤིག་ལ། རིགས་འདྲ་སྔོན་སོང་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དང་། ཉེར་ལེན་སྔོན་སོང་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཞི་འཚོ། གོམས་པ་སྔོན་སོང་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་སློབ་དཔོན་དཔའ་བོ། མྱོང་བ་སྔོན་སོང་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་པ་སོགས་ཟེར་བཞིན་འདུག་མོད། རིགས་པ་འདི་རྣམས་སློབ་དཔོན་ཁོང་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་དུ་ཐུན་མོང་དུ་སྣང་བས་ན་སོ་སོར་དམིགས་སུ་བཀར་དགོས་དོན་མི་འདུག་སྙམ། ད་དུང་ང་ཚོས་རྒྱུན་དུ་རྩོད་གྲྭའི་ནང་ནས་རིགས་འདྲ་སྔོན་སོང་གིས་སྒྲུབ་པ་དང་། ཉེར་ལེན་སྔོན་སོང་གིས་སྒྲུབ་པ་སོགས་ཟེར་བཞིན་འདུག་མོད། དེ་ནི་སྒྲུབ་ཆོས་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ནོར་བ་སྟེ། རིགས་འདྲ་སྔོན་སོང་སོགས་ནི་སྒྲུབ་ཆོས་སུ་བཀོད་པ་ཡིན་གྱི། སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

དང་པོ་རིགས་འདྲ་སྔོན་སོང་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ནི། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལས། སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་ན། །འབྱུང་རྔུབ་དབང་པོ་བློ་དག་ནི། །རང་གི་རིགས་ལ་ལྟོས་མེད་པར། །ལུས་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལས་སྐྱེ་མིན། །[41]ཞེས་དང་། སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས། སྔ་མའི་བློ་ལས་ཕྱི་མའི་བློ་གྲུབ་ན། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པར་དེ་ལས་མངོན། །མངལ་ན་འདུག་པའི་སྔོན་རོལ་བློ་དེ་ནི། །དེ་མ་ཐག་པའི་ཚེ་རབས་སྔ་མའི་བློ། །[42]ཞེས་དང་། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས། མངལ་གནས་སྔོན་རོལ་བློ་ལ་ནི། །མདུན་རོལ་ཁོ་ནར་འགགས་བློ་ཡོད། །ཡང་ན་བློ་ཕྱིར་དེ་འོག་བཞིན། །[43]ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། རིགས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཆོས་དང་ཁྱབ་འབྲེལ་སོགས་ནི་མཐའ་གཞན་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་ངེས་དགོས་པ་སྟེ། གོང་དུ་རྒྱས་པར་གླེང་ཟིན་པས་འདིར་སླར་ཡང་མི་གླེང་ངོ་། །

གཉིས་པ་ཉེར་ལེན་སྔོན་སོང་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ནི། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རྣམ་ཤེས་མིན་པ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི། །ཉེར་ལེན་མིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་འགྲུབ། །[44]ཅེས་དང་། སློབ་དཔོན་ཞི་འཚོས། དེ་ཕྱིར་ཐོག་མའི་རྣམ་ཤེས་ནི། །རང་གི་ཉེར་ལེན་སྟོབས་ལས་བྱུང་། །[45]ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། ལུང་འདི་གཉིས་ཀྱི་རྟགས་སྦྱོར་ནི། སྐྱེས་མ་ཐག་པའི་རིག་པ་ཆོས་ཅན། ཉེར་ལེན་རིག་པ་སྔ་མ་སྔོན་དུ་སོང་སྟེ། རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ད་ལྟར་གྱི་རིག་པ་བཞིན། ཞེས་པའོ། །

རིགས་པ་འདིར་དོགས་པ་སློང་བ་གཉིས་བྱུང་སྟེ། དང་པོ་ནི། རིགས་འདྲ་སྔོན་སོང་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་འདི་དང་། རྒྱང་འཕེན་པས་སངས་རྒྱས་པའི་ངོར། འཆི་ཁ་མའི་རིག་པ་ཆོས་ཅན། རིག་པ་ཕྱི་མ་མཚམས་མི་སྦྱོར་ཏེ། རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། དགྲ་བཅོམ་འཆི་ཁ་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རིག་པ་བཞིན། ཞེས་བཀོད་པ་གཉིས་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ན་ཡིན་མཉམ་དང་མིན་ན་མིན་མཉམ་ཡིན་ཏེ། དཔེའི་སྟེང་དུ་རྟགས་ཆོས་གཉིས་ཞུགས་པ་ཙམ་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་ཡོད་ལ། རྟགས་འདི་གཉིས་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་ཁྱབ་པ་ཁས་མི་ལེན་པའང་འདྲ་ལ། སྔ་རྒོལ་རང་གིས་ཁྱབ་པ་ཁས་ལེན་པ་ནི་འདྲ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུང་བཞིན་འདུག་མོད། ཕྱོགས་ཆོས་དང་ཁྱབ་འབྲེལ་སོགས་གང་ཡང་སྒྲུབ་པ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བར་ཐད་ཀར་དུ་བཀོད་ན་འདི་གཉིས་མཚུངས་ཤས་ཆེ་མོད། ཡིན་ནའང་། དཔལ་ལྡན་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་ནི། ཐོག་མར་རྣམ་ཤེས་རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། རྟག་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་སྐྱེ་བ་སོགས་བཀག་སྟེ། ད་གཟོད་རིགས་པ་འདི་བཀོད་པ་ཡིན་པས་གཏན་ནས་མི་མཚུངས་སོ། །དེ་བས། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མ་སྒྲུབ་པའི་སྔོན་དུ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའི་ལོག་རྟོག་འགོག་དགོས་པའི་གནད་འགག་ཀྱང་འདི་ལ་ཐུག་ཡོད་དོ། །

དོགས་པ་གཉིས་པ་ནི། རྟགས་འདིའི་མཐུན་དཔེ་རྒྱང་འཕེན་པས་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། ད་ལྟར་གྱི་རིག་པ་རིག་པ་སྔ་མ་ལས་སྐྱེ་བ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། དོགས་པ་འདི་ཅུང་ཙམ་བསམ་གཞིག་གཏོང་དགོས་པའི་གནས་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་གྱི་རིག་པ་བཞིན་ཞེས་པའི་མཐུན་དཔེ་འདི་གཙོ་བོ་བོད་མཁས་པའི་གཞུང་དུ་བྱུང་བ་ལས་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་དངོས་བསྟན་ལ་མ་བྱུང་བས་སོ། །དེ་ཡང་ཆོས་རྗེ་འཇམ་མགོན་བླ་མས་རིགས་གཏེར་རང་འགྲེལ་དུ་ནི། དུ་བའི་དང་པོ་རིགས་མི་མཐུན་མེ་ལས་སྐྱེ་ལ། དུ་བའི་རྒྱུན་དུ་བའི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། སེམས་ཀྱི་དང་པོ་རིགས་མི་འདྲ་ལུས་ལས་སྐྱེ་ལ། སེམས་ཀྱི་ཕྱི་མའི་རྒྱུན་རིགས་འདྲ་ལས་སྐྱེ་བ་ཚུ་རོལ་མཛེས་པའི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོགས་གསུངས་ཡོད་མོད། འདིར་རེ་ཞིག་མཁས་པ་དག་གི་བཤད་སྟངས་རང་སོར་བཞག་སྟེ། དོགས་པ་དེར་རང་ཉིད་སྒེར་གྱི་དྲན་ཚུལ་ཞིག་ཕུལ་ན། རྒྱང་འཕེན་པས་ད་ལྟར་གྱི་རིག་པ་རིག་པ་སྔ་མ་ལས་སྐྱེ་བ་དངོས་སུ་ཁས་མི་ལེན་པས་ཐད་ཀར་དུ་རྟགས་ཆོས་གཉིས་ལྡན་གྱི་མཐུན་དཔེར་མི་རུང་ཡང་ཤེས་པ་སྔ་མས་གང་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ད་ལྟའི་ཤེས་པས་ཚུལ་བཞིན་དུ་དྲན་ཐུབ་པའི་རྟགས་ཀྱིས། ད་ལྟར་གྱི་རིག་པ་རིག་པ་སྔ་མ་ལས་སྐྱེ་བ་གྲུབ་པས་ད་ལྟར་གྱི་རིག་པ་རྟགས་འདིའི་མཐུན་དཔེར་ཡང་རུང་བར་སེམས་སོ། །

གཞན་ཡང་། དགྲ་བཅོམ་འཆི་ཁ་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རིག་པ་བཞིན་ཞེས་པའི་ཐད་ནས་ཀྱང་གཞན་གྱིས་དོགས་པ་སློང་བ་གཉིས་བྱུང་སྟེ། དོགས་པ་དང་པོ་ནི། རྒྱང་འཕེན་པས། གང་འཆི་སེམས་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མར་མཚམས་མི་སྦྱོར་བས་ཁྱབ་སྟེ། དཔེར་ན། དགྲ་བཅོམ་ཐ་མའི་འཆི་སེམས་དེ་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མར་མཚམས་མི་སྦྱོར་བ་ཁྱོད་ཀྱི་ལུང་ལས་བཤད་པ་བཞིན། ཐ་མལ་པའི་འཆི་སེམས་དེ་ཡང་འཆི་སེམས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཀོད་པ་ན། སངས་རྒྱས་པས་རྒྱང་འཕེན་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་དཔེར་བཀོད་པ་དེ་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བརྗོད་དམ་ཞེས་བཀག་མོད། དེ་ལྟར་ན། སྐབས་འགར་སངས་རྒྱས་པས་ཀྱང་རི་བོང་གི་རྭ་དང་། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་། ནམ་མཁའི་པད་མོ་སོགས་དཔེར་བཀོད་པ་ཡོད་པས། ཕྱོགས་སྔ་མས། དེ་དག་ཀྱང་དཔེར་མི་རུང་སྟེ། ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ལན་ཅི་ཡོད། ཅེས་དོགས་པ་གཅིག་དང་། དོགས་པ་གཉིས་པ་ནི། གྲུབ་མཐའ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གྲུབ་མཐའ་འོག་མ་འོག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་དཔེར་བྱས་ཏེ་མཐུན་དཔེ་བཀོད་པ་ཡོད་པས། དེ་དག་ལའང་གྲུབ་མཐའ་འོག་མ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་དཔེར་མི་རུང་བར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་ན་ལན་ཅི་ཡོད་ཅེས་དོགས་པ་གཉིས་སློང་བཞིན་འདུག་མོད། དོགས་པ་དེ་གཉིས་ནི། སེང་གེའི་གཞུང་ལ་མིག་གིས་མ་གཟིགས་པར། །རི་བོང་ཅལ་རྗེས་འབྲངས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། །དགྲ་བཅོམ་སེམས་གང་ཡིན་དེ་ཡང་། །གང་ལས་མཚམས་སྦྱོར་མེད་པར་འདོད། །[46]ཅེས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་གཞུང་འདིས་མཐུན་དཔེ་ཡིན་ན་ཚད་མས་གྲུབ་དགོས་པ་དངོས་ཤུགས་གང་དུའང་མ་བསྟན་པས་དོགས་པ་དང་པོ་ནི་གཞུང་དང་མ་འབྲེལ་ལ། དོགས་པ་གཉིས་པ་སློང་མཁན་ཁྱེད་ནི་རྟགས་ཡང་དག་དང་ཐལ་འགྱུར་ཡང་དག་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལ་རྨོངས་པ་འབའ་ཞིག་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ཡང་དག་ལ་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་མཐུན་དཔེ་དང་རྟགས་སུ་འགོད་ཆོག་མོད། གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ལ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནད་འདི་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་ལེའུ་བཞི་བར། གཞན་གྱིས་བརྟགས་པ་ཡིས། །ཐལ་བ་སྒྲུབ་པ་གཉིས་འབྲེལ་ཕྱིར། །གཅིག་མེད་ན་གཞན་དགག་ཕྱིར་ཡིན། །[47]ཞེས་པའི་དོན་རྟོགས་ན་མགོ་རྨོངས་དགོས་པའི་དོན་མེད་དོ། །

འཕྲོས་བཤད་གཞན་ཞིག་བྱས་ན། རིགས་འདྲ་སྔོན་སོང་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་འདིའི་ཐད་ཀྱི་རིགས་གཏེར་རང་འགྲེལ་ལས། མེ་མ་ཡིན་པ་མེའི་ཉེར་ལེན་དང་། རྣམ་ཤེས་མ་ཡིན་པ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་དུ་མི་འཐད་དོ། །[48]ཞེས་གསུངས་མོད། རྣམ་འགྲེལ་རང་འགྲེལ་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བཞི་བ་ལས། བུད་ཤིང་ནི་མེའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ། །[49]ཞེས་གསུངས་པས། ཆོས་རྗེ་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་གང་ཡིན་ད་དུང་འཚོལ་དགོས་སོ། །

གསུམ་པ་གོམས་པ་སྔོན་སོང་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ནི། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གོམས་ལས་འདོད་ཆགས་སོགས་གསལ་བ། །མཐོང་ཕྱིར་འདོད་རྒྱལ་ཉིད་མིན་ཏེ། །རྒྱུ་མེད་སྐྱེ་བ་འགལ་ཕྱིར་རོ། །[50]ཞེས་ཏེ། ཀུན་མཁྱེན་མཁས་པའི་དབང་པོས། སྐྱེས་མ་ཐག་པའི་ཐ་མལ་པ་ཆོས་ཅན། ཆགས་སོགས་གོམས་པ་སྔོན་དུ་སོང་སྟེ། རང་རྒྱུད་ལ་ཆགས་སོགས་གསལ་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རང་ཅག་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་བསམ་པ་འདོད་ཀྱང་སྐྱེ་དཀའ་བ་དང་། ལན་རེར་སྐྱེ་ཡང་རྒྱུན་མི་གཏན་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་བསམ་པ་བཀག་ཀྱང་མི་ཁོགས་པར་ངང་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དེ་ཡང་ཤུགས་དྲགས་པོ་སྐྱེ་བ་སོགས་ནི་སྔོན་གོམས་པའི་མཐུས་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན། དགེ་བའི་བསམ་པ་སྐྱེ་བ་དཀོན་ལ་མི་དགེ་བའི་བསམ་པ་རྒྱུན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་ཡང་། སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས། བཙས་མ་ཐག་ཏུ་སུས་ཀྱང་མ་བསྟན་པར། །ཁ་ཟས་ཟ་བར་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། །ནུ་ཞོ་འཐུང་བར་རྩོལ་བར་བྱེད་པ་ཡང་། །དེ་དག་ཚེ་རབས་གཞན་ལ་གོམས་པའི་མཐུས། །[51]ཞེས་དང་། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས། བེའུ་མང་སྔོན་ཆད་གོམས་བྱས་པས། །བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་ཟས་ཚོལ་བྱེད། །ཟས་ཀྱི་དོན་དུ་བསྐྱོད་པའི་ཕྱིར། །དཔེར་ན་དབང་པོ་སྨིན་པ་བཞིན། །[52]ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་གཉིས་རིགས་པ་འགྲོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ངེས་ཏེ། དེ་ཡང་བཙས་མ་ཐག་པའི་བྱིས་པས་ནུ་ཞོ་འཐུང་ཤེས་པ་སོགས་ཚེ་འདིར་བསླབ་མི་དགོས་པར་རང་གི་ངང་གིས་ཤེས་པའི་རིགས་མཐའ་དག་ཚེ་རབས་སྔ་མར་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་གསུངས་ཏེ། གཞན་དུ་བསླབ་མི་དགོས་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མི་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཏན་ནས་མེད་པས་སོ། །
དེ་ཡང་རིགས་པའི་ངོས་ནས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་མཐའ་དག་ལ་མཆོག་དམན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་མི་སྲིད་ནའང་། བློ་ངོར་འཆར་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་གོམས་པ་སྔོན་སོང་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་འདི་དང་འོག་གི་མྱོང་བ་སྔོན་སོང་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་གཉིས་ནི་ཤིན་ཏུ་བློ་ངོར་འཆར་བདེ་བ་ཞིག་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདིའི་སྐྱེ་འགྲོ་སུ་ཞིག་ཡིན་ནའང་ཚེ་འདིར་མ་བསླབ་ཀྱང་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཤེས་པའི་ཤེས་བྱ་གང་མང་ཞིག་ཡོད་ལ། དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཚེ་རབས་སྔ་མར་གོམས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་དཔང་རྟགས་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པར་བྱ་བའི་གནས་གང་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་རང་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཡུལ་དེ་དང་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མ་འདྲེས་པར་ཤེས་ཡོང་བ་ཞིག་གཞལ་ཡང་མེད་པས་སོ། །

བཞི་པ་མྱོང་བ་སྔོན་སོང་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ནི། སྐྱེས་རབས་ལས། བསམ་གཏན་གོམས་བྱས་དྲན་པ་གསལ་བ་ཡིས། །ཚེ་རབས་སྔ་མ་དྲན་པའང་དེ་ན་ཡོད། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དེ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག །[53]ཅེས་དང་། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས། ཚེ་རབས་དྲན་ལ་སོགས་ཡོད་དང་། །[54]ཞེས་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་དྲན་མཁན་ཡོད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་བསྒྲུབས་པ་སྟེ། སྔོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་རིང་ནས་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་དྲན་མཁན་ཡོད་པ་ནི། མདོ་མཛངས་བླུན་དང་ལས་བརྒྱ་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་ལྟར་ལགས་ལ། ད་ལྟར་ཡང་དངོས་ཡོད་ཁུངས་ཐུབ་ཀྱི་ལམ་ནས་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་དྲན་མཁན་གྱི་མི་ནི་བོད་ཙམ་མིན་པར་ནང་ཆོས་གཏན་ནས་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་ཡང་ཡོད་ཅེས་ཐོས། དེའི་ཕྱིར་མྱོང་བ་སྔོན་སོང་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདིར་ཚེ་རབས་སྔ་མ་དྲན་མཁན་གྱི་མིའི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་དགོས་པའང་སྐབས་སུ་བབ་འདུག་མོད། འདིའི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་པ་ནི་ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙྭ་བ་ཆེན་པོ་གངས་ལྗོངས་སྨྲ་བའི་དབང་ཕྱུག་རྫོང་སར་མཁན་ཆེན་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས་ལགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཞུས་མཛད་པའི་ཚན་རིག་གི་དེབ་སྐད་གྲགས་ཅན《འཁོར་བ་[55]དང་། 《སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི》[56] 《འཁོར་བ་ཡོད་པའི་ཚན་རིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད》[57]སོགས་སུ་གསལ་བ་ལྟར་ལགས་པས། དེ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་གོ་མ་ཐུབ་ན་རེ་ཞིག་གདུལ་བྱའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའོ། །

གོང་སྨྲས་ཀྱི་རིགས་པ་བཞི་བོ་དེ་དག་ནི་གཙོ་ཆེར་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ཡིན་མོད། སྐྱེ་བ་སྔ་མ་གྲུབ་ན་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ནི་དོན་གྱིས་གྲུབ་ཐུབ་སྟེ། ཚེ་སྔ་མ་ནས་འདིར་འོང་ཆོག་ན་འདི་ནས་ཕྱི་མར་འགྲོ་མི་ཆོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཏན་ནས་མེད་པས་སོ། །དེ་བས། མཁས་པ་དག་གིས་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་སྒྲུབ་པ་གཙོ་ཆེར་མཛད་པ་ལས། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་ལས་མ་གསུངས་པ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་གཅིག་ལ་མཚན་གཞིར་བཟུང་ནའང་ཁྱོན་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱ་དང་བཅུ་དགུ་བྱུང་བ་ལས་མང་ཤོས་ནི་སྔ་མའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པས་སོ། །དེར་བརྟེན་ཁོ་བོས། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་ཞི་འཚོས་རིགས་པ་གཅིག་དང་། ཆོས་གྲགས་ཀྱི་རིགས་པ་གཉིས་ལས་མ་མཐོང་སྟེ། ཞི་འཚོས། འཆི་ཁའི་སྐད་ཅིག་རྣམ་ཤེས་ནི། །རང་གི་ཉེར་ལེན་སྐྱེད་ནུས་ཏེ། །ཆགས་པ་བྱས་པའི་འབྲེལ་བ་ཉིད། །སྔོན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན། །[58]ཞེས་དང་། རྣམ་འགྲེལ་རང་གཞུང་དུ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པའི་འགྲོ་ཕྱོགས་གཉིས་བསྟན་སྟེ། གཅིག་ནི་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པའི་ཐབས་ལམ་བརྒྱུད་ནས་ད་གཟོད་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་སྒྲུབ་སྟངས་གཅིག་དང་། གཅིག་ནི་རྣམ་འགྲེལ་ལས། མཚམས་སྦྱོར་བར། །ནུས་ལྡན་མཐོང་བ་གང་དེ་ལ། །ཅི་ཞིག་ཡོད་འགྱུར་གང་མེད་པ། །གང་གིས་ཕྱི་ནས་མཚམས་སྦྱོར་མེད། །[59]ཅེས་པ་ལྟར། ཚེ་འདིའི་རིག་རྒྱུན་ཐ་མ་ཆོས་ཅན། རིག་པ་ཕྱི་མར་མཚམས་སྦྱོར་ཏེ། ཆགས་བཅས་ཀྱི་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ་རིགས་པའི་འགྲོ་ཕྱོགས་གཉིས་སོ། །
རིག་པ་ཕྱི་མ་འདིར་ཡང་རྒྱ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དག་གིས་འགོད་སྟངས་གཉིས་གསུང་སྟེ། ཆགས་བཅས་ཀྱི་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དང་། རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ་གཉིས་གསུངས་མོད། རང་ལུགས་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོའི་ལུགས་ལ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་ན་ཁྱབ་པ་མེད་དེ། ལྷག་མེད་དགྲ་བཅོམ་འཆི་ཁ་མ་རིག་པ་ཕྱི་མ་མཚམས་མི་སྦྱོར་བ་ངེས་དོན་དུ་ཁས་ལེན་མཁན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉི་མ་སྦས་པ་སོགས་ཀྱིས་ནི་ཐད་ཀར་དུ་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་མོད། རྣམ་འགྲེལ་མཁན་པོའི་དགོངས་པར་འབྱོར་བར་དཀའ་སྟེ། ལྷག་མེད་དགྲ་བཅོམ་འཆི་ཁ་མ་རིག་པ་གཏན་མེད་རྒྱུན་ཆད་དུ་འགྲོ་བ་ནི་རྣམ་ངེས་ལས་ཁ་གསལ་དང་བཅས་ཏེ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

ཡང་གོ་དགོས་པ་གཞན་ཞིག་ནི། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཚེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ། །ལུས་གཞན་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན། །[60]ཞེས་པའི་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡན་ལག་སྟེ་འདིའི་ཐད་ཀྱི་ཀུན་མཁྱེན་གྱི་གཞུང་དག་ལ་ཁ་གསལ་ཕུད་དགོས་པ་གཅིག་དང་། བསམ་གཞིག་གཏོང་དགོས་པ་གཅིག་མཐོང་སྟེ། དང་པོ་ནི། ཀུན་མཁྱེན་གྱིས་ངག་དོན་དང་རྣམ་བཤད་གཉིས་ཆར་ལས། ཚེ་འདིའི་འཆི་ཁའི་ལུས་པོ་དེ་ཚེ་ཕྱི་མའི་ལུས་པོའི་ཉེར་ལེན་དུ་ཁས་ལེན་གསུངས་པས། དེ་ལྟར་ན། ཚེ་འདིའི་འཆི་ཁ་མའི་ལུས་མེ་ལ་བསྲེགས་པ་དེ་ཡང་ཕྱི་མའི་ལུས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་པར་འགྱུར་བས་དེ་ནི་འདོད་མི་ཐུབ་སྟེ། ལུས་མེ་ལ་བསྲེགས་པས་ལུས་ཀྱི་རྒྱུན་ཆད་པས། དེས་ཕྱི་མའི་ལུས་བསྐྱེད་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་གཏེར་ལས། ས་བོན་ཐོག་མ་ཡོད་མེད་མོད་ཀྱང་། །མེས་བསྲེགས་པས་ན་ཕྱི་མཐའ་མཐོང་། །[61]ཞེས་པའི་ས་བོན་མེས་བསྲེགས་པས་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་མི་ཐུབ་པ་ལ་བློ་རྩེ་གཏོད་ས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དོགས་པ་གཅིག་བྱུང་མོད། ཀུན་མཁྱེན་གྱི་གཞུང་དེའི་དགོངས་དོན་ནི། ལུས་གཞན་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་པའི་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ལུས་ནི་དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ལུས་རགས་པ་འདི་ལ་གསུངས་པ་མིན་པར་མིག་སོགས་ནང་གི་དབང་པོ་ལ་གསུངས་པས་སྐྱོན་གང་ཡང་མེད་དོ། །

གཉིས་པ་བསམ་གཞིག་གཏོང་དགོས་པ་གཅིག་ནི། གོང་གི་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ལུང་དེའི་ཐད་དུ་ཀུན་མཁྱེན་གྱིས། གཟུགས་མེད་ཁམས་ནས་འདོད་ཁམས་སུ་འཕོས་མ་ཐག་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་ནི་རང་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་སོང་བའི་གཟུགས་མེད་ཁམས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུགས་ཕྲ་བ་དེ་ཡིན་ཞེས་དང་། དེས་ན་གཟུགས་མེད་ཁམས་ན་གཟུགས་མེད་པ་ནི་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཡིན་གྱི། མདོ་སྡེ་པ་སོགས་ཀྱི་ལུགས་མིན་ཞེས་གསུངས་མོད། དེ་ལྟར་ན། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་གཟུགས་མེད་ཁམས་ནས་འཕོས་མ་ཐག་པའི་འདོད་ཁམས་ཀྱི་གང་ཟག་གི་གཟུགས་ཀྱི་དངོས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་གང་ཡིན་ཞེས་དྲིས་ན་ཅུང་ཙམ་བསམ་གཞིག་གཏོང་དགོས་པ་ཞིག་ཨེ་ཡིན་སྙམ་སྟེ། བེམ་པོའི་ཉེར་ལེན་བེམ་པོ་དང་ཤེས་པའི་ཉེར་ལེན་ཤེས་པ་ཡིན་པ་ནི་ནང་བའི་གྲུབ་མཐའ་སྤྱིའི་འགྲོ་ལུགས་ཡིན་པས་སོ། །དེའི་ཡན་གྱིས་སྟོན་པ་ཚད་མར་སྒྲུབ་པའི་སྔོན་འགྲོའི་ལན་ཡག་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་བསྒྲུབས་ཟིན་པའོ། །

དྲུག སྟོན་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་གི་རིགས་པ་བརྒྱད།

གོང་དུ་བྲིས་པ་བཞིན། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའི་རྩོད་པ་ནི་སྟོན་པ་ཚད་གྲུབ་ཀྱི་རྩོད་པ་ལས་འཕྲོས་པ་ཡིན་པས། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་གྲུབ་པ་ན་སྟོན་པ་ཚད་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ཆེན་ཞིག་ལེགས་པར་ཕྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའི་རྣམ་བཞག་མཐའ་དཔྱད་དང་བཅས་ཏེ་བསྟན་ལ་ཕབས་ནས། ད་ནི་སྟོན་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་བསྒྲུབ་པ་དངོས་ལ་འཇུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། སྟོན་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་སྒྲུབ་པའི་ཚེ། མདོ་དང་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ལུགས་ལྟར་སྟོན་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་སྒྲུབ་སྟངས་རགས་ཙམ་གླེང་བ་དང་། ཕྱིས་སུ་གཞན་གྱིས་སྟོན་པ་ཚད་གྲུབ་ལ་བཀོད་པའི་རྩོད་པའི་མཐའ་རྣམས་བསལ་ནས་མཐའ་དཔྱོད་ཀྱི་ལམ་ནས་འབྲི་བ་སྟེ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་དགོས་པས། འདིར་ཡང་དེ་ལྟར་དུ་བྲི་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ཡིན།

དང་པོ་ནི། དེ་ཡང་ཚད་མ་མདོ་ལས། ཚད་མར་གྱུར་པ་འགྲོ་ལ་ཕན་བཞེད་པ། །སྟོན་པ་བདེ་གཤེགས་སྐྱོབ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །ཚད་མར་སྒྲུབ་ཕྱིར་རང་གི་གཞུང་ཀུན་ལས། །བཏུས་ཏེ་སྣ་ཚོགས་རྣམས་འཐོར་འདིར་གཅིག་བྱ། །[62]ཞེས་གསུངས་ལ། དེ་ཡང་སྟོན་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་བསྒྲུབ་པ་ལ་མདོའི་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཆེས་ཐོག་མར་མ་ངེས་ཐབས་མེད་ཡིན་པས་ཚིག་དོན་རེ་རེ་བཞིན་དུ་བཀྲལ་ན། ཚད་མར་གྱུར་པ། ཞེས་པའི་དོན་ནི་གོང་དུ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་ལགས་མོད། མདོར་བསྡུས་ཏེ་བཤད་ན། ཚད་མར་གྱུར་པ། ཞེས་པས་ནི་རྣམ་གཅོད་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་མ་སྐྱེ་བའི་རྟག་པ་རང་བྱུང་གི་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་ཡོད་པ་བཅད་ལ། ཡོངས་གཅོད་ལ་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སྟོབས་ཀྱིས་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་དུ་གྱུར་པར་བསྟན། འོ་ན། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་གང་ལས་འཁྲུངས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི། འགྲོ་ལ་ཕན་བཞེད་པ། ཞེས་པས་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འགྲོ་བ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དང་བདེ་བ་དང་ལྡན་འདོད་ཀྱི་བྱམས་པ་སོགས་གཞན་ལ་ཕན་པར་འདོད་པའི་བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་ཏེ་དེ་ནི་སྟོན་པ་ཉིད་གང་ནས་བྱོན་པའི་ལམ་ཡིན་པར་བསྟན། སྟོན་པ། ཞེས་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་པ་རྩ་བ་དྲུང་ནས་འབྱིན་པའི་སྦྱོར་བ་ཕུན་ཚོགས་ཏེ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་སྟོན་པ་ཞེས་འབྲས་མིང་རྒྱུ་ལ་བཏགས་ནས་བསྟན། བདེ་གཤེགས། ཞེས་པས་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ་སྤངས་དང་རྟོགས་པའི་བདེ་གཤེགས་གཉིས་ཐོབ་པར་བསྟན་ཏེ། བདེ་གཤེགས་ཞེས་པ་ལུགས་འབྱུང་གི་སྐབས་སུ་སྤངས་པ་བདེ་བཤེགས་གསུམ་དང་། ལུགས་ལྡོག་གི་སྐབས་སུ་རྟོགས་པ་བདེ་གཤེགས་གསུམ་ལ་གོ་དགོས། དེ་ཡང་འགྲོ་ལ་ཕན་བཞེད་དང་སྟོན་པ་གཉིས་ནི་བྱང་སེམས་སློབ་པ་བའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་མོད། བདེ་གཤེགས་ནི་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ཁོ་ནའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ། །སྐྱོབ་ལ། །ཞེས་པས་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་བགྲོལ་ཆེད་དུ་བདེན་བཞིའི་བླང་དོར་རང་དབང་དུ་སྟོན་པ་སྟེ་གཞན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན། ཕྱག་འཚལ། །ཞེས་པས་ནི་ཀུན་བཏུས་རང་འགྲེལ་དུ་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་སྦྱོར་དང་རང་གཞན་ཕུན་ཚོགས་མངའ་བའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །[63]ཞེས་པ་སྟེ། འདི་ནི་དམ་པ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་སྙན་ནས་སྙན་དུ་བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་གོ །

དཔལ་ལྡན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་དེ་ལྟར་ཕྱག་འཚལ་ནས་ཡང་སྙིང་བྱ་བ་གང་ལ་འཇུག་གམ་ཞེ་ན། ཚད་མར་སྒྲུབ་ཕྱིར་རང་གི་གཞུང་ཀུན་ལས། །བཏུས་ཏེ་སྣ་ཚོགས་འཐོར་རྣམས་འདིར་གཅིག་བྱ། ། ཞེས་པ་ལྟར། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་རིགས་པའི་སྒོ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མའི་བསྟན་བཅོས་ཐོར་བུ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་ཚད་མ་མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་རྩོམ་པའི་དམ་བཅའ་མཛད་པ་ལགས། དེ་ལྟར་དམ་བཅའ་མཛད་ནས་མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་བརྩམས་པའི་ཉིང་དགོས་ཀྱང་མཐར་གཏུག་ན་དངོས་སྟོབས་རིགས་པའི་ལམ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་ནི་སྨྲོས་མེད་ཡིན་མོད། ཁོང་གི་ཕྱིས་སུ་བྱོན་པའི་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་དང་བསྡུར་ན་ཀུན་བཏུས་ལས་ནི་སྟོན་པ་ཚད་གྲུབ་སྐོར་གྱི་དཔྱད་པ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བསྡུས་ཤིག་ལས་མ་བསྟན་པ་འདྲ་བས། རྒྱ་བོད་བསྟན་བཅོས་ཀུན་གྱི་ནང་ན། གཞུང་ལུགས་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྟོན་པ་ཚད་གྲུབ་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་འཐུས་ཚང་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་མཛད་པའི་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་འདི་ཉིད་ཡིན།

འོ་ན་གོང་གི་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་མཆོད་བརྗོད་དེ་ཉིད་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་ཇི་ལྟར་གཏན་ལ་ཕབ་བམ་ཞེ་ན། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་དུ་གསལ་བ་ལྟར་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་གི་རིགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་ལ་ཕབ་ཡོད། དེ་ཡང་རྣམ་འགྲེལ་འདིར་ལུགས་འབྱུང་བསྟན་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་ནི། སྒྲུབ་བྱེད་ཐུགས་རྗེ་གོམས་ལས་དེ། ། ཞེས་པ་ནས། གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྦྱོར་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཚད་ཡིན། ། ཞེས་པའི་བར་དུ་ཤོ་ལོ་བརྒྱ་དང་བཅུ་བདུན་དང་རྐང་པ་གཅིག་དང་ཚེག་ཁྱིམ་བཞི་བྱུང་ལ། ལུགས་ལྡོག་བསྟན་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་ནི། ཡང་ན་སྐྱོབ། །བདེན་པ་བཞི་ནི་སྟོན་མཛད་པའོ། ། ཞེས་པ་ནས། གང་ཕྱིར་དེས་ན་ཚད་མ་ཉིད། ། ཅེས་པའི་བར་དུ་ཤོ་ལོ་ཀ་བརྒྱ་དང་སོ་བརྒྱད་དང་ཚེམ་ཁྱིམ་གསུམ་བྱུང་། དེ་ཡང་ལུགས་འབྱུང་གི་རིགས་པས་ནི་ཚད་མར་གྱུར་པ་ཞེས་པའི་དོན་མདོའི་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་གོ་རིམ་ལྟར་རིམ་བཞིན་དུ་འཆད་པའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལམ་གང་ནས་བྱོན་པའི་བྱོན་ཚུལ་འཆད་ཅིང་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་འཛིན་པའི་ལོག་རྟོག་འགོག་བཞིན་ཡོད་ལ། ལུགས་ལྡོག་གི་རིགས་པས་ནི་ཚད་མར་གྱུར་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཡས་རིམ་བཞིན་དུ་དེད་པའི་སྒོ་ནས་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་མེད་པའི་ལོག་རྟོག་འགོག་བཞིན་ཡོད། གཞན་ཡང་། མཁས་གྲུབ་དགེ་དཔལ་སོགས་ཀྱིས་གསུངས་པ་བཞིན། ལུགས་འབྱུང་གི་སྐབས་སུ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱི་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབས་པས་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡང་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ཡོད་ལ། ལུགས་ལྡོག་གི་སྐབས་སུ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་གཉིས་ཀྱི་ལམ་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱི་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་གི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡང་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱི་རིགས་པས་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད།

ད་ནི་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་གི་ལམ་ནས་མདོའི་མཆོད་བརྗོད་འགྲེལ་ཚུལ་དངོས་བཤད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཐོག་མར་ཚད་མར་གྱུར་པ་ཞེས་པའི་དོན་འགྲེལ་བྱེད་ལ། ཚད་མ་བསླུ་མེད་ཅན་ཤེས་པ། ། ཞེས་པ་ནས། ཚུར་ཤོག་བྱ་རྒོད་བསྟེན་པར་གྱིས། ། ཞེས་པའི་བར་དུ་ཤོ་ལོ་ཀ་སོ་བཞི་བྱུང་ལ། འདི་ནི་ལུགས་འབྱུང་གི་གཞུང་དང་ལུགས་ལྡོག་གི་གཞུང་ཞེས་དམིགས་སུ་བཀར་རྒྱུ་མེད་པར་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་གི་ཐུན་མོང་གི་གཞུང་གི་ཁུངས་སུ་གཏོགས། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་དག་གིས་ཡོངས་གཅོད་ལ། དངོས་ཤུགས་ཅི་རིགས་ནས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ངོས་བཟུང་ཞིང་། དེ་ནས་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཡང་ཚད་མ་དེ་དང་ལྡན་པས་ན། མི་བསླུ་བ་དང་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུའི་གཞི་མཐུན་དུ་བསྟན་ལ། དེ་ཡང་རྒྱུ་བསམ་སྦྱོར་གཉིས་སྔོན་དུ་སོང་སྟོབས་ཀྱིས་གསར་དུ་འཁྲུངས་པ་ཡིན་པ་ལས་རྟག་པ་རང་བྱུང་དང་རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་བ་སོགས་མིན་པར་བསྟན། རྣམ་གཅོད་ལ་ནི་རྟག་པ་རང་བྱུང་གི་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་དང་། དབང་ཕྱུག་རྟག་པ་སོགས་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་པ་རྒྱས་པར་བཀག་ཡོད།
དེ་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་མཁས་པའི་དབང་པོའི་ཡིག་ཆ་རང་ལུགས་སུ་འཛིན་མཁན་དག་གིས་ནི། ཚད་མ་བསླུ་མེད་ཅན་ཤེས་པ། །ཞེས་པ་དེས་ཤེས་པར་གྱུར་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ལས་ཚད་མ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མ་བསྟན་ཞེས་ཁས་ལེན་འཛིན་མཚམས་ཤེས་དགོས་ཏེ། ཀུན་མཁྱེན་གྱིས་སྡེ་བདུན་རབ་གསལ་ལས་སྐྱེས་བུ་ཚད་མ་དང་ལུང་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱང་ཚད་མ་ཡིན་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་དགོངས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་རྣམ་ངེས་ལས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་བསླུ་བའོ། །[64]ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །འགྲོ་ལ་ཕན་བཞེད་པ་ཞེས་པའི་དོན་འགྲེལ་བྱེད་ལ་ལུགས་འབྱུང་གི་སྐབས་སུ། སྒྲུབ་བྱེད་ཐུགས་རྗེ་གོམས་ལས་ཏེ། །  ཞེས་པ་ནས། ཆགས་བྲལ་ཆགས་དང་ཡིད་ལོག་བཞིན། ། ཞེས་པའི་བར་དུ་ཤོ་ལོ་ཀ་བརྒྱ་དང་གསུམ་དང་རྐང་པ་གཅིག་བྱུང་བ་སྟེ། གཞུང་དེ་དག་གིས་ཡོངས་གཅོད་ལ། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པས་རྒྱུ་བསམ་སྦྱོར་གཉིས་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་མཛད་པས་ཡུལ་ཅན་མཁྱེན་པ་གཉིས་ཀྱང་མཐར་ཕྱིན་ཞེས་བསྟན་ལ། རྣམ་གཅོད་ལ། རྒྱང་འཕེན་པས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པའི་རྩོད་པ་དང་། དཔྱོད་པ་བས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་སོགས་མཐའ་མེད་དུ་འཕེལ་མི་སྲིད་པའི་རྩོད་པ་གཉིས་རྒྱས་པར་བཀག་ཡོད།

སྟོན་པ་ཞེས་པའི་དོན་འགྲེལ་བྱེད་ལ་ལུགས་འབྱུང་གི་སྐབས་སུ། བརྩེ་ལྡན་སྡུག་བསྔལ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར། ། ཞེས་པ་ནས། གཉིས་པོ་འདི་ནི་རྒྱུ་རུ་བཤད། ། ཅེས་པའི་བར་དུ་ཤོ་ལོ་ཀ་བདུན་བྱུང་བ་སྟེ། གཞུང་དེ་དག་གིས་ནི། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གོམས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བདེན་བཞིའི་གནས་ཚུལ་ལ་དཔྱོད་ལ། དེ་དཔྱད་པའི་ཚུལ་ཡང་ཐོག་མར་སྡུག་བསྔལ་ནས་མགོ་བརྩམས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་ཤེས་པ་དང་། དེ་ཤེས་རྗེས་དེའི་རྒྱུ་སྤངས་དགོས་པ་ཤེས་པ་དང་། རྒྱུ་དེ་སྤངས་པ་ལ་ཡང་དེའི་གཉེན་པོ་སྤང་དགོས་པ་ངོས་ཟིན་པ་སོགས་བསྟན་པ་སྟེ། མདོར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཚོགས་སྦྱོར་གཉིས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྔོན་སོང་གི་རྟགས་ཀྱིས་བདེ་གཤེགས་འཁྲུངས་རུང་བ་བསྟན། བདེ་གཤེགས་ཞེས་པའི་དོན་འགྲེལ་བྱེད་ལ་ལུགས་འབྱུང་གི་སྐབས་སུ། རྒྱུ་སྤངས་ཡོན་ཏན་གསུམ་བདེ་གཤེགས། ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཤེས་པ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན། ། ཞེས་པའི་བར་དུ་ཤོ་ལོ་ཀ་དྲུག་བྱུང་བ་སྟེ། གཞུང་དེ་དག་གིས་ཡོངས་གཅོད་ལ་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པའི་སྤངས་པ་ནི་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་གྱི་སྤངས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། ཁྱད་པར་གསུམ་ནི། ལེགས་པར་སྤངས་པ། སླར་མི་ལྡོག་པར་སྤངས་པ། མ་ལུས་སྤངས་པར་སྤངས་པའོ། །སྤངས་པ་དེ་གསུམ་གྱིས་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་དང་ཉན་རང་སློབ་པ་དང་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་སོགས་ཀྱི་སྤངས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བསྟན། རྣམ་གཅོད་ལ། དཔྱོད་བས། ངག་སྨྲ་བའི་རྟགས་ཀྱིས་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་སྐྱོན་ཟད་པ་མིན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ལོག་རྟོག་བཀག་ཡོད།

སྐྱོབ་པ་ཞེས་པའི་དོན་འགྲེལ་བྱེད་ལ་ལུགས་འབྱུང་གི་སྐབས་སུ་ལ། སྐྱོབ་པ་ཉིད་གཟིགས་ལམ་གསུངས་པ། ། ཞེས་པ་ནས། གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྦྱོར་ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་པའི་བར་དུ་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་བྱུང་བ་སྟེ། གཞུང་དེ་དག་གིས་ནི་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཟིགས་པའི་ལམ་དང་ཡོན་ཏན་གཞན་ལ་ཕངས་མེད་དུ་བསྟན་ཅིང་བསྟན་པ་དེས་གཞན་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་ནུས་པས་ན་སྐྱོབ་པ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་ནོ། །ལུགས་ལྡོག་གི་སྐབས་སུ་ནི་མས་རིམ་བཞིན་དུ་བརྩི་དགོས་པས། ཐོག་མར་སྐྱོབ་པ་ཞེས་པའི་དོན་འགྲེལ་བྱེད་ལ་ལུགས་ལྡོག་གི་སྐབས་སུ། ཡང་ན་སྐྱོབ། །བདེན་པ་བཞི་ནི་སྟོན་མཛད་པའོ། ། ཞེས་པ་ནས། བདེ་བ་ལས་ཀྱང་འདོད་མི་འགྱུར། ། ཞེས་པའི་བར་དུ་ཤོ་ལོ་ཀ་བརྒྱ་དང་སོ་ལྔ་དང་རྐང་པ་གཅིག་བྱུང་བ་སྟེ། གཞུང་དེ་དག་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གདུལ་བྱ་ཇི་ལྟར་ལམ་ལ་འཁྲིད་པའི་གོ་རིམ་འཆད་བཞིན་ཡོད་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་སྐྱོབ་པར་མཛད་ན། འཕྲིན་ལས་ཅི་འདྲ་ཞིག་མཛད་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱོབ་པར་མཛད་ཅེས་དྲིས་པའི་ལན་དུ། བདེན་པ་བཞི་ནི་སྟོན་མཛད་པ། །ཞེས་གདུལ་བྱ་ལ་བདེན་བཞིའི་གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གསལ་བར་གསུངས་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱོབ་པར་མཛད་ཅེས་བསྟན་ལ། འོ་ན་བདེན་བཞིའི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འཁོར་བ་ནི་ལས་ཉོན་གྱིས་བར་མེད་དུ་མནར་བའི་གནས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། དེའི་རྩ་བ་ཆགས་སྡང་ལ་ཐུག་པ་དང་། ཆགས་སྡང་གི་རྩ་བ་ཡང་བདག་འཛིན་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་དང་། བདག་འཛིན་ནི་འཛིན་སྟངས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞུགས་པའི་བློ་ལོག་ཤེས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། ལོག་ཤེས་དེའི་གཉེན་པོ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་དེས་སྡུག་བསྔལ་རྩ་བ་དང་བཅས་པ་དྲུང་ནས་འབྱིན་ཐུབ་པའི་ལམ་རིམ་ཞིག་ལ་བདེན་བཞིའི་ལམ་རིམ་ཞེས་ཟེར་བ་སྟེ། འདིར་བདེན་བཞིའི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཅིང་ཕྲ་བ་ཞིག་བཤད་པ་སྐབས་སུ་བབས་ཡོད་མོད། ཡིག་ཚོགས་མང་དྲགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མ་བྲིས་པ་སྟེ། འདི་འདྲའི་རིགས་ཅན་དག་ནི་རྒྱས་པར་ངག་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །

བདེ་གཤེགས་ཞེས་པའི་དོན་འགྲེལ་བྱེད་ལ་ལུགས་ལྡོག་གི་སྐབས་སུ། སྐྱོབས་ལས་དེ་ཉིད་དང་བརྟན་དང་། ། ཞེས་པ་ནས། མི་སློབ་ལས་ལྷག ། ཅེས་པའི་བར་དུ་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་དང་ཚེག་ཁྱིམ་བཞི་བྱུང་བ་སྟེ། གཞུང་དེ་དག་གིས་ནི་སྐྱོབ་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་ནས་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་དུ་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད་པ་སྟེ། རྟོགས་པ་གསུམ་ནི། ལེགས་པར་རྟོགས་པ། སླར་མི་ལྡོག་པར་རྟོགས་པ། མ་ལུས་པར་རྟོགས་པ་གསུམ་མོ། །དེ་གསུམ་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་དང་ཉན་རང་སློབ་པ་དང་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་སོགས་ལ་མེད་པས་ན། དེ་དག་ལས་ལྷག་ཅེས་ཀྱང་བསྟན་པའོ། །སྟོན་པ་ཞེས་པའི་དོན་འགྲེལ་བྱེད་ལ་ལུགས་ལྡོག་གི་སྐབས་སུ། དེ་ཡི་ཕྱིར། །གཞན་དོན་མཁྱེན་སྦྱོར་དེ་སྟོན་པ། ། ཞེས་པའི་ཚིགས་རྐང་གཅིག་དང་ཚེག་ཁྱིམ་གསུམ་བྱུང་བ་སྟེ། གཞུང་དེ་དག་གིས་ནི་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ལ་དེ་འདྲའི་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་གྱི་མཁྱེན་པ་མངའ་བ་དེ་ཡི་ཕྱིར། རྒྱུ་དུས་ཀྱི་སྟོན་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་རྟོགས་ནུས་ཞེས་བསྟན།

འགྲོ་ལ་ཕན་བཞེད་པ་ཞེས་པའི་དོན་འགྲེལ་བྱེད་ལ་ལུགས་ལྡོག་གི་སྐབས་སུ། དེ་ལས་བརྩེ་ཡིན་གཞན་དོན་ངོར། །དོན་གྲུབ་མཛད་པ་མི་འདོར་ཕྱིར། ། ཞེས་པའི་ཚིག་རྐང་གཉིས་བྱུང་བ་སྟེ། གཞུང་དེ་དག་གིས་ནི་བདག་ཅག་གིས་སྟོན་པས་རང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་འདྲ་ཞིག་རྙེད་ནའང་ད་དུང་གཞན་དོན་ལ་ཐུགས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་བའི་རྟགས་མཚན་འདིས། སྔོན་སློབ་པ་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བརྩོན་པར་མཛད་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་ཐུབ་ཅེས་བསྟན་པའོ། །དེའི་ཡན་ཆོད་ནི་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་དུ་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་གི་ལམ་ནས་སྟོན་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་བཤད་ཟིན་པའོ། །

ད་ནི་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་གི་རིགས་པ་བརྒྱད་པོ་ངག་དོན་གྱི་ལམ་ནས་བཀོད་ན། ༡ བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་ཆོས་ཅན། རང་རྒྱུད་ལ་སྟོན་པ་ཞེས་པའི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་འབྱུང་རུང་ཡིན་ཏེ། ཕན་བཞེད་པ་ཞེས་པའི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་སེམས་སོ་སྐྱེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བུ་ལ་བརྩེ་བའི་མ་ཡིས་བུ་ཡི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བརྩོན་པ་བཞིན།

༢ དེ་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་པ་ཆོས་ཅན། རང་རྒྱུད་ལ་བདེ་གཤེགས་ཞེས་པའི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་སྤངས་པ་གསུམ་ལྡན་གྱི་བདེ་གཤེགས་འབྱུང་རུང་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། བརྩེ་བའི་མ་དེས་རང་གི་བུའི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བའི་ཐབས་ལ་ཤུགས་དྲག་པོས་བརྩོན་ན། བུའི་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་བྲལ་བའི་དུས་འབྱུང་སྲིད་པ་བཞིན།

༣ དེ་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་རྣམ་མཁྱེན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ཐོབ་མ་ཐག་པའི་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ཆོས་ཅན། རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱོབ་པ་ཞེས་པའི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་གཞན་དོན་འཕྲིན་ལས་ཕུན་ཚོགས་འབྱུང་རུང་ཡིན་ཏེ། སྤངས་པ་གསུམ་ལྡན་གྱི་བདེ་གཤེགས་བརྙེས་མ་ཐག་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། བརྩེ་བའི་མ་དེས་རང་གི་བུའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་ཐབས་བརྙེས་པ་ན། བུའི་སྡུག་བསྔལ་མི་སེལ་བར་བཏང་སྙོམས་པ་མི་བྱེད་པ་བཞིན། ཡང་ན་རྟགས་དེ་གསུམ་གྱི་མཐུན་དཔེ་ནི། རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཚང་བའི་མྱུ་གུ་སོགས་རིགས་འདྲའི་མཐུན་དཔེ་གང་བཀོད་ཀྱང་ཆོག་གོ །

༤ ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཅན། གྲོལ་བ་དོན་གཉེར་རྣམས་ལ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་གྲུབ་སྟེ། གཞན་དོན་འཕྲིན་ལས་ཕུན་ཚོགས་སྐྱོབ་པ་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། བུ་ལ་བརྩེ་བའི་མ་ཡིས་བུ་ཡི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་ནས་བདེ་བའི་ལམ་ལ་བཀོད་པ་བཞིན།
༥ ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཅན། རང་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། བདེན་བཞིའི་བླང་དོར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།

༦ ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཅན། རང་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་གྱི་རྟོགས་པ་ཕུན་ཚོགས་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས་སྐྱོབ་པ་མངའ་བའི་སངས་འཕགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར།

༧ ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཅན། རང་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་གྱི་བདེ་གཤེགས་བརྙེས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།

༨ ཐུབ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཅན། རང་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་བརྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་བཞི་བོ་འདིའི་མཐུན་དཔེ་ནི་གོང་གི་མཐུན་དཔེ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་ན་ཤེས་སླའོ། །

གཉིས་པ་ཕྱིས་སུ་གཞན་གྱིས་སྟོན་པ་ཚད་གྲུབ་ལ་བཀོད་པའི་རྩོད་པའི་མཐའ་རྣམས་བསལ་ནས་མཐའ་དཔྱོད་ཀྱི་ལམ་ནས་འབྲི་བ་ནི། རྒྱང་འཕེན་པ་དང་དཔྱོད་པ་བ། དབང་ཕྱུག་པ་སོགས་ཕུད་ཤུལ་ནས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་སྟོན་པ་ཚད་གྲུབ་ལ་དོགས་པ་འདི་ལྟར་བསླངས་ཏེ། སྟོན་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་ངེས་པ་ལ་སྟོན་པའི་གསུང་གི་བརྗོད་བྱ་ངེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་སམ་མི་དགོས། མི་དགོས་ན། རྣམ་འགྲེལ་ལེའུ་དང་པོར་ཉེས་ཟད་ཀྱི་སྐྱེས་བུའི་གསུང་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཉེས་ཟད་ཀྱི་སྐྱེས་བུར་ངེས་མི་ནུས་པར་གསུངས་པའི་ཚད་ལྡན་གྱི་ལུང་དེ་དག་དང་འགལ་ཞིང་། འགྲོ་དགོས་ན། སྟོན་པའི་གསུང་གི་བརྗོད་བྱ་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་དེར་བགྲོད་པའི་ཐབས་དང་བཅས་པ་རང་གིས་ངེས་ཟིན་པས་རང་གི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དུ་སྟོན་པ་ཚད་མར་བསྒྲུབ་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ། རང་གི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོགས་པ་གཅིག་དང་། ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་གི་རིགས་པ་གང་རུང་གིས་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་སྒྲུབ་ཐུབ་པས་གཉིས་ཀ་གསུངས་པ་ལ་དགོས་པ་མི་འདུག་སྙམ་པའི་དོགས་པ་གཅིག་དང་། ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་གི་སྦྱོར་བ་བརྒྱད་ལས་ལུགས་འབྱུང་གི་བཞི་བ་ཕུད་པའི་ལྷག་མའི་སྦྱོར་བ་བདུན་གྱིས་སྟོན་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་བཟུང་ནས་སྒྲུབ་བཞིན་མེད་པས་དེ་རྣམས་སྟོན་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་མ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་གཅིག་དང་། ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་གི་གཏན་ཚིགས་བརྒྱད་པོ་ལ་རྟགས་ཆོས་གཉིས་ལྡན་གྱི་མཐུན་དཔེ་མེད་པས་རྟགས་ཡང་དག་མ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་གཅིག་སྟེ་དོགས་པ་བཞི་བྱུང་བས་དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ལན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

དོགས་ལན་དང་པོ་ནི། གྲོལ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་དེ་ལ། གནས་སྐབས་ཀྱི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་དང་། ཕུགས་ཀྱི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གཉིས་ལས། དང་པོ་གནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་དེ་ལ་གྲོལ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཐར་པར་བགྲོད་པའི་ཐབས་ཆ་ཚང་ཞིག་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་འཐུས་པས་དེ་ཙམ་ལ་སྟོན་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་བསྒྲུབ་མི་དགོས་མོད། ཕུགས་ཀྱི་དོན་ཏེ་ཐར་པ་དང་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ལ་བསྟན་པ་སྐྱོན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་སྟོན་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་བསྒྲུབ་དགོས་ལ། ད་དུང་གྲོལ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཐར་འདོད་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་ངོགས་སུ་ངེས་རྟོགས་ཡིད་ཆེས་རྙེད་པའི་དོན་དུའང་སྟོན་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ནི་རྩ་བའི་གནད་དོ། །

དོགས་ལན་གཉིས་པ་ནི། ཀུན་མཁྱེན་བླ་མས་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལྟ་བ་ངན་སེལ་དུ་དོགས་ལན་ཆ་ཚང་བཏབ་ཚར་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། འོ་ན་དབུ་ཚད་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་ལ་རིགས་པ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་གསུངས་པ་ཇི་ལྟར་སྙམ་ན། དེ་ནི་རྒོལ་བ་སོ་སོའི་འདོད་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ།[65]ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

དོགས་ལན་གསུམ་པ་ནི། དངོས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་བཟུང་ནས་སྒྲུབ་ཀྱིན་མེད་ཀྱང་བརྒྱུད་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །

དོགས་ལན་བཞི་བ་ནི། ཆོས་རྗེ་ས་པཎ་གྱིས་རིགས་གཏེར་རང་འགྲེལ་ལས། བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་གིས། རི་བོང་ཅན་ཆོས་ཅན། ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་སྟེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར།[66]ཞེས་བཀོད་པ་ལ། ཡོད་པའི་རྟགས་ལ་དཔེ་མེད་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་གང་བཞག་པའི་ཆོས་དེ་ལའང་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་། ཀུན་མཁྱེན་མཁས་པའི་དབང་པོས་སྡེ་བདུན་རབ་གསལ་ལས།[67]  ཁ་ཅིག་གིས། སྦྱིན་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལས་མ་འོངས་པ་ན་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་མ་མཐོང་བའི་ལུང་རྣམ་དག་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། འདུས་བྱས་མི་རྟག་པར་སྟོན་པའི་ལུང་དོན་དང་མཐུན་པ་བཞིན། ཞེས་བཀོད་པ་ལ། རྟགས་ཆོས་གཉིས་པོ་དཔེའི་སྟེང་དུ་འགོད་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོགས་རྟགས་ཡང་དག་གི་མཐུན་དཔེ་ཡིན་ན་རྟགས་ཆོས་གཉིས་ལྡན་ཡིན་དགོས་པར་གསུངས་པའི་ལུང་ཁ་ཤས་རེ་འདུག་མོད། ལུང་དང་པོའི་དོན་ནི། དེ་འདྲའི་རིགས་ཅན་གྱི་རྟགས་རྣམས་ལ་ནི་རིགས་འདྲའི་མཐུན་དཔེ་ཙམ་ཡང་བཞག་ཏུ་མེད་པས་ན་དེ་ལྟར་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཞིང་། ལུང་ཕྱི་མའི་དོན་ནི། ཀུན་མཁྱེན་གྱིས་རྒོལ་བ་དེ་ལ་མཐུན་དཔེ་རྟགས་ཆོས་གཉིས་ལྡན་མ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་རྟགས་ཡང་དག་མ་ཡིན་ཞེས་སྐྱོན་བཏང་བ་མིན་ཏེ། སྡེ་བདུན་རབ་གསལ་དུ་གཟིགས་ན། སྤྱིར་འགོད་ཚུལ་དེ་ཡང་མི་འཐད་པ་དང་། ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་གྲུབ་ཟིན་པས་ན་མི་འཐད་པ་དང་། རྟགས་ཆོས་གཉིས་རྫས་གཞན་མིན་པས་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་རྟགས་སུ་མི་འཐད་པ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་བཏང་ཡོད་པ་ལས། མཐུན་དཔེ་རྟགས་ཆོས་གཉིས་ལྡན་མ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་སྐྱོན་བཏང་མེད་དེ། ཀུན་མཁྱེན་གྱིས་ཀྱང་ལྟོས་མེད་ཀྱི་རྟགས་ལ་རིགས་འདྲའི་མཐུན་དཔེ་བཞག་ཡོད་པ་རིགས་གཏེར་གསལ་བྱེད་དང་སྡེ་བདུན་རབ་གསལ་གཉིས་ཆར་དུ་ཁ་གསལ་ཞིང་། འཇམ་མགོན་ས་པཎ་གྱིས་ཀྱང་རིགས་གཏེར་རང་འགྲེལ་དུ། སོ་སྐྱེའི་རིག་པ་རིག་པ་ཕྱི་མར་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ་ཚོགས་པ་ཐ་མའི་མྱུ་གུ་དཔེར་བཀོད་ཡོད་པས་སོ། །ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་གི་རིགས་པ་དག་གི་ཕྱོགས་ཆོས་དང་ཁྱབ་འབྲེལ་ངེས་ཚུལ་ནི་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའི་སྐབས་སུ་རགས་ཙམ་ཞུས་ཟིན་མོད། རྒྱས་པར་ནི་ངག་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་རེ་རེ་སྐུལ་དང་བཅས་ཚད་གྲུབ་ལེའུའི་དཔྱད་པ་རེ་ཞིག་མཇུག་རྫོགས་པའོ། །

དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།

[1] སྡེ་བསྟན། ལྷ་དབང་བློའི་རྣམ་འགྲེལ་འགྲེལ་བ། ཤོག་ངོས། 326

[2] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 150

[3] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 108

[4] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 108

[5] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས།108

[6] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 113

[7] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 103

[8] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 107

[9] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 107

[10] མཁས་འཇུག  འཇམ་མགོན་ས་པཎ་གྱིས་མཛད།

[11] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 110

[12] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 95

[13] རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བ་ངག་དོན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཉི་མ། ཤོག་ངོས། [76] ཀུན་མཁྱེན་གོ་རམས་པས་མཛད། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2013 ལོར་དཔར་དུ་བསྐྲུན།

[14] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 113

[15] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 107

[16] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 108

[17] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 109

[18] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 109

[19] ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད། རྒྱལ་ཚབ་རྗེས་མཛད།

[20] ཊཱིཀ་ཆེན་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ། མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་གིས་མཛད།

[21] ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་དཀའ་འགྲེལ་རིགས་པའི་སྣང་བ། པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་གྱིས་མཛད། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2013 ལོར་དཔར་དུ་བསྐྲུན།

[22] ཚད་ཆེན་དཀའ་འགྲེལ།

[23] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས།109

[24] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 54

[25] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 138

[26] ངག་དོན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཉི་མ། ཤོག་ངོས།153

[27] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 78

[28] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 109

[29] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 110

[30] རིག་མཛོད། འུ་ཡུག་པ་རིག་པའི་སེང་གེས་མཛད།

[31] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 174

[32] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 109

[33] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 109

[34] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 110

[35] ངག་དོན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཉི་མ། ཤོག་ངོས། 58

[36] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 110

[37] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས།  96

[38] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 114

[39] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 111

[40] སྡེ་བསྟན། ཚད་ཆེན་དཀའ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 100

[41] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 108

[42] སློབ་དཔོན་དཔའ་བོའི་ལུང་། ལམ་རིམ་པའི་གསུང་འབུམ་ལས་དྲངས།

[43] སྡེ་བསྟན། རྟོག་གེ་འབར་བ། ཤོག་ངོས། 105

[44] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 113

[45] སློབ་དཔོན་ཞི་འཚོའི་ལུང་།  ལམ་རིམ་པའི་གསུང་འབུམ་ལས་དྲངས།

[46] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 109

[47] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 139

[48] རིགས་གཏེར་རང་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 156 སེར་གཙུག་ནང་བསྟན་དཔེ་རྙིང་འཚོལ་བསྡུ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས། 2020 ལོར་དཔར་དུ་བསྐྲུན།

[49] རྣམ་འགྲེལ་རང་འགྲེལ་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བཞི་པ།

[50] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 113

[51] སློབ་དཔོན་དཔའ་བོའི་ལུང་། ལམ་རིམ་པའི་གསུང་འབུམ་ལས་དྲངས།

[52] སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱི་ལུང་། ལམ་རིམ་པའི་གསུང་འབུམ་ལས་དྲངས།

[53] སྐྱེས་རབས་ཀྱི་ལུང་། ལམ་རིམ་པའི་གསུང་འབུམ་ལས་དྲངས།

[54] སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱི་ལུང་། ལམ་རིམ་པའི་གསུང་འབུམ་ལས་དྲངས།

[55] འཁོར་བ།  ༼ཨ་རི༽ པུ་ལེན • ཝེ་སི་ཡིས་བརྩམས། རྫོང་སར་མཁན་པོ་ཚེ་བརྟན་ནམ་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བསྒྱུར། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔར། 2018 ལོར་དཔར་དུ་བསྐྲུན།

[56] སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི། ༼ཨ་རི༽ པུ་ལེན • ཝེ་སི་ཡིས་བརྩམས། རྫོང་སར་མཁན་པོ་ཚེ་བརྟན་ནམ་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བསྒྱུར། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔར། 2018 ལོར་དཔར་དུ་བསྐྲུན།

[57] འཁོར་བ་ཡོད་པའི་ཚན་རིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད། རྒྱ་ནག་དགེ་རྒན་ཀྲང་མམ་སེང་གིས་བརྩམས། རྫོང་སར་མཁན་པོ་ཚེ་བརྟན་ནམ་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བསྒྱུར། 2016 ལོར་དཔར་དུ་བསྐྲུན།

[58] སློབ་དཔོན་ཞི་འཚོའི་ལུང་། ལམ་རིམ་པའི་གསུང་འབུམ་ལས་དྲངས།

[59] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 109

[60] སྡེ་བསྟན། རྣམ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 112

[61] ཚད་མ་རིགས་གཏེར། ཤོག་ངོས། 27 སེར་གཙུག་ནང་བསྟན་དཔེ་རྙིང་འཚོལ་བསྡུ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས། 2020 ལོར་དཔར་དུ་བསྐྲུན།

[62] སྡེ་བསྟན། ཚད་མ་ཀུན་བཏུས། ཤོག་ངོས། 1

[63] སྡེ་བསྟན། ཀུན་བཏུས་རང་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 1

[64] སྡེ་བསྟན། ཚད་མ་རྣམ་ངེས།

[65] ལྟ་བ་ངན་སེལ། ཀུན་མཁྱེན་གོ་རམས་པས་མཛད། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2013 ལོར་དཔར་དུ་བསྐྲུན།

[66] རིགས་གཏེར་རང་འགྲེལ། ཤོག་ངོས། 331 སེར་གཙུག་ནང་བསྟན་དཔེ་རྙིང་འཚོལ་བསྡུ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས། 2020 ལོར་དཔར་དུ་བསྐྲུན།

[67] སྡེ་བདུན་རབ་གསལ། ཤོག་ངོས། 264 ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2013 ལོར་དཔར་དུ་བསྐྲུན།

– – – – –