དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ནི་རལ་བ་མེད་པའི་སྔགས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ།

ནང་དོན་གནད་བསྡུས། དཔྱད་རྩོམ་འདིར་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཕ་ཆོས་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་ཡིན་ནམ་དང་། ཡབ་སྐུ་ཕྱོགས་རྒྱལ་པོ་སུ་ཡིན་ནམ། ཁོང་ནི་ཡང་སྙིང་སུའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་ནམ། མ་ཡུམ་ཨ་ནེ་པདྨ་སྐྱིད་ནི་མི་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མིན། མཐར་དགེ་ཆོས་ཀྱིས་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་ཟབ་ཆོས་སུ་ལ་ཞུས་པ་མིན་སོགས་གླེང་ཡོད། 

གནད་ཚིག དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ། ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག སྔགས་རྙིང་མ།

གླེང་གཞི།

དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ནི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་དུ་བྱོན་པའི་སྐྱེས་བུ་དག་ལས་དམིགས་བསལ་གྱི་གླེང་གཞི་ཅན་གྱི་མི་སྣ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དཀྱེལ་ཆེ་ཞིང་། ཐོས་པའི་མཐའ་རྒྱ་ཆོད་པ། རྙིང་མ་པ་ཡིན་ལ་དགེ་ལུགས་པ་ཡིན་པ། གྲྭ་བ་ཡིན་ལ་མི་སྐྱའང་ཡིན་པ། སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་ལ་ཚུལ་འཆལ་ཡང་ཡིན་པ། གསང་མྱུལ་བ་ཡིན་ལ་རིགས་ཞེན་པའང་ཡིན་པའི་ཟུར་ཁ་མང་བའི་མཁས་པ་ཞིག་རེད། ཁོང་གི་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་ཐུགས་སྤོབས་དང་གསུང་ལས་སྐྱེས་པའི་ལེགས་པར་བཤད་པ་དག་གི་རིན་ཐང་ནི་དཔྱད་རྩོམ་ཞིག་ཏུ་ཤོང་ཐུབ་པ་ཞིག་མིན་ལ། རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་མང་པོས་དེའི་སྐོར་གྱི་དཔྱད་པ་གྲངས་མང་པོ་ཐོན་དང་འཐོན་བཞིན་པས་གླེང་བའི་དགོས་པ་ཡང་ཆུང་། དཔེར་ན་དེབ་དཀར་གཅིག་པུས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་པོ་ཏི་མང་པོ་སྒམ་ལ་བཅུག་ཅིང་ཟྭ་བརྒྱབ་པས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་གང་མང་གི་ཐུགས་སུ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ནི་གྲུ་བཞི་ཡིན་ལ་ཟུར་གསུམ་ཡང་ཡིན། དེ་ལྟ་ནའང་། ངེད་ཀྱིས་ནི་དེ་དག་གླེང་སྙིང་མི་བྲོད་པས་རེ་ཞིག་བཞག་ལ། དེ་ལ་འདིར་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་དང་སྔགས་རྙིང་མའི་འབྲེལ་བ་དང་། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་རིག་འཛིན་འཇིགས་མེད་གླིང་པའི་ཟབ་ཆོས་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་གི་ཆོས་སྐོར་ཇི་ལྟར་ཞུས་པའི་གནས་ཚུལ་ཁག་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆ་ཁག་ལ་གཞིར་བྱས་ཏེ་རོབ་ཙམ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

 དང་པོ།  དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཕ་ཆོས་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་ཡིན་ནམ།

དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ནི་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ་རེབ་ཀོང་ཞེས་འབྱུང་བ་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་གོང་ནས་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་བསྟན་པ་ཆེས་ཆེར་དར་བའི་ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཞོ་འོང་དཔྱིས་ཞེས་པ་ཞབས་དཀར་ཚོགས་དྲུག་རང་གྲོལ་གྱི་གདན་ས་གཡའ་མ་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དང་ཉེ་བའི་སྔགས་རྙིང་མའི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ཏུ་སྐུ་བལྟམས། ཁོང་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་ཡུལ་ཁམས་དེ་ནི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་གོང་ནས་ཞོ་འོང་སྔགས་བརྒྱ་ཞེས་པ་སོགས་སྔགས་རྙིང་མའི་སྔགས་འཆང་རིག་པ་འཛིན་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་རྫོང་འཐུག་ཅིང་། ཁྱིམ་ཚང་ཡང་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་གི་ཆོས་ཉམས་བཞེས་མཛད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས་ཁོང་ཡང་སྐྱེས་པ་ནས་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་གི་ཆོས་དང་མཇལ་བས་ཁོང་གི་ཕ་ཆོས་ཀྱང་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་ཡིན་འདུག

དེ་ཡང་མི་རྒན་ཤེར་རྒྱམ་གྱི་དགེ་ཆོས་རྣམ་ཐར་དུ། «ཡབ་བླ་མ་ཨ་ལགས་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པ་སྔགས་རྙིང་མའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་ཉམས་བཞེས་མཛད་པ་དེ་དང་།»[1]ཞེས་དང་། «སྐུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་ཡབ་ཞལ་བཞུགས་དུས་ནས་ཀློང་སྙིང་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རྙིང་མའི་འདོན་ཆ་རྣམས་ཐུགས་ཐོག་ཏུ་མེད་པ་ཧ་ལམ་མེད། ཐུགས་སྣང་དྭངས་བའི་སྐབས་རེར་ལས་འདོད་ཡིན་གསུངས་ནས། མི་ཕམ་གྱི་གཏོར་བསྐུལ་གནམ་ལྕགས་ཐོགས་མདའ་དང་། མ་མགོན་གྱི་བསྐུལ་མ་སོགས་གསུང་ཆེན་པོས་མགོ་འདར་ནས་འདོན་གྱི་རེད།»[2]ཅེས་འབྱུང་བའི་ཚིག་འདི་གཅིག་པུས་ཀྱང་གསལ་བོར་ངེས་ཐུབ།

གཞན་ཡང་ཁོང་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་ཕེབས་རྗེས། མི་རྒན་ཤེར་རྒྱམ་ལ། « ང་རང་བོད་ལ་སླེབས་ནས་ཕྱག་རྡོག་གཅིག་སུ་ལའང་འཚལ་མ་མྱོང་། སྨིན་གླིང་མཁན་ཆེན་ལ་ཕྱག་གསུམ་ཤོར་སོང་། དེ་ངའི་ཕ་མེས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཞེན་ཁུལ་ཡིན་པ་འདྲ། »[3] ཞེས་པའི་གསུང་ཚིག་འདིས་ནི་ཁོང་གི་ཡབ་སྐུ་ཕྱོགས་རྒྱལ་པོའམ་སྔགས་འཆང་རྡོ་རྗེ་རྣམ་རྒྱལ་(?~1908)གྱི་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་རིག་འཛིན་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཡིན་ལ། རིག་འཛིན་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་(1688~1742)ནི་དབུས་སུ་ཕེབས་ནས་སྨིན་གླིང་དགོན་དུ་ཆོས་མང་དུ་ཞུས་ཤིང་ཆོས་རྒྱུད་ཀྱང་སྨིན་གླིང་གི་བརྒྱུད་པར་འདུག་པས་དོན་དེ་བཤད་པ་ཡིན་ནམ་རྟོག་གེ་བ་ངེད་ཀྱིས་སྙམ་མོ། ། ཚིག་ཐག་ཆོད་པ་རང་ག་ལ་ཡིན།

གཉིས་པ།  དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཡབ་སྐུ་ཕྱོགས་རྒྱལ་པོ་སུ་ཡིན་ནམ།

ཁོང་གི་ཡབ་ནི་རེབ་ཀོང་ཡུལ་ཁམས་འདིའི་སྔགས་རྙིང་མའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་རིག་འཛིན་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ་ཡིན་ལ། མཚན་ཆ་ཚང་ལ་སྔགས་འཆང་རྡོ་རྗེ་རྣམ་རྒྱལ་ཞུ།  ཁོང་ནི་སྔགས་རྙིང་མའི་ཀློང་སྙིང་གི་ཆོས་རྒྱུད་འཛིན་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག

རིག་འཛིན་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༦༨༨ ལ་འཁྲུངས་ཤིང་། དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་བར་རང་ཡུལ་ནས་འབྲི་ཀློག་སོགས་སྦྱངས། ཕྱི་ལོ་ ༡༧༠༡ ལ།རྫོང་དཀར་སྒྲུབ་སྡེར་བདེ་ཆེན་དར་རྒྱས་གླིང་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༧༠༦ ལ་རོང་བོ་དགོན་ཆེན་གྱི་ཐོས་བསམ་གླིང་དུ་དགུང་ལོ་ཉེར་གསུམ་བར་མཚན་ཉིད་སོགས་སྦྱངས། དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔ་པ་ཕྱི་ལོ་ ༡༧༡༣ ལ་དབུས་སུ་ཕེབས། འབྲས་སྤུངས་སུ་ལོ་བཞིར་སློབ་གཉེར་བྱས། ཕྱི་ལོ་ ༡༧༡༨ ཡས་མས་སུ་ཕྱི་རྐྱེན་ཇུན་གར་དམག་དཔུང་བོད་དུ་ལྷགས་པ་དང་ནང་རྐྱེན་སྒོ་མང་ཁྲི་པ་དང་དགེ་བསྐོས་གཉིས་རྙིང་ཆོས་ལ་སྡང་བས་དགར་ཤ་ཅན་གྱི་མི་ཡིན་ཡང་ངུ་འཆོར་བའི་སྡུག་མྱོང་ནས་ཁོང་ཉིད་ཁམས་སུ་བྲོས། ཕྱི་ལོ་ ༡༧༢༦ ལ་རང་ཡུལ་རེབ་ཀོང་དུ་ཕེབས་ཤིང་བགྲང་བྱ་བཅོ་ལྔའི་ཡུན་ལ་རེབ་ཀོང་གི་ཡུལ་དུ་སྔགས་རྙིང་མའི་ཆོས་རྒྱུན་སྤེལ། ཕྱི་ལོ་ ༡༧༤༢ ལ་གྲུབ་མཐའི་འགལ་རྩོད་ཁྲོད་བཀྲོངས། ཁོང་གི་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་ནི་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་རྒྱལ་ཡིན། སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་བསྟན་འཛིན་དབང་པོ། སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ་ནི་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཡབ་ཨ་ལགས་རྒྱལ་པོའམ་སྔགས་འཆང་རྡོ་རྗེ་རྣམ་རྒྱལ་ཁོང་ཡིན། ཨ་ལགས་རྒྱལ་པོ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པར་འདོད་མཁན་ཡང་ཡོད་མོད། བཞི་བ་ལྟར་བྱས་ན་ཁུངས་བཙུན་པར་འདོད།

དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཡབ་སྐུ་ཕྱོགས་རྒྱལ་པོའམ་སྔགས་འཆང་རྡོ་རྗེ་རྣམ་རྒྱལ་ནི་ཞབས་དཀར་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་འཇིགས་མེད་ཐེག་མཆོག་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སློབ་མ་ཡིན་ལ།  ཞབས་དཀར་གཉིས་པ་ཁོང་གི་རང་རྣམ་དུ་ཡང་། ‘‘ དེའི་ཕྱི་ལོར་བདག་ལྷ་སར་ཆས་པའི་སྐབས་སུ། སྐྱབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ངེད་རྣམས་ལ་དགྲ་ལྷ་རླུང་རྟ་དང་། བདག་ལ་རྨ་རྒྱལ་གྱི་་རྗེས་གནང་བསྩལ། དེ་ནས་ངེད་རྣམས་མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས། པག་ཧཱ་འུ་ལན་ནས་གཟིམས་ཆུང་ཞིག་བརྒྱབ། ཁོང་དེར་བཞུགས།  སྐུ་ཕྱོགས་རྒྱལ་པོ་ཚང་དང་། སྣང་རའི་སྐུ་སྐྱེས་ཚང་ངེད་རྣམས་འགྲོ་ཁར།’’[4]ཞེས་ཞབས་དཀར་གཉིས་པ་ལྷ་སར་ཐེངས་གཉིས་པར་ཕེབས་པའི་དུས་སུ་སྐུ་ཕྱོགས་རྒྱལ་པོ་ཁོང་ཡང་དེའི་གྲལ་དུ་བཞུགས་པ་གསལ།

གཞན་ཡང་། རང་རྣམ་དུ་ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་དབུས་སུ་ཕེབས་ནས་རྡོ་བྲག་མཁན་ཆེན་འཇིགས་མེད་བསོད་ནམས་རྣམ་རྒྱལ་རེབ་ཀོང་དུ་འདྲེན་ཞུས་ཚུལ་དང་། ཕི་ལིང་དམག་བཟློག་མཛད་པའི་གཏམ་སོགས་དགའ་ཡ་ལེ་ལ་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་སྐབས་དོན་མིན་པས་བཞག གང་ལྟར་སྐུ་ཕྱོགས་རྒྱལ་པོ་ནི་ཞབས་དཀར་གཉིས་པའི་སློབ་མ་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་མི་དགོས། ད་དུང་ཆེས་མངོན་མཚན་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཨ་མྱེས་སྐུ་ཕྱོགས་རྒྱལ་པོའི་ཕའི་མིང་ལ་གཏེར་སྟོན་མི་བསྐྱོད་ཞུ་ཞིང་།  ཁོང་ནི་ཞབས་དཀར་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ཚོགས་དྲུག་རང་གྲོལ་གྱི་སློབ་མ་ཡིན་པའི་གཏམ་ཞིག་འདུག་པ་དེ་བདེན་ན། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཚང་གི་མི་རབས་གསུམ་ཞབས་དཀར་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཆེ་བར་འདུག  དེ་བས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ནི་མི་ཚེ་གཅིག་ལ་རྒྱལ་ཁམས་ཉུལ་བའི་གཅེས་ཕྲུག་ཅིག་བྱས་པ་ཡང་། ཞབས་དཀར་བའི་ཤུགས་རྐྱེན་མི་ཉུང་བ་ཐེབས་ཡོད་སྲིད་ཅེས་བཤད་ན། ཁྱེད་ཅག་ངེད་ལ་ཁུངས་ཁྱེར་ཤོག་མ་ཟེར་རོགས། ངེད་ལ་འདི་ལས་ལྷག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་ཞིག་བཙལ་རྒྱུ་མེད།

གསུམ་པ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ནི་ཡང་སྙིང་སུའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་ནམ།

དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལ་རྡོ་བྲག་སྤྲུལ་སྐུ་ཞེས་པ་ཇི་ལྟར་ཐོགས་པ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པ་མ་ཐག་པའི་ཞབས་དཀར་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་དང་སྐུ་ཕྱོགས་རྒྱལ་པོ་སོགས་ཀྱིས་དབུས་ནས་གདན་དྲངས་པའི་རྡོ་བྲག་མཁན་ཆེན་འཇིགས་མེད་བསོད་ནམས་རྣམ་རྒྱལ་ཞེས་པ་དེའི་སྐུ་སྐྱེ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། མཁན་ཆེན་འདི་ཉིད་རེབ་ཀོང་དུ་ཕེབས་ནས་ཞབས་དཀར་བའི་གདན་ས། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཡུལ་དགོན་གཡའ་མ་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་བཞུགས་ཤིང་། དེར་གཤིན་རྗེ་ཚེ་བདག་གི་གར་འཆམས་སོགས་བཙུགས་པ་ཞབས་དཀར་གཉིས་པའི་རང་རྣམ་དུ་གསལ།

འོན་ཀྱང་། སྐུ་ཕྱོགས་རྒྱལ་པོ་དང་རྡོ་བྲག་མཁན་ཆེན་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལ་རྡོ་བྲག་སྤྲུལ་སྐུའི་མཚན་ཐོགས་པའི་སྐོར་ནི།  དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་རྣམ་ཐར་སྦྱིན་པ་དར་རྒྱས་ཀྱིས་མཛད་པར་འདི་ལྟར་བྲིས་འདུག་སྟེ། ‘‘ཨ་ལགས་རྒྱལ་པོ་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་འབྲེལ་བཞག དེ་ནས་རྡོ་བྲག་མཁན་པོ་ཕྱིར་ལྷ་སར་འགྲོ་ཁར། ཨ་ལགས་རྒྱལ་པོ་ལ་ཁྱེད་སུ་ཁྱེད་བཟའ་མི་རྣམས་དབུས་གཙང་ཕྱོགས་སུ་མཇལ་བསྐོར་ལ་ཤོག ཡོང་ཁར་ང་ལ་གཤིན་རྗེ་ཚེ་བདག་གི་ཐང་ག་ཞིག་བཞེངས་ནས་ཕེབས། ཞེས་གསུངས་པས། རྗེས་སུ་བླ་མའི་གསུང་བཞིན་དུ་ཨ་ལགས་རྒྱལ་པོ་ཁོང་དང་ཨ་མ་བ་རྡོ་དང་སྲས་མོ་རྒོ་མེས་བཅས་ལྷ་སར་འབྱོར་ཚེ་རྡོ་བྲག་མཁན་པོ་སྐུ་གཤེགས་པས་ཞལ་དངོས་མཇལ་གནང་མ་ཐུབ་མོད། གཤིན་རྗེ་ཚེ་བདག་གི་ཐང་ག་བླ་མའི་ནང་ཆེན་ལ་ཕུལ་ཏེ། གནས་སྐབས་ནང་ཆེན་དེར་བཞུགས། སྐབས་དེ་ལ་ཨ་མ་བ་རྡོའི་ལྷུམས་སུ་བྱིས་པ་ཞིག་ཆགས་ལ། དེ་ནི་རྡོ་བྲག་མཁན་པོའི་སློབ་མ་དང་ཡུལ་དེ་གའི་མི་མང་པོས་རྡོ་བྲག་མཁན་པོ་ཁོང་གི་ཡང་སྤྲུལ་ཡིན་པའི་བཤད་ཚུལ་མང་པོ་གྲགས་པས། ཨ་ལགས་རྒྱལ་པོའི་ཐུགས་ལ་གནས་འདིར་འདུག་ཡུན་རིང་ན་ལུས་འགྲོ་བའི་དོགས་པ་ཆེར་ལངས་པས་མི་རིང་བར་རང་གི་ཕ་ཡུལ་ལ་ལོག་ནས་དགེ་ཆོས་སྐུ་འཁྲུངས་པ་ཡིན་པར་བཤད་པའང་ཡོད།[5]  ཅེས་དེ་ལྟར་བྲིས་འདུག་པ་དེའི་ཁུངས་གང་ཡིན་གསལ་ཐག་མ་ཆོད་ཀྱང་། གལ་སྲིད་གཏམ་དེ་བདེན་ན་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཁོང་ལ་རྡོ་བྲག་སྤྲུལ་སྐུ་ཞེས་ཐོགས་དོན་ལ་ཡང་གོ་བ་གཞན་ཞིག་ལེན་རྒྱུ་མེད་འགྲོ་སྙམ་པ་ཞིག་འདུག

དེ་མིན་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་སྐོར་ལ། ཧོར་ཁང་བསོད་ནམས་དཔལ་འབར་གྱི་དགེ་ཆོས་རྣམ་ཐར་དུ། ‘‘འཁྲུངས་པའི་ལོ་ནི་ཡབ་གསང་རྙིང་མ་བ་རྡོ་རྗེའམ་ཨ་ལགས་རྒྱལ་པོ་དང་ཡུམ་པདྨ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷན་དུ་དབུས་སུ་གནས་བསྐོར་མཛད་དེ་བཞུགས་པའི་རིང་ལྷུམས་སུ་ཞུགས་ཏེ་ལྷ་ས་ནས་ཕ་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་བྱོན་སྐབས་ཙོང་ཁའི་སྐྱེས་རིར་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ཆུ་ཡོས། （སྤྱི་ལོ། 1093）ལོའི་ཧོར་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ནང་སྐུ་བལྟམས།’’[6] ཞེས་གོང་གི་གཏམ་དེའི་མཇུག་མཐུད་དུ་འཕྲོད་དེ་བ་ཞིག་འདུག་པ་འདི་ཡ་མཚན་ཆེ། དེ་བས་གཏམ་འདི་དག་འཕལ་ཁ་རང་འཕྲོད་དུ་སོང་བས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ནི་རྡོ་བྲག་མཁན་ཆེན་འཇིགས་མེད་བསོད་ནམས་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་ཞེས་པའི་སྐད་ཆ་དེ་ཁུངས་མེད་ལུང་གཏམ་རྐྱང་བར་བརྩི་མི་རུང་བར་འདུག གཞན་ཡང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་རྡོ་བྲག་མཁན་ཆེན་གྱི་སྤྲུལ་སྐུར་ངོས་འཛིན་གནང་མཁན་ཡང་ཞབས་དཀར་གཉིས་པ་ཡིན་པའི་ངག་རྒྱུན་ཞིག་འདུག་ཀྱང་། ངེད་ཀྱིས་ཞབས་དཀར་གཉིས་པའི་རང་རྣམ་དུ་དེའི་སྐོར་བཙལ་ཡང་རྙེད་མ་སོང་བས་ཁུངས་གང་ལ་བྱས་པ་དཔྱད།

དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཁྱེན་བརྩེ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་ཞེས་པའི་གླེང་ཕྱོགས་ཤིག་ཀྱང་ཡོད་དེ།  མི་རྒན་ཤེར་རྒྱམ་གྱི་དགེ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་དུ། ‘‘འདི་སྐབས་ཙམ་ན་མཁྱེན་བརྩེ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་གདུང་བརྒྱུད་རྒྱལ་སྲས་རལ་གྲིའི་གདུང་སྲས་མདོ་རིན་པོ་ཆེ་ཞུ་བ་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་འཕགས་དེ་དང་མཇལ་བས་ཨ་ཙི་ཁྱོད་འདི་ན་ཡོ་ཁི་གསུངས་ནས་ལག་པ་གཉིས་ཀ་ཉམས་འཆང་གི་དབུ་ཐོད་ལ་གཏུགས་ནས་རྒྱུན་རིང་པོའི་བར་བཤུམས་ནས་སྤྱན་ཆབ་མང་པོ་བསིལ་མཐར་བ་སོའི་ཕྱག་ཕྲེང་བྱུ་རུ་རྒྱན་ལྡན་ཞིག་ཕྱག་ལ་བཅིང་པ་དེ་བཀྲོལ་ནས་གནང་སྟེ་བཀའ་ལས། ད་ཁྱོད་དགེ་ལུགས་པ་ཞིག་རེད་འགྲོ་མི་ཡིན་གསུངས་ཀྱི་འདུག ཁོ་བོས་ཁྱེད་མཁྱེན་བརྩེ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་སྤྲུལ་སྐུ་རེད་ཞུས་པས། ཅི་ཤེས་ང་ལ་དེ་འདྲའི་རེ་དོགས་ཅི་ཡང་མེད་གསུངས།’’[7]ཞེས་འཁོད་པ་འདི་ཡིན། གང་ལྟར་ངེད་ལ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་སྤྲུལ་སྐུ་ཞིག་ཡིན་ན་སྙམ་པ་དང་། དེའི་རེ་དོགས་མེད་པས་འདི་དག་ཀྱང་དགེ་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོའམ་སྙམ་པ་རྐྱང་བས་གླེང་ཙམ་བྱས་པ་ཡིན།

བཞི་བ།   དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་མ་ཡུམ་ཨ་ནེ་པདྨ་སྐྱིད་ནི་མི་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནམ།

དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་རྣམ་ཐར་ཕལ་ཆེ་བར་ཁོང་གི་གཉེན་ཚན་གྱི་སྐོར་བཀོད་པ་ཉུང་ལ། ལྷག་ཏུ་མ་ཡུམ་ཨ་ནེ་པདྨ་སྐྱིད་ཀྱི་སྐོར་བྲིས་པ་མི་འདུག དེ་བས་ངེད་ཀྱིས་དེའི་སྐོར་ནས་ཅུང་ཙམ་ཞིག་བཤད་པའི་ཁུལ་བྱེད།   འཇར་མན་གྱི་སློབ་གསོ་མཁས་ཅན་ཧྥུ་ལེ་པེ་ཨར། 弗里德里希·威廉·奥古斯特·福禄贝尔（Friedrich Wilhelm August Fröbel）ཁོང་གིས་རྒྱལ་འབངས་ཀྱི་ལས་དབང་དེ་དབང་འཛིན་པའི་ལག་ཏུ་ཡོད་ཅེས་བཤད་པ་ལས་ཨ་མའི་ལག་ཏུ་ཡོད་ཅེས་བཤད་ན་ལེགས་ཞེས་ཨ་མའི་སློབ་གསོ་ནི་ལས་དབང་གི་ཁ་ལོ་བར་ནན་བཤད་གནང་ཡོད་པས། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཡང་ཕ་གཤེགས་སྔ་བས་ཨ་མའི་སློབ་གསོའི་ཤུགས་རྐྱེན་ནི་ཁོང་གི་མི་ཚེ་གཅིག་གི་ཆེས་ཟབ་ཤོས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཡིན་ངེས། དེ་བས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དག་ཏུ་ཡང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་དང་པོར་དགོན་སྡེར་བསྐྱལ་ནས་ཐོག་མའི་ཞལ་འདོན་སོགས་སློབ་ཏུ་བཅུག དེ་ནས་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་བརྒྱུད་འཛིན་ཡིན་པས་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་སྐྱེས་བུ་དག་གི་སར་ཁྲིད་པ་དང་ཐུགས་བཀོད་ལྟར་མངགས་པ་སོགས་གང་ནས་བལྟས་ཀྱང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་བྱིས་དུས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་དང་ཨ་ནེ་པདྨ་སྐྱིད་གཉིས་ནི་ཁ་འབྲལ་ཐབས་མེད་པར་ཆགས་འདུག གཅིག་ཏུ་ན་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་དབུས་སུ་ཕེབས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཁྲོད་དུ་ཡང་ཨ་ནེ་པདྨ་སྐྱིད་ཀྱི་ངག་བཀོད་ཡོད་སྲིད་ཀྱང་ཡིད་རྟོན་འཕེར་བའི་ཁུངས་ནི་མེད་པས་ཕོ་ཚོད་རྐྱང་བའི་སྐད་ཆར་འགྱུར་དུ་དོགས་པས་བསྐྱུར།  གང་ལྟར་ཡང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཁོང་གི་མ་ཡུམ་ཨ་ནེ་པདྨ་སྐྱིད་ཀྱིས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་དང་འབྲེལ་བའི་བྱས་པ་སྐོར་ཞིག་རྣམ་ཐར་དག་ཏུ་གསལ་ཏེ།

༡ དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཡབ་གཤེགས་ལོ་ནི་ཕྱི་ལོ་༡༩༠༩ཡིན་པར་སྔགས་མང་ཞིབ་འཇུག་དཔེ་ཚོགས་སུ་འདུག་པས། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གཡའ་མ་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཕེབས་དུས་ནི་ཁོང་དགུང་ལོ་བརྒྱད་དགུ་ཙམ་ཡིན་པར་རྣམ་ཐར་ཕལ་ཆེར་ཞལ་མཐུན་པས། དེ་ལྟ་ན་ཡབ་གཤེགས་པའི་རྗེས་ཡིན་འདུག་པས་དེ་ནི་ཨ་ནེ་པདྨ་སྐྱིད་ཀྱི་ཐུགས་བཀོད་ཡིན་པར་ཡིད་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་རབ་བྱེད་ཞབས་བཏགས་མར་མ་ཡིས་བསྐུལ་ནས་གཡའ་མ་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་ལ་སོང་ཡིན་ཞེས་བཤད་འདུག་པ་དང་འཕལ་ཁ་འཕྲོད། ཁོང་གིས་གཡའ་མ་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཞལ་འདོན་དང་གཞུང་མང་ཐུགས་འཛིན་མཛད།

༢ གཞན་ཡང་སྐབས་དེར་གཏེར་སྟོན་བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་ཟི་ལིང་དུ་ཕེབས་པའི་དུས་སུ་ཨ་ནེ་པདྨ་སྐྱིད་ཀྱིས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཁྲིད་ནས་མཇལ་དུ་ཕེབས་པར། མང་པོའི་གསེབ་ནས་ཕྲུ་གུ་དེ་ཡར་ཁྲིད་ཤོག་གསུངས་ནས་ཐུགས་བརྩེ་མཛད། སང་ཞོགས་ཁྱེད་མ་བུ་གཉིས་ཤོག་དང་ཚེ་དབང་ཞིག་བསྐུར་གསུངས་པ་བཞིན་ཕྱིན་པར། ཀློང་སྙིང་རིག་འདུས་ཚེ་དབང་བདུད་རྩིའི་བུམ་བཅུད་བསྩལ་བ་དང་།

༣ དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་དགུང་ལོ་བཅུ་བཞི་པའི་སྟེང་དུ་ཨ་ནེ་པདྨ་སྐྱིད་ཀྱི་རེ་བ་ལྟར་གཙོས་ཁ་རྒྱའི་གཏེར་སྟོན་རིག་འཛིན་བདུད་འཇོམས་རྡོ་རྗེའི་དྲུང་དུ་ཕེབས་ནས་ལོ་གཅིག་ལ་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་གི་ཟབ་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་མང་པོ་ཞུས།

༤ དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་དགུང་ལོ་བཅོ་ལྔའི་སྟེང་དུ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཁྲིད་ནས་ཨ་ནེ་པདྨ་སྐྱིད་ཀྱིས་དྲེལ་ཞིག་ལ་མཁོ་ཆས་བཀལ་ནས་བ་ཡན་སྟག་དཔོན་ཚང་དུ་ཕྱིན། དཔོན་ཚང་གི་སྐྱེས་པ་ཞིག་ལ་ལམ་ཁྲིད་དུ་བཅུག་ནས་དྷཱི:ཚ་རི་ཁྲོད་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་སྡིངས་སུ་ཕེབས། དེར་འབྱོར་བའི་ཐོག་མར་རྗེ་གསུང་རབ་རྒྱ་མཚོའི་ཁྱམས་ར་གཡར་ནས་བཞུགས་པར་གསུངས། རྣམ་ཐར་འདི་དག་ནི་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་རྣམ་ཐར་མི་རྒན་ཤེར་རྒྱམ་དང་མུན་འཇོམས་སྒྲོན་མེ་སོགས་ཀྱིས་བྲིས་པ་ལས་ཚིག་སྣ་བསྟུངས་ཏེ་བཀོད་པ་ཡིན། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་སྐུ་ན་ཕྲ་བའི་དུས་ཀྱི་མཛད་པ་དང་མདོ་སྨད་ཀྱི་བྱས་པ་དག་ནི་རྣམ་ཐར་འདི་དག་ལས་བཤད་པར་ཁུངས་ཆེ་བས་ཡིན། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་མ་ཡུམ་ཨ་ནེ་པདྨ་སྐྱིད་ཀྱི་སྐོར་ཞིག་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་རབ་བྱེད་ཞབས་བཏགས་མར་འཁོད་པར། ཨ་མདོ་རྫོང་ངུ་ནག་རྡོ་ལགས་ཞེས་པས་མོ་ནི་ལྷ་བ་ཞིག་དང་མོ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་བཤད་ཡོད། འོན་ཀྱང་། མིང་ལ་ལྷ་དམག་བཟླས་འདུག་པས་ཨ་ནེ་བ་རྡོའི་མིང་གཞན་ཞིག་ཡིན་མིན་ནི་དཔྱད་དགོས།

ལྔ་བ།  དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་ཟབ་ཆོས་སུ་ལ་ཞུས་པ་ཡིན་ནམ།

དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་གི་ཟབ་ཆོས་བླ་མ་སུ་ལ་ཞུས་པ་ཡིན་ཟེར་ན། སྤྱིར་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཁྱིམ་ཚང་དང་གཞིས་དགོན་སོགས་ཟུར་གང་ནས་བལྟས་ཀྱང་ན་ཕྲ་དུས་ནས་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་གི་ཆོས་དང་དང་མཇལ་ཡོད་པར་གོང་དུའང་མཚོན་ཙམ་རེ་བཀོད་ཡོད་ལ། རྒྱས་པར་ནི་རྣམ་ཐར་དག་ཏུ་འབྱུང་། སྤྱིར་རེབ་ཀོང་གི་ཡུལ་ཁམས་འདི་ནི་མདོ་སྨད་ཀྱི་སྔགས་རྙིང་མའི་རྩ་བའི་གནས་གཞི་གལ་ཆེན་གཅིག་པུ་ཡིན་པ་དང་། དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པར་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་ཟབ་ཆོས་མདོ་སྨད་དུ་སྤེལ་མཁན་ཐོག་མ་རིག་འཛིན་འཇིགས་མེད་གླིང་པའི་དངོས་སློབ་འཇིགས་མེད་མཚན་ཅན་བཞིའི་ཡ་གྱལ། རྡོ་བླ་ཀུན་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་འོད་ཟེར་རམ་ཡོངས་གྲགས་སུ་རྡོ་གྲུབ་རྒན་ཞེས་པ་ཁོང་ཡུལ་ཁམས་འདིར་ཕེབས་པ་ནས་བཟུང་རིམ་པར་དེའི་སློབ་རྒྱུད་སྐྱེས་ཆེན་མང་པོ་ཡང་གནས་འདིར་ལྷགས་ནས་སྔགས་རྙིང་མའི་ཆོས་གཞིས་མང་དུ་བཙུགས་ཤིང་བསྟན་པ་ཆེར་རྒྱས་ཡོད་པས། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལ་ཡང་བླ་མ་འདི་ནས་བརྒྱུད་པའི་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་གི་ཟབ་ཆོས་ཡོད་ལ། འདི་ནས་བརྒྱུད་པ་མེད་ཅེས་ཁ་ཚོན་མི་ཆོད།

ཆེས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་ཨ་ནེ་པདྨ་སྐྱིད་ཀྱིས་ཐུགས་བཀོད་ལྟར་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཁ་རྒྱའི་གཏེར་རྒན་རིག་འཛིན་བདུད་འཇོམས་རྡོ་རྗེའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ནས་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་གི་ཟབ་ཆོས་མན་ངག་དང་བཅས་པ་རྒྱས་ཁྲིད་ཐོབ་ཅིང་ཞག་བརྒྱའི་བར་དུ་ཞུས་པར་མ་ཟད། དེར་ལོ་གཅིག་ལ་བཞུགས་པར་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་རང་གི་རྣམ་ཐར་ཁག་དང་ཁ་རྒྱའི་གཏེར་སྟོན་བདུད་འཇོམས་རྡོ་རྗེའི་རང་རྣམ་དུ་ཡང་ཞིབ་རྒྱས་གསལ་ཏེ། དཔེར་ན་ཧོར་ཁང་བསོད་ནམས་དཔལ་འབར་གྱིས་བྲིས་པའི་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་རྣམ་ཐར་དུ།  «དགུང་ལོ་བཅུ་བཞི་ཙམ་ལ་ཁ་རྒྱའི་གཏེར་སྟོན་བླ་མའི་ཞབས་སུ་གཏུགས་ནས་ཐོས་བསམ་ལ་བརྩོན་པར་མཛད་པ་དང་།»[8]ཞེས་དང་། སྦྱིན་པ་དར་རྒྱས་ཀྱིས་བྲིས་པའི་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་རྣམ་ཐར་དུ། «དགུང་གྲངས་བཅུ་བཞིའི་སྟེང་རང་གི་མ་ཡི་རེ་བ་བཞིན་དུ་གཙོས་ཁ་རྒྱའི་གཏེར་སྟོན་བླ་མའི་དྲུང་དུ་བྱོན་ནས་གཞུང་ཆེན་མོར་ཐོས་བསམ་བྱས་ནས་ཧ་ལམ་ལོ་གཅིག་བཞུགས།»[9]ཞེས་འབྱུང་།  ཚན་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་ངོས་ནས་མཚུངས་པའི་ཆ་ནི་དེ་དུས་དགུང་ལོ་བཅུ་བཞི་ཡིན་པར་བཤད་པ་དང་། གཞུང་ལ་ཐོས་བསམ་བྱས་པ་འདི་གཉིས་རེད། ཕྱི་མའི་ནང་དུ་གོང་མར་མ་བྱུང་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཕྱིན་པ་དེ་མ་ཡི་རེ་བ་ཡིན་པ་དང་། དེར་ལོ་གཅིག་ལ་བཞུགས་པར་བཤད་པ་འདི་གཉིས་རེད། རྩོམ་མཁན་ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཁ་རྒྱའི་གཏེར་རྒན་གྱི་མདུན་དུ་ཕེབས་ནས་གཞུང་ལ་ཐོས་བསམ་བྱས་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་གི་ཟབ་ཆོས་ཞུས་པའི་སྐོར་གྱི་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་བྲིས་མི་འདུག་པས་ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་ཁ་རྒྱའི་གཏེར་རྒན་གྱི་རང་རྣམ་མ་མཇལ་བ་ཡིན་ནམ།  ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཁ་རྒྱའི་གཏེར་རྒན་གྱི་མདུན་དུ་ཕེབས་པའི་དུས་ནི་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་དགུང་ལོ་བཅུ་བཞི་བའི་དུས་ཡིན་པར་བཤད་པ་འདི་ལ་ཡིད་རྟོན་འཕེར་བའི་ཁུངས་ཅི་ཡོད་མ་ངེས།

གལ་སྲིད་གཏམ་འདི་བདེན་ན་དེ་ནི་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་བའི་མེ་འབྲུག་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༡༦ ལ་ཁེལ་ཡོད་པས་དེ་ནས་བཟུང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཁོང་ཉིད་ཁ་རྒྱའི་གཏེར་རྒན་གྱི་མདུན་དུ་ལོ་གསུམ་དང་བཞི་གང་རུང་ལ་བཞུགས་པར་ཡང་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཆོག་སྟེ། ཁ་རྒྱའི་གཏེར་རྒན་གྱི་རང་རྣམ་དུ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ས་ལུག་སྟེ་དེ་ནས་ལོ་གསུམ་སོང་བའི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༡༩ ལ་ད་དུང་ཁོང་གི་མདུན་དུ་བཞུགས་པར་གསལ་བས་སོ།། གཞན་ཡང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཁ་རྒྱའི་གཏེར་རྒན་གྱི་མདུན་དུ་ལོ་གཅིག་ལས་མ་བཞུགས་པར་བཤད་པ་འདི་བདེན་ན། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཁ་རྒྱའི་གཏེར་རྒན་གྱི་མདུན་དུ་ཕེབས་དུས་དགུང་ལོ་བཅུ་བཞི་ཡིན་པས་དམ་བཅའ་རང་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། ཁ་རྒྱའི་གཏེར་རྒན་གྱི་རང་རྣམ་དུ་ས་ལུག་ཕྱི་ལོ༡༩༡༩ལ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལ་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་གི་ཟབ་ཆོས་གནང་བའི་སྐོར་བྱུང་བས་དེ་དུས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།

ཁ་རྒྱའི་གཏེར་རྒན་གྱི་རང་རྣམ་དུ་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཞེ་ན།   ‘‘ས་མོ་ལུག་ལོ་གསར་དུ་ཚེས་པའི་དགའ་སྟོན་ལ་རོལ། ཡར་ངོ་ནས་སྔར་བྱོན་རྡོ་བྲག་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་ལ་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་ཆེན་མོའི་བདེ་སྟོང་ཟུང་གི་རྫོགས་རིམ་དང་འབར་འཛག་གཏུམ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ཟུང་འཇུག་གི་བོགས་འདོན་འཁྲུལ་འཁོར་དང་བཅས་ཕྱག་ཁྲིད་མན་ངག་བཞིན་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཞག་བརྒྱ་ཕྲག་ཏུ་སྦྱངས་མཐར་བླ་མེད་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཟབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཆེ་འདོན།   སློབ་ཚོགས་ཀུན་གྱིས་ཨང་རག་དང་རས་གཟན་གྱོན་ཏེ་གནས་སྐོར་དུ་བྱིན་ཟིན་པ་ལ་མཆོད་རྫས་ཐོགས་པའི་སེར་སྒྲེང་གིས་རོལ་བསུ་དང་བཅས་ཏེ་བྱོན།’’[10]ཞེས་འབྱུང་བས་ཚིག་འདི་དག་ལས་ང་ཚོས་ཤེས་ནུས་པ་ཞིག་ནི། ས་མོ་ལུག་ལོ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༡༩ ལ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཁོང་ཁ་རྒྱའི་གཏེར་སྟོན་གྱི་མདུན་དུ་བཞུགས་པ་དང་། སྔར་བྱོན་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ལ་ལོ་དེའི་སྔར་ནས་བྱོན་ཡོད་པའི་དོན་ནམ། སྔར་བྱོན་མྱོང་བའི་དོན་གཉིས་ལ་གོ་ཆོག་པས་སྔ་མ་ལྟར་ན་ལོ་དེའི་སྔོན་མ་ཤིང་ཡོས་ཕྱི་ལོ༡༩༡༨ལ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་བྱོན་པ་ཡིན་པར་གོ་ཆོག་ལ། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་དགུང་ལོ་བཅུ་བཞི་བ་མེ་འབྲུག་ཕྱི་ལོ༡༩༡༦ལ་བྱོན་པ་ལྟར་ཡང་གོ་ཆོག་པས་དཔྱད། རྡོ་བྲག་སྤྲུལ་སྐུ་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ལས་སྐབས་དེར་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་རྡོ་བྲག་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་པར་ཅུང་ཙམ་གྲགས་ཆེ་བ་གོ་ཐུབ།

ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་ཆེན་མོའི་བདེ་སྟོང་ཟུང་གི་རྫོགས་རིམ་དང་འབར་འཛག་གཏུམ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ཟུང་འཇུག་གི་བོགས་འདོན་འཁྲུལ་འཁོར་དང་བཅས་ཕྱག་ཁྲིད་མན་ངག་བཞིན་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་དག་ལས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཁོང་གིས་ཁ་རྒྱའི་གཏེར་རྒན་གྱི་མདུན་དུ་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་གི་ཟབ་ཆོས་གསན་པར་མ་ཟད། དེའི་བོགས་འདོན་དང་འཁྲུལ་འཁོར་སོགས་ཀྱང་མཐར་ཕྱིན་པར་སྦྱངས་ཡོད་པ་རྟོགས་ཐུབ། སློབ་ཚོགས་ཀུན་གྱིས་ཨང་རག་དང་རས་གཟན་གྱོན་ཏེ་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ལས་ཡིད་ལ་འཆར་དུ་ཡོད་པའི་སྣང་བརྙན་ཞིག་ཀྱང་འདྲེན་པར་བྱེད། གཞན་ཡང་ངག་རྒྱུན་དུ་དེ་དུས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་ཆུ་གཏེར་བཏོན་པར་ཁ་རྒྱའི་གཏེར་རྒན་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་མཉེས་རབས་སོགས་བཤད་དུ་ཡོད་ཀྱང་། ཁ་རྒྱའི་གཏེར་རྒན་གྱི་རང་རྣམ་དུ་ཕལ་ཆེར་མི་འདུག

མཇུག་བསྡུ་བ།

མདོར་ན་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ནི་སྐྱེས་པ་ནས་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་གི་ཆོས་སྐོར་དང་མཇལ་བའམ། སྐྱེ་བ་མང་པོའི་གོང་ནས་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་གི་ཆོས་སྐོར་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཡིན། ཡང་ན་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ནི་རལ་བ་མེད་པའི་སྔགས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། ཁོང་ཉིད་སྐུ་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་གོ་འཇོའི་བླ་མ་ཚོས་གདུང་མཆོད་སྙིང་ཐིག་བླ་མཆོད་གསུངས། དབང་བཞི་ལེན་རྒྱུ་སོགས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པོ་གནང་སོང་ཞེས་པའི་མི་རྒན་ཤེར་རྒྱམ་གྱི་སྐད་ཆ་འདིའི་རྒྱབ་ཏུ་གསང་བ་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་ཨེ་ཡིན་ནམ།

དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

[1] དགེ་ཆོས་ཞིབ་འཇུག མི་རྒན་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོས་མཛད། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ལྡེབ་མ། 3

[2] དགེ་ཆོས་ཞིབ་འཇུག མི་རྒན་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོས་མཛད། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ལྡེབ་མ། 4

[3] དགེ་ཆོས་ཞིབ་འཇུག མི་རྒན་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོས་མཛད། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ལྡེབ་མ། 11

[4] རེབ་ཀོང་སྔགས་མང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། ལྕེ་ནག་ཚང་ཧཱུཾ་ཆེན་དང་ཡེ་ཤེས་འོད་ཟེར་སྒྲོལ་མས་བསྒྲིགས། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ལྡེབ་མ། 971

[5] དགེ་ཆོས་ཞིབ་འཇུག སྦྱིན་པ་དར་རྒྱས་ཀྱིས་མཛད། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ལྡེབ་མ། 158

[6] ཧོར་ཁང་བསོད་ནམས་དཔལ་འབར་གྱི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ལྡེབ་མ། 607

[7] དགེ་ཆོས་ཞིབ་འཇུག མི་རྒན་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོས་མཛད། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ལྡེབ་མ། 4

[8] ཧོར་ཁང་བསོད་ནམས་དཔལ་འབར་གྱི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ལྡེབ་མ། 608

[9] དགེ་ཆོས་ཞིབ་འཇུག སྦྱིན་པ་དར་རྒྱས་ཀྱིས་མཛད། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ལྡེབ་མ། 157

[10] རིག་འཛིན་བདུད་འཇོམས་རྡོ་རྗེ་རོལ་པ་རྩལ་གྱི་རང་རྣམ། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ལྡེབ་མ། 337

– – – – –