རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚུངས་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།

བླ་མ་དང་མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

ནང་དོན་གནད་བསྡུས། འདི་རུ་ཡིག་ཆ་གང་རུང་གི་ཟེར་སྒྲོས་ནན་གྱིས་བསྐྱངས་པའམ། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་གང་ཟག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་བསམ་པ་བསྐྱུངས་ཏེ་རང་བློས་ལྕོགས་ཚོད་ཀྱིས་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ་ས་མཚུངས་དགོས་པར་བཞེད་པ་དང་མི་དགོས་པར་སྨྲ་བ། ཕྱི་མ་ལའང་ནང་གསེས་ཀྱི་མ་འདྲ་བ་དུ་མ་བྱུང་བ་དག་ལས་དགག་བཞག་སྤྲོས་ཏེ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ས་མཚུངས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གནས་སྐབས་པའི་ལུགས་ལ་ཁྱད་ཕྱེས་ནས་བཤད་ཡོད།

ཐ་སྙད་གཙོ་བོ།  རྟེན་འབྲེལ།  ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས། ས་མཚུངས། 

གླེང་གཞི།

སྤྱིར་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་བཞག་འདི་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མདོ་དང་འཕགས་པ་ས་ལུ་ལྗང་བའི་མདོ་སོགས་སུ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་བཞིན་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་གྲགས་པ་ཅན་མངོན་པ་གོང་འོག་གཉིས་ཀྱིས་ཞིབ་ཏུ་བཀྲལ་ཅིང་། དུས་ཕྱིས་སུ་རང་ཅག་གངས་ཅན་པའི་མཁས་པ་ཚོས་མཛད་པའི་མངོན་པ་གོང་འོག་དང་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་དགོངས་འགྲེལ་དག མ་ཟད་ཆེད་དུ་ཟུར་འདོན་གྱིས་མཐའ་དཔྱོད་པའི་གཞུང་དུ་མ་བརྩམས་ཤིང་། ལེགས་པར་བཤད་པའི་བསྟན་བཅོས་དེ་དག་གིས་ཀྱང་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོར་ཤན་ཕྱེས་ནས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་བཞག་དེ་ཡན་ལག་སོ་སོའི་ངོ་བོ་དང་དབྱེ་བསྡུ་འཇོག་ལུགས། ཚེ་དུ་ཙམ་ལ་རྫོགས། རྐྱེན་དུ་འགྱུར་ལུགས། སོ་སོའི་བྱེད་ལས། ས་མཚུངས་ཀྱི་ཁྱད་པར། སྒོམ་ཚུལ་དང་སྒོམ་པའི་ཕན་ཡོན་སོགས་ནས་སྤྲོས་ཏེ་རང་ལུགས་མཛད་ཡོད་པ་ཕལ་མོ་ཆེ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན། འདིར་ནི་དེ་དག་ལས་བྱེ་བྲག་གི་བརྗོད་གཞི་ས་མཚུངས་ཀྱི་སྐོར་དམིགས་སུ་བླངས་མོད། དོན་གསང་གི་ལུང་ཚིག་རེ་ཟུང་ཞིག་གང་སར་མཐོང་དུ་ཡོད་པ་ལས་རྒྱ་གཞུང་ཁུངས་མ་རྣམས་སུ་རྣམ་བཞག་འདི་མང་བོ་མེད་པས། ཁོ་བོ་ཤིག་གིས་ལ་བརྒལ་བའི་དཔེ་ལས་མེད་ཀྱང་། གཞུང་སྤྱིའི་ཁོག་ན་གནས་པ་དང་རང་རེའི་མཁས་པ་དག་གི་གསུང་ཟུར་རྣམས་གཤིབ་སྟེ་བཤད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་དོ། །

གཅིག  འདོད་པ་གཞན་ལ་བརྟགས་པ།

དེ་ཡང་འདིའི་ས་མཚུངས་ཞེས་པའི་ས་ནི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབང་གིས་འཁོར་བར་འཁོར་བའི་གང་ཟག་གི་སྐྱེ་ས་དང་འཆི་ས་དེ་ལས་གཞན་པའི་ས་སྟེ་གསུམ་དུ་ངེས་ལ། གང་ཟག་གང་དེ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ས་དེ་གསུམ་ལ་མཚུངས་པ་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ། ཐོག་མར་འདིའི་སྐོར་ལ་མི་མཐུན་པའི་བཞེད་ཚུལ་སྐོར་ཞིག་ལ་བརྟག་པ་ལ། གོ་རམས་པ[1]་དང་རྗེ་བཙུན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་[2]གཉིས་ནས། ཁམས་གསུམ་ས་དགུ་གང་རུང་ནས་བསམ་གཏན་དང་བོར་སྐྱེ་བ་ན། དེའི་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཅིག་ཙམ་ས་མཚུངས་ཡོད་ཀྱང་ཡན་ལག་དང་བོ་མ་རིག་པ་ནི་ངེས་པར་འདོད་སར་གཏོགས་དགོས་པས་ས་མི་མཚུངས་པར་སྨྲས་སོ། །དེ་བཞིན་བསམ་གཏན་དང་བོ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ས་གང་ཡིན་ཡང་ས་དགུ་གང་རུང་ནས་དེར་སྐྱེ་བ་ལ་ཡན་ལག་དང་བོ་མ་རིག་པ་ནི་ངེས་པར་སྐྱེ་ས་གང་ཡིན་གྱི་འོག་སས་བསྡུ་དགོས་པར་བཞེད་དོ། །འདི་འོག་ས་ནས་གོང་མར་རིམ་བཞིན་སྐྱེ་བ་ལ་འཐད་ཀྱང་ས་དགུ་གང་རུང་ནས་ཞེས་ཁྱབ་མཐའ་བཅད་ན་ཤིན་ཏུ་མ་ངེས་ཏེ། གོང་ས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལྟ་བུ་ནས་བསམ་གཏན་དང་བོར་སྐྱེ་བའི་དབང་དུ་ན་བཅུ་གཅིག་ཙམ་ས་མཚུངས་པ་ཡོད་ལ་ཐམས་ཅད་ས་མཚུངས་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་ན་གཉིས་པའི་རྟེན་དུ་གསར་བསགས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་དང་བོར་སྐྱེ་བ་ནི་ངེས་པར་མིན་པས། ལས་དེ་སྔོན་འདོད་པ་དང་དང་བོའི་རྟེན་གང་རུང་དུ་བསགས་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས། དེ་ཡང་འདོད་པའི་རྟེན་ལ་བསགས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་དེའི་མ་རིག་པ་ནི་འདོད་སར་གཏོགས་ཤིང་། དང་བོའི་རྟེན་ལ་བསགས་པ་དེ་ཡིན་ཚེ་དེའི་མ་རིག་པ་ནི་དང་བོའི་སས་བསྡུ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་བོ་ནི་ཁྱེད་ཀྱང་འདོད་ཅིང་གཉིས་པའང་གྲུབ་སྟེ། དང་བོའི་རྟེན་དུ་དང་བོ་རང་སར་སྐྱེ་བའི་ལས་གསོག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མེད་ན། རྟེན་དེར་དང་བོའི་དངོས་གཞིའི་ཟག་བཅས་སྙོམས་འཇུག་ཉམས་སུ་ལེན་པ་མེད་ཟེར་རམ། དེ་ལ་རང་སའི་ཐོག་མའི་མ་རིག་པས་ཀུན་སློང་བྱེད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ། དང་བོ་ནི་བསྙོན་དུ་མེད་ཅིང་གཉིས་པ་ཡང་གྲུབ་སྟེ། ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚེ་ཀུན་སློང་གི་ཐོག་མ་ལ་འདོད་པའི་མ་རིག་པ་འོང་བ་གནས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་དང་བོའི་ཐོག་མའི་མ་རིག་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་རང་སར་སྐྱེ་བའི་ལས་གསོག་རུང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་འགྲིག་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ཚངས་ཆེན་དུ་སྐྱེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཚངས་རིས་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ལོ། །

གཞན་ཡང་། བསེ་ངག་དབང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ཞལ་ནས[3]་འདི་ལྟར་གསུངས་ཏེ། ཀུན་གཞི་འདོད་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་དེ་ས་མཚུངས་ཚུལ་གཞན་དུ་འགྱུར་གྱི། གཞན་བྱེ་མདོ་དབུ་མ་བ་དག་ནི་འཆི་ས་གང་ནས་སྐྱེ་ས་གང་དུ་འཕོས་ཀྱང་རུང་སྟེ་ཐམས་ཅད་ས་མཚུངས་ཡིན་ཞེས་སྨྲ། འདི་ཡང་མཁས་པ་མང་བོའི་བཞེད་དགོངས་ལས་ལོགས་སུ་ཕྱིན་པ་ཞིག་ཡིན་པར་སྙམ་ལ། རིགས་པས་ཀྱང་གནོད་དེ། འདོད་པའི་མ་རིག་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་དང་བོར་སྐྱེ་བའི་ལས་གསོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བདག་མེད་པའི་ཚུལ་ལ་རྨོངས་པ་འདོད་པའི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་བདག་བདེ་བར་འདོད་ཅིང་བདག་ལ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་བདེ་བ་འཐོབ་ན་སྙམ་དུ་དེའི་རྒྱུ་བསམ་གཏན་ལ་དོན་གཉེར་སྐྱེས་ཚེ། ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་ངོ་བོར་གསར་དུ་བསགས་པའི་ལས་དེའི་ཐོག་མའི་ཀུན་སློང་ནི་འདོད་པའི་མ་རིག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་གོང་དུ་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་མེད་ན་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་ས་གོང་འོག་གི་སྐྱེ་བ་གང་ཡང་འཕེན་པར་མི་བྱེད་ན་བྱས་པ་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་འགྱུར་གྲང་། ཡང་གཅིག་ན་དངོས་གཞི་འགྲུབ་རྗེས་སུ་གཟོད་ཀུན་སློང་བརྩམས་ཏེ་ལས་གསོག་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ན་ནི་དང་བོའི་དངོས་གཞི་འགྲུབ་མ་ཐག་པའི་གང་ཟག་ཚེ་འཕོས་ཏེ་སླར་ཡང་འདོད་པར་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་བཞིན་འོག་ནས་གོང་མར་སྐྱེ་བ་བསམ་གཏན་དང་བོ་ནས་གཉིས་པར་སྐྱེ་བ་སོགས་ལ་ཡང་མཚུངས་ཏེ། ཀུན་ཀྱང་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་ལས་སུ་བསགས་པས་མ་རིག་པ་འོག་སར་མི་གཏོགས་པ་ཡོད་རེ་སྐན། གཞན་ད་དུང་ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་བཞི་བ་ནས་གསུམ་པར་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་ལ་ལས་དེ་སྔོན་གཉིས་པའི་རྟེན་ལ་བསགས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་མ་རིག་པ་ཡང་ས་དེར་གཏོགས་པས་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ནམ་པ་ཀུན་ཏུ་ས་མཚུངས་སུ་ཐག་གཅོད་པ་འདི་མི་འཐད་དོ། །

ཡང་རེད་འདའ་བ་གཞོན་ནུ་བློ་གྲོས་ཀྱིས[4]་སྲེད་ལེན་སྲིད་གསུམ་གྱི་འགྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་གསུམ་ལ་ས་མི་མཚུངས་ཚུལ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་འདོད་པ་ནས་བསམ་གཏན་དང་བོར་སྐྱེས་ཤིང་དེ་ནས་སླར་ཡང་བསམ་གཏན་གཉིས་པར་སྐྱེས་པའི་ཚེ་གསུམ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཚར་གཅིག་རྫོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། དེའི་རྣམ་ཤེས་དང་མ་རིག་པ་འདོད་པའི་སས་བསྡུས་དང་ལས་དང་མིང་གཟུགས་ནས་སྲེད་པའི་བར་དང་བོའི་སས་བསྡུས། ལེན་སྲིད་སྐྱེ་རྒ་བཞིའི་རྟེན་འབྲེལ་ནི་གཉིས་པའི་སས་བསྡུས་པར་བཤད་དོ། །འདི་ཡང་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་དེ། ཚར་གཅིག་འདི་ལྟར་བཞག་པ་ནི་རྨོངས་པ་གསུམ་བཟློག་ཆེད་དུ་འཁོར་བའི་བསྡུས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཚར་གཉིས་བསྡོམས་ཏེ་རྟེན་འབྲེལ་ཚར་གཅིག་ཏུ་བཞག་པས། ལུགས་འདི་ལ་སྲེད་ལེན་སྲིད་གསུམ་འགྲུབ་རྒྱུ་རུ་འདོད་ན་ཁྱེད་རང་འཆུགས་ལ། རྒྱ་ལ་ཡན་ལག་དེ་གསུམ་འགྲུབ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱེད་ན་སྲེད་པ་འཆི་སས་བསྡུས་ཚུལ་གཏན་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་གཞན་གྱི་ལས་ཀྱིས་ས་གཞན་གྱི་རྣམ་སྨིན་མི་འཕེན་པ་ལྟར་ས་གཞན་གྱི་འགྲུབ་རྒྱུ་སྲེད་པས་ས་གཞན་གྱི་རྣམ་སྨིན་འགྲུབ་མི་ནུས་ལ། ཡང་གཅིག་ན་ལེན་པས་སྐྱེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་བཞིན་སྲེད་པས་ཀྱང་གཉེར་བས་དེ་གཉིས་ས་སོ་སོར་གཏོགས་པ་གཏན་ནས་མི་འགྲིག་པའི་ཕྱིར།

གཉིས། རང་གི་འདོད་པ་བསྟན་པ། 

འོ་ན་རང་གི་འདོད་པ་དངོས་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ས་མཚུངས་ཡིན་པའི་ཁྱབ་ཅེས་མི་འདོད་ལ་བསམ་གཏན་དང་བོ་ཡན་གྱི་ས་རུ་ས་དགུ་གང་ནས་སྐྱེས་ཀྱང་མ་རིག་པ་ངེས་པར་འོག་སས་བསྡུ་དགོས་པ་འདི་ཡང་ཧྲིལ་གྱིས་ལེན་པར་མི་ནུས་པས། ཤན་ཕྲན་ཙམ་བྱས་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། འཆི་ས་སྐྱེ་ས་གཉིས་འདོད་པ་ལ་བྱས་ན་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་ས་མཚུངས། གོང་སར་མཚོན་ན་ཡང་རང་སར་བསགས་པའི་ལས་ཀྱིས་རང་སར་སྐྱེ་བ་ལ་དེ་ལྟར་དུ་བསམ་གཏན་དང་བོ་ནས་བསམ་གཏན་དང་བོར་སྐྱེ་བ་ནས་སྲིད་རྩེ་ནས་སྲིད་རྩེར་སྐྱེ་བ་མན་ཆད་ཀུན་ལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ས་མི་མཚུངས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད། འོག་འདོད་པ་ནས་གོང་དང་བོའི་སར་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་མ་རིག་པ་འོག་སར་གཏོགས་ལ་གཞན་ཀུན་གོང་མར་ས་མཚུངས་སུ་ཁས་ལེན་པ་ཡིན། འདི་ཡིས་ས་གོང་མ་གོང་མར་རིམ་བཞིན་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རིགས་འགྲེ། དེ་བས་འོག་ནས་གོང་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་ས་མི་མཚུངས་པ་ཡོད་པ་ལྟར་གོང་ནས་འོག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ལའང་ས་མི་མཚུངས་པ་ཡོད་དོ། །དཔེར་ན་འདོད་པར་བསགས་པའི་ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་བའི་གང་ཟག་བསམ་གཏན་དང་བོར་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།  དེའི་མ་རིག་པ་སྐྱེ་ས་འཆི་ས་གཉིས་ཀར་མི་གཏོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །རང་ལུགས་འདི་ལྟར་བཞག་པ་ལ་ཁུངས་ཅི་ཞིག་ཡོད་དམ་ཞེས་འདྲི་ན། སྤྱིར་རྟེན་འབྲེལ་ས་མཚུངས་ཀྱི་སྐོར་འདི་རྒྱ་གཞུང་དག་ལས་ཤིན་ཏུ་འབེལ་བོ་བྱུང་བ་དེ་འདྲ་མིན་པས་རང་རེའི་ཡིག་ཆ་སོ་སོའི་འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོ་དག་གིས་ཀྱང་རང་གི་འདོད་པ་སྨོས་ཏེ་རྒྱ་གཞུང་དུ་མ་རྒྱབ་རྟེན་ལུང་དུ་དྲངས་པ་ཆེར་མི་འདུག དེ་བས་ཁུངས་རིང་སར་མི་འཚོལ་ཉེ་སར་འཚོལ་དགོས་གྱི་ཡོད། དཔེར་ན་མ་རིག་པ་ལས་གཞན་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་ས་མཚུངས་ཡིན་པར་འདོད་པ་ནི་ཕོ་ཚོད་ཀྱིས་ཧམ་བཤད་མ་ཡིན་པར་དགོངས་འགྲེལ་མཁན་པོ་དུ་མས་སྨྲ་སྟེ། ས་བཟང་ཀུན་བཏུས་འགྲེལ་བ་ལས།[5] མ་རིག་པ་ལས་གཞན་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཅིག་ནི་གང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ས་པ་ཁོ་ནར་མཚུངས་ཏེ། ས་གཞན་གྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་ས་གཞན་གྱི་ཕུང་པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་པ་གཞན་གྱི་རྣམ་སྨིན་ས་པ་གཞན་གྱིས་མྱོང་བར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།  །ཞེས་དང་། གོ་རིམ་པའི་རྟེན་འབྲེལ་རྣམ་བཞག་འཁོར་འདས་རབ་གསལ་ལས།[6]དེ་ལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལས། འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་མ་བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་གང་དུ་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་ས་ཁོ་ནར་གཏོགས་ཏེ། རྣམ་སྨིན་གྱི་ཡན་ལག་དྲུག་གམ་བདུན་པོ་དེ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འཇོག་དགོས་ཤིང་། ས་གཞན་གྱི་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་ས་གཞན་གྱི་རྣམ་སྨིན་མི་འཕེན། ས་གཞན་གྱི་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་ས་གཞན་གྱི་རྣམ་སྨིན་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། ། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཞན་ཡང་འབའ་མདའི་ཕར་ཊིག་སྣང་རྒྱན་ལས།[7] འདོད་པའི་རྟེན་ལ་ལས་བསགས་ནས་ལས་དེས་འདོད་པར་སྐྱེས་ཚེ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་འདོད་པའི་ས་བར་མཚུངས་པ་དང་། སྲིད་རྩེའི་རྟེན་ལ་ལས་བསགས་ནས་སྲིད་རྩེར་སྐྱེ་བ་ན་བཅུ་གཉིས་པོ་སྲིད་རྩེའི་ས་བར་མཚུངས་པ་དང་། འདོད་པའི་རྟེན་ལ་ལས་བསགས་ནས་ལས་དེས་བསམ་གཏན་དང་བོར་སྐྱེ་བ་ན་མ་རིག་པ་འདོད་པའི་ས་བ་ཡིན་ཞིང་ལྷག་མ་བཅུ་གཅིག་བསམ་གཏན་དང་བོའི་ས་བ་ཡིན་པ་སོགས་འདོད་པའི་རྟེན་ལ་བསགས་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་འདྲ་བ་དང་། བསམ་གཏན་དང་བོ་ནས་འདོད་པར་སྐྱེ་བ་ན་བཅུ་གཉིས་བོ་འདོད་པའི་ས་བར་མཚུངས་པ་སོགས་ཁམས་གོང་མ་གོང་མ་ནས་འོག་མ་འོག་མར་སྐྱེ་ཚེ་བཅུ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་གང་དུ་སྐྱེ་ཡུལ་གྱི་འོག་ས་དེས་བསྡུས་པའང་ཡོད་ལ་ས་མི་མཚུངས་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་པ་མ་ཟད་རྗེ་བཙུན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་རྣམ་བཞག་[8]ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་གསུངས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་འགོད་པའི་དགོས་པའང་མ་མཆིས་པར་སྙམ། འོན་ཏེ་ཁོང་ཅག་གི་གསུང་ཟུར་ཕྲ་མོ་ཚུན་ཆད་ཁོ་བོ་རང་གི་དཔྱད་རྩོམ་འདི་ཡི་འགྲོས་དང་ཀུན་ཏུ་བསྒྲིག་དགོས་ཞེས་པ་མིན་ནའང་། འདོད་པ་འདི་ལ་རང་རེའི་འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོ་དག་ཀྱང་བཞེད་པ་ཡིན་པའི་ཁུངས་ཙམ་དུ་དྲངས་སོ། །

ཡང་ཐམས་ཅད་ས་མཚུངས་ཡིན་པར་དམ་འཆའ་བའི་ལུགས་བསྐྱུར་ཏེ། མ་རིག་པ་ལ་ས་མཚུངས་མི་འོང་བ་དུ་མ་བཞག་པ་ནི་དོན་གསང་ལས།[9] འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མ་ངེས་སོ། །ཞེས་པ་བཞིན་དང་། ཡང་གོང་ས་བསམ་གཏན་དང་བོ་ལྟ་བུར་རང་ས་ནས་རང་སར་སྐྱེ་བའི་ལས་གསོག་ཆོག་པ་ནི་འབའ་མདའི་ཕར་ཊིག་སྣང་རྒྱན་ལས།[10]བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ནས་དང་པོར་སྐྱེས་པ་ན་སྔར་བསམ་གཏན་དང་བོའི་རྟེན་དང་འདོད་པའི་རྟེན་གང་རུང་ལ་བསགས་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་འབྱིན་རན་པ་ཡིན་པས་ལས་དེ་འདོད་རྟེན་ལ་བསགས་ན་མ་རིག་པ་འདོད་པའི་ས་བ་དང་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་དང་བོའི་ས་བ་དང་། ལས་དེ་དང་བོའི་རྟེན་ལ་བསགས་ན་ཐམས་ཅད་དང་བོའི་ས་བ་ཡིན་པས། ཞེས་དང་། དཔང་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་གྲོས་བསྟན་པའི་ཀུན་བཏུས་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་ལས།[11]དེ་བཞིན་དུ་གོང་མ་གསུམ་ལའང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་ན་ནི་ས་འོག་མ་པས་ཀྱང་གོང་མར་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ཡེ་མི་སྲིད་ཅེས་མཚུངས་སོ། ས་འོག་མའི་མ་རིག་པ་ཁོ་ནས་དེ་ལྟར་སྒོམ་པའང་མ་ཡིན་ཏེ་ཚངས་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་ན་སྤངས་ཟིན་པས་སོ། །ཞེས་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་འོག་ཏུ་དྲངས་པའི་ས་བཟང་གི་ཀུན་བཏུས་འགྲེལ་བའི་ལུང་[12]་རྣམས་ལས་བཤད་པ་དག་ལ་བློ་ཕུགས་གཏད་དེ་རིགས་པའི་གནོད་པ་གཞན་འོང་མིན་ལ་ཡང་ཡང་བརྟགས་སོ། །སྤྱིར་བཏང་འདི་རུ་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་གཞུང་གཅིག་གིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་རང་ལུགས་སུ་ཞེན་པས་བཅད་དེ། དེ་དང་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དག་ཧྲིལ་གྱིས་སྤོང་བའི་ལས་སུ་འབད་པ་མ་ཡིན་ནའང་། རང་བློ་རྩིངས་པོའི་ངོས་སུ་གང་འཆར་བ་རྣམས་ལབ་རྡོལ་ཁོ་ནར་མ་གྱུར་བའི་རྟགས་སུ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་གཞུང་གང་རུང་ལ་གཏུགས་ཤིང་གཤིབ་ཀྱིན་སྨྲས་པའོ། །

འོ་ན་བྱེ་སྨྲའི་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་གནས་སྐབས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ས་མཚུངས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ལུགས་འདིར་ས་མཚུངས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་བརྩི་བ་ལ་སྙིང་བོ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། རང་འགྲེལ་ལས།[13]  འདི་ལྟར་གླེང་གཞི་ཆེན་པོའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མདོ་ལས་ཀུན་དགའ་བོ་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མའི་མངལ་དུ་ཞུགས་པར་མ་གྱུར་ན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་ཁོ་ནར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།  །ཞེས་དང་། པཎ་ཆེན་ཤཀྱ་མཆོག་ལྡན་གྱིས།[14] གནས་སྐབས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་འདི་ལ་ནི། ཁམས་གོང་མར་སྐྱེ་བ་དང་། གོང་མ་ནས་སྐྱེ་བའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།  དེ་ལྟ་ན་བཅུ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་ས་མཚུངས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་ཁམས་ནི་ས་གཅིག་ཁོ་ནར་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་བཞིན་ཡིན་ཏེ། རྩ་བའི་དངོས་བསྟན་ལྟར་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཚར་གཅིག་རྫོགས་པ་ལ་འདོད་པའི་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་ཚེ་ཡོངས་རྫོགས་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

དེ་ཡིན་ཡང་བྱེ་སྨྲས་ནམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཡན་ལག་རེ་རེ་ངེས་པར་ཕུང་བོ་ལྔ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཁྱབ་པར་མི་འདོད་པ་ནི་བསྡུ་བའི་སྐབས་སུ་རྩ་བ་ལས། ཉོན་མོངས་གསུམ་མོ་ལས་གཉིས་སོ། །གཞི་བདུན་ཞེས་འབྱུང་བས་ཤེས་ཐུབ། དེས་ན་རྩ་བར། གཙོ་བོའི་ཕྱིར་ན་ཡན་ལག་བསྒྲགས། །ཞེས་པའི་གཙོ་བོ་དག་བགྲངས་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དེ་ཡང་བྱེ་སྨྲས་ཁས་མི་ལེན་པ་མིན་པས། དེ་ལྟའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཚེ་གསུམ་ལ་རྨོངས་པ་གསུམ་བཟློག་ཕྱིར་རྟེན་འབྲེལ་ཚར་གཅིག་བཞག དེ་ཡང་རྩ་བའི་དངོས་བསྟན་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་གོ་རིམ་ཇི་བཞིན་མི་དགོས་ཚེ། དེ་འདྲའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནི་འདོད་པ་ནས་གོང་མ་གོང་མར་སྐྱེ་བའི་ཚེ་གསུམ་ལའང་རྨོངས་པ་གསུམ་བཟློག་ཆེད་དུ་བརྩི་རུང་བས། དེའི་ས་མཚུངས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ལ་དཔྱད་ན། མཆིམས་མཛོད་ལས[15]། འདིའི་ལུགས་ནི་ཚེ་གསུམ་དང་ཆ་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤུགས་ལ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་དཔྱད་པ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་གིས་མ་བྱས་སོ།  །ཞེས་པའི་དོན་དུ་འགྲོ་བར་སྙམ། འདོད་པ་ནས་བསམ་གཏན་དང་བོ་དང་དེ་ནས་གཉིས་པར་སྐྱེ་བའི་ཚེ་གསུམ་གྱི་སྔོན་མཐའ་ཕྱི་མཐའ་གཉིས་ལ་ཡན་ལག་གཉིས་རེ་གཉིས་རེ་དང་། བར་བ་ལ་ཡན་ལག་བརྒྱད་བཞག་སྟེ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཆ་ཚང་བ་དེ་ལ་འདིའི་ལུགས་ཀྱི་ཚར་གཅིག་ཅེས་བྱ། དེ་ནི་ལུགས་འདི་ལ་བསམ་གཏན་དང་བོའི་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་དང་ཚར་གཅིག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཚར་གཅིག་ཡིན། དེ་འདྲའི་དང་བོ་པའི་གང་ཟག་དེ་ཆོས་ཅན། རང་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་དང་ཚར་གཅིག་པའི་ཡན་ལག་འདི་དག་ལ་ས་མཚུངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འཇོག་ཏུ་ཡོད་དེ། སྔོན་མཐའི་གཉིས་དང་བར་གྱི་བརྒྱད་ལས་དང་བོ་ལྔ་དང་བཅས་བདུན་ནི་རང་སས་བསྡུས་ལ། བར་གྱི་བརྒྱད་ལས་ཕྱི་མ་གསུམ་དང་ཕྱི་མཐའི་གཉིས་དང་བཅས་ཡན་ལག་ལྔ་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པས་སས་བསྡུས་པས་སོ། །ལུགས་འདིར་གང་ཟག་ཅིག་རང་ཉིད་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཚར་གཅིག་གི་སྲིད་པ་ཡིན་ན་རང་སས་བསྡུས་པའི་མ་ཁྱབ་ཅིང་སྲེད་ལེན་གཉིས་ལའང་དེ་བཞིན་ནོ།  །འདི་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། གོང་མའི་ལུགས་ལ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་དང་ཚར་གཅིག་པའི་སྲེད་ལེན་སྲིད་གསུམ་རང་སས་མ་བསྡུས་པ་གཞར་ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེའི་གནད་ཀྱང་ལུགས་འདི་ཡི་རྟེན་འབྲེལ་ཚར་གཅིག་དེ་འཁོར་བའི་བསྡུས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཚར་གཉིས་ཡིན་པས་རྒྱུ་འབྲས་ཚར་རེ་ཡི་དངོས་ཤུགས་སུ་གོང་མའི་ལུགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཚར་རེ་འདུ་བ་ཡིན།

འོ་ན་འདིར་དེ་གཉིས་བསྡོམས་ཏེ་ཚར་གཅིག་བྱས་པ་ཅི་ཞེ་ན། རྨོངས་པ་གསུམ་བཟློག་ཕྱིར་ཏེ། གོང་མའི་ལུགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཚར་གཅིག་ནི་ཚེ་སྔ་མ་ནས་འདིར་འོངས་པས་ཆ་ཚང་རྫོགས་ཐུབ་ཅིང་། འདི་ནས་ཕྱི་མར་སོང་བས་ཀྱང་ཚར་གཅིག་ཆ་ཚང་བ་གྲུབ་ཐུབ་པས། དེ་འདྲ་ཚར་གཅིག་བསྟན་པས་ནི་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་ལ་རྨོངས་པ་གསུམ་བཟློག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་རྨོངས་པ་གསུམ་བཟློག་ནུས་པ་ཞིག་སྟོན་པ་ལ་ཚེ་གསུམ་གྱིས་ཚར་གཅིག་འགྲོ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་ཡང་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བ་ཁ་ཤས་དང་བླ་མ་མི་ཕམ་གྱི་མཁས་འཇུག་ལས་བསྟན་ཚུལ་ཀྱང་འདི་བཞིན་བྱུང་སྟེ་འཁོར་བའི་བསྡུས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཚར་གཉིས་བསྡོམས་ཏེ་བཞག་པ་ཤེས་དགོས། གཞན་དུ་ན་འཁོར་བའི་བསྡུས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཚར་གཅིག་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཚར་གཅིག་འཇོག་པ་དང་འཁོར་བའི་བསྡུས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཚར་གཉིས་འདོམས་ཏེ་རྟེན་འབྲེལ་ཚར་གཅིག་འཇོག་པ་འདི་གཉིས་ཕན་ཚུན་འཁྲུག་པར་འགྱུར་ཞིང་། མཛོད་འགྲེལ་ཉི་སྣང་ལས།[16] ཚུལ་འདི་མ་ཤེས་པར་རྟེན་འབྲེལ་ཚར་གཅིག་པ་དང་། འགྲོ་བ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཡོད་པ་སོགས་སུ་འཁྲུལ་ན་ཇི་ཙམ་རྩོད་ཀྱང་མགོ་བོ་གདུགས་ལྟར་འཁོར་བ་ལས་མ་འདས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཅི་ལ་མི་བདེན་ཏེ། སྲེད་ལེན་སྲིད་གསུམ་ནམ་ཡང་སྔར་བསགས་ཀྱི་ལས་ལ་གསོས་འདེབས་བྱེད་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པས་སོ། །འདི་ལ་གོ་རམས་པས[17]་གོང་མའི་ལུགས་ལྟར་ཚེ་གཉིས་ལ་ཆ་ཚང་རྫོགས་རུང་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ནི་མདོ་ཡི་དངོས་ཤུགས་ཅི་རིགས་སུ་བསྟན་ལ། རྨོངས་པ་གསུམ་བཟློག་ཕྱིར་དུ་ཚེ་གསུམ་ལ་གཟོད་ཚར་གཅིག་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་འདི་མདོའི་དངོས་བསྟན་ཡིན་པར་བཤད་པ་དེ་ནི་གོ་བའི་འགངས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་སྙམ་མོ། །སྐད་ཆ་སླར་ཡང་ས་མཚུངས་སྟེང་ཕྱིར་བསྡུ་ན། འདིའི་ལུགས་ལའང་ལྷག་མ་བཅུ་གཅིག་སྐྱེ་སར་གཏོགས་དགོས་པ་ནི་གོང་དང་འདྲ་ཞིང་། སྲེད་ལེན་གྱི་དབང་དུ་ན་མ་རིག་པ་ཡང་སྐྱེ་སར་གཏོགས་དགོས་པས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་ས་ཙམ་དུ་མཚུངས། འོན་ཏེ་ལུགས་འདིར་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་སར་གཏོགས་ནའང་ས་མཚུངས་པའི་ངེས་པ་ལར་ནས་མེད་དེ། ལས་དང་མ་རིག་པ་གར་གཏོགས་ཀྱི་སྐྱེ་ས་ཡིན་ན། དེ་དག་དང་ཚར་གཅིག་པའི་སྲེད་ལེན་སྲིད་གསུམ་ནི་དེར་གཏོགས་པའི་མ་ཁྱབ་པས་སོ།  །

     གསུམ། འདོད་པ་གཞན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པ།

རང་ལུགས་ནི་འདི་ལྟར་ཡིན་བྱས་པ་ལ་རེད་འདའ་བ་གཞོན་ནུ་བློ་གྲོས་ལགས་ནས།[18] ཡན་ལག་དང་བོ་མ་གཏོགས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་སར་གཏོགས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྲེད་ལེན་སྲིད་གསུམ་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་སར་ས་མཚུངས་པའི་ངེས་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འདོད་པ་ནས་བསམ་གཏན་དང་བོར་སྐྱེ། དེ་ནས་བསམ་གཏན་གཉིས་པར་སྐྱེ་བ་ལ་དང་བོ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྲེད་ལེན་གཉིས་ས་སོ་སོར་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྲེད་པ་འཆི་སར་གཏོགས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ།  སྲེད་པ་དེ་གང་ལ་ཆགས་པའི་ཚོར་བ་ནི་འཆི་ས་དང་བོའི་སས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ།  སྲེད་པ་གང་ཞིག་ཚོར་བ་གང་རུང་ལ་ཆགས་པ་ནི་དེར་འབྲལ་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱིས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་འོག་སའི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ལ་མྱུར་དུ་འབྲལ་འདོད་ཀྱི་རྣམ་པས་དམིགས་པ་ཞི་རགས་སུ་ལྟ་བའི་སྐབས་ཀྱི་སྲེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དོན་གསང་ལས་ཀྱང་།[19] སྐྱེ་བའི་ས་པ་གང་ཡིན་པ་མངོན་པའི་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་ངེས་པར་དེའི་ས་པའོ།  །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གོ་རམས་པ་ལགས་ཀྱིས།[20] བསམ་གཏན་དང་བོ་ཡན་ཆད་ཀྱི་སས་བསྡུས་ཀྱི་མ་རིག་པས་བསམ་གཏན་དང་བོར་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀུན་ནས་མི་སློང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེར་སྐྱེ་བའི་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་སོག་པར་བྱེད་པ་ལ་ཉེར་བསྡོགས་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱིས་འོག་སར་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་ཤིང་། ཀུན་སློང་གི་མ་རིག་པ་ནི་དེའི་ཡང་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་འབྱུང་། དེ་ནི་བསམ་གཏན་དང་བོར་སྐྱེ་བའི་ལས་གསར་དུ་གསོག་པའི་དབང་དུ་ན་བདེན་ཡང་། སྤྱི་བཏང་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་སར་གསོག་རུང་བའི་རིགས་པ་ནི་དཀྱུས་སུ་སོང་ཟིན།  །འདིའི་ཐད་དུ། ས་བཟང་གི་ཀུན་བཏུས་འགྲེལ་བ་ལས།[21] འོན་ཀྱང་ཞིབ་མོར་ན་ཚངས་རིས་པ་གནས་གཞན་གོང་མ་འདོད་པས། བསམ་གཏན་དང་པོའི་སེམས་དེ་ཉིད་འབྲིང་དང་ཆེན་པོར་སྒོམ་པ་ལས་མདུན་ན་འདོན་དང་ཚངས་ཆེན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་མ་རིག་པ་རང་གི་ས་པ་སྲིད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་གོང་མ་གསུམ་མཚུངས་སོ།  །ཞེས་དང་། དཔང་ལོའི་ཀུན་བཏུས་འགྲེལ་བར་ཡང་[22]འབྲུ་ཇི་བཞིན་དུ་འབྱུང་ལ་བསླུ་མེད་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་ཏུ་སྙམ་མོ། །

ཡང་གཞན་དག་ནི་འདི་ལྟར། གོང་ནས་འོག་སར་སྐྱེ་བ་ལ་མ་རིག་པ་ཕུད་དེ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་སར་གཏོགས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྲེད་ལེན་གཉིས་འོག་སས་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གོང་སའི་རྒྱུད་ལ་འོག་མའི་ཉོན་མོངས་མངོན་དུ་མི་གྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་རྩོད་པ་ལ། ས་བཟང་[23]དང་དཔང་ལོ་[24]ཞལ་མཐུན་པར་སོ་སོའི་ཀུན་བཏུས་འགྲེལ་བར། གོང་མ་ལས་ཉམས་ཁའམ་ཉམས་མ་ཐག་པ་ལ་དེ་ལྟར་འདོད་པར་དོན་གསང་དུ་བཤད་ཅིང་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་འདིར་འཐད་པར་བཟུང་ངོ་། །ད་དུང་ཐམས་ཅད་ས་མཚུངས་དགོས་པར་འདོད་པ་དག་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ། གོང་སར་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་ལ་མ་རིག་པ་འོག་སས་བསྡུས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ།  ངེས་པར་གོང་སས་བསྡུ་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ།  ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་གོང་སར་འཕེན་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།  གོང་སར་སྐྱེ་བ་ལ་ངེས་པར་དངོས་གཞི་འཐོབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་བོ།  །དེ་ལ་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་ངོ་བོར་ལས་བསགས་ཤིང་དངོས་གཞིའི་ངོ་བོར་སྨིན་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར།  དེ་བས་ན་གོང་སར་སྐྱེ་བའི་ལས་ལ་ཉེར་བསྡོགས་དགོས་ངེས་སྨྲ་བ་དང་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བསགས་པ་མེད་པར་འདོད་པའི་གྲུབ་མཐའ་གཉིས་ཀ་མི་འཐད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་དག་ལས་ད་དུང་ཀུན་གཞི་འདོད་པའི་གྲུབ་མཐའ་རྣམས་སུ་རྟེན་འབྲེལ་ས་མཚུངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་ཡིན་དཔྱད་ཀྱང་ཆོག་མོད། ད་ནི་ཚིག་ཚོགས་མི་ཉོག་པ་དང་དཔྱད་རྩོམ་གྱི་ལུས་ཚད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དུ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ས་མཚུངས་སྤྱི་དང་གནས་སྐབས་པའི་ལུགས་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡོད་རྣམས་དང་། ཞར་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཚར་སོ་སོའི་འཇོག་སྟངས་ཀྱང་རགས་ཙམ་དཀྱུས་སུ་ཐོན་པར་བྱས་ཏེ་རེ་ཞིག་མཇུག་གྲུབ་པར་བགྱིས་པ་ལགས་སོ།  །

འདི་ཡང་ཟབ་མོའི་གནས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐུ་སྨིན་པའི་རྒྱུ་རུ་བསྔོའོ། །  བཀྲ་ཤིས་པར་ཤོག།  །།

དཔྱད་ཡིག་དང་ཞབས་མཆན། 

[1] འཁོར་འདས་རབ་གསལ། སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གིས་བསྒྲིགས།  ཤོག་ངོས།  ༣༨

[2] རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཁས་པའི་མགུལ་རྒྱན། སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། ཤོག་ངོས།  ༡༣༩

[3]རྟེན་འབྲེལ་ཆེན་མོ།  སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། ཤོག་ངོས།  ༤༩༧

[4] ཀུན་བཏུས་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ། སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་འཚོལ་བསྡུ་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས། ཤོག་ངོས།  ༣༡༥

[5]  ཀུན་བཏུས་ས་འགྲེལ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།  ཤོག་ངོས།  ༢༢༩

[6]  འཁོར་འདས་རབ་གསལ།  སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གིས་བསྒྲིགས།  ཤོག་ངོས།  ༣༨

[7] ཕར་ཕྱིན་སྣང་བའི་རྒྱན། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤོག་ངོས།  ༡༥༢

[8] རྗེ་བཙུན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་རྣམ་བཤད།  སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གིས་བསྒྲིགས།

[9] ཀུན་བཏུས་ས་འགྲེལ།  མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།  ཤོག་ངོས།  ༡༣༠ ལས་བཤུས།

[10] ཕར་ཕྱིན་སྣང་བའི་རྒྱན། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།  ཤོག་ངོས། ༡༥༢

[11] དཔང་ལོའི་ཀུན་བཏུས་འགྲེལ་བ།།  བཀའ་བསྟན་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་ལས་དྲངས།

[12] ཀུན་བཏུས་ས་འགྲེལ།  མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།  ༡༣༠

[13] བཀའ་བསྟན་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་ལས་དྲངས།

[14] བཀའ་བསྟན་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་ལས་དྲངས།

[15] མཛོད་འགྲེལ་མངོན་པའི་རྒྱན།  བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།  བར་དུམ། ཤོག་ངོས།  ༥༦

[16] རྒྱལ་དབང་མཛོད། དེབ་གཉིས་པ།  དཔེ་རྟགས་མེད་པ། ཤོག་ངོས།  ༡༨

[17] འཁོར་འདས་རབ་གསལ།  སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གིས་བསྒྲིགས།  ཤོག་ངོས།  ༤༠

[18] ཀུན་བཏུས་རྒྱ་ཆེན་འགྲེལ། སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་འཚོལ་བསྡུ་ཁང་གིས་བསྒྲིགས།  ཤོག་ངོས།  ༣༡༥

[19] ཀུན་བཏུས་ས་འགྲེལ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།  ཤོག་ངོས  ༢༣༠ ལས་བཤུས།

[20] འཁོར་འདས་རབ་གསལ།  སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། ཤོག་ངོས།  ༣༨

[21] ཀུན་བཏུས་ས་འགྲེལ།  མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།  ཤོག་ངོས།  ༢༣༠

[22] དཔང་ལོའི་ཀུན་བཏུས་འགྲེལ་བ།  བཀའ་བསྟན་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་ལས་དྲངས།

[23] ཀུན་བཏུས་ས་འགྲེལ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།  ཤོག་ངོས། ༢༣༡

[24] དཔང་ལོའི་ཀུན་བཏུས་འགྲེལ་བ།   བཀའ་བསྟན་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་ལས་དྲངས།

– – – – –