གླེང་གཞི།
རྩོམ་ཡིག་འདི་ནི་སྡེ་སྲིད་མཆོག་ལ་ངན་སྨྲས་དང་ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་རྣམས་ནག་བསུབ་གཏོང་བའི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་པར་རྩོམ་ཡིག་གི་བདག་དབང་ནི་དུས་ནམ་ཡང་རྩོམ་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་བྲིས་པ་ཡིན་ལ། བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོའི་སྡེར་རྩོམ་ཡིག་བདག་དབང་གི་རྒྱུན་ཤེས་ཡོད་པ་ནས་བཟུང་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་སྨན་རྩིས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་མང་པོ་ཁོང་གིས་མ་མཛད་པའི་བཤད་ཡམས་ཡོད་ཅིང་། བཤད་ཡམས་ཙམ་མ་ཡིན་པ་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་དབང་ཆ་བེད་སྤྱད་དེ་མཁས་པ་གཞན་དག་ལ་འབྲིར་བཅུག་པ་རེད་སོགས་སྒྲུབ་བྱེད་ལུང་པ་གང་དྲངས་རྒྱུ་ཡོད་འདུག སྐབས་དེར་ངས་དེ་དག་ལ་ཁ་ཡ་མ་བྱས་པར་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་མཛད་པར་གྲགས་པའི་«བཻ་སྔོན་»དང་«གསོ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཁོག་འབུབས་»སོགས་སྨན་རྩིས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་སློབ་སྦྱོང་མང་དུ་བརྒྱབ་པ་ཡིན། དེ་ཡང་ཉེ་ལམ་རང་གི་དཔྱད་རྩོམ་ཞིག་གི་དགོས་མཁོའི་ཆེད་དུ་རྒྱུ་ཆ་མང་པོ་ལྟ་ཀློག་བྱེད་སྐབས། སྤྱི་ལོ་ཉེར་བཞིའི་ལོར་དཔར་ཞིང་དྲུང་འཚོ་ཨོ་རྒྱན་བསྟན་འཛིན་གྱིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས་པའི་«བོད་ལུགས་གསོ་བ་རིག་པའི་ཁྲག་རླུང་ནད་རིགས་སྐོར་གྱི་ཡིག་ཚང་གཅེས་བཏུས་»ཞེས་པ་དེ་རུ་ལྷུན་སྡིངས་པས་མཛད་པའི་«ཁྲག་རླུང་སྟོད་འཚངས་བཅོས་ཐབས་འཆི་མེད་སྲོག་སྟེར་»ཞེས་པ་ཚན་བཏུས་བྱས་ནས་འཁོད་འདུག་ཅིང་དེ་ལས་ལྡེབ་གྲངས་འགའི་རྗེས་སུ་«ཁྲག་རླུང་སྟོད་འཚངས་བཅོས་པ་»སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་མཛད་ཅེས་པ་ཞིག་བཞུགས། དེ་གཉིས་ནི་བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་གང་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་དཔེ་བཤུས་གནང་འདུག་པའི་དོགས་གཞི་ཆེ་བས་རྩོམ་ཡིག་འདི་སུས་སུ་ཡི་རྩོམ་ཡིག་ལ་དཔེ་བཤུ་བྱས་ཡོད་མེད་བསྡུར་དཔྱོད་དང་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་པར་བྱའོ། །
དང་པོ། སྡེ་སྲིད་དང་ལྷུན་སྡིངས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་གླེང་བ།
ཐོག་མར་སྡེ་སྲིད་དང་ལྷུན་སྡིངས་པའི་འབྲེལ་བ་ཡང་དག་ཤེས་པ་ལ་ང་ཚོས་ལྷུན་སྡིངས་ལ་རྒྱུས་ལོན་མདོར་བསྡུས་ཤིག་མ་བྱས་ཐབས་མེད་ཆགས་ཡོད། ལྷུན་སྡིངས་བདུད་རྩི་འགྱུར་མེད་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་དུས་ཚིགས། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་དུས་མཇུག་ཙམ་ལ་(འདས་ལོ་མི་གསལ）ཡབ་མེས་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཐུགས་བརྒྱུད་ལས་གདན་ས་ཆེན་མོ་གཙང་སྟོད་ལྷུན་སྡིངས་སུ་འཁྲུངས། གདུང་རྒྱུད་ཆེན་པོ་གཉའ་བའི་གདུང་རྒྱུད་དམ་ལྷུན་སྡིངས་རིགས་ཀྱི་རྒྱུད་པ་ཡིན། ཁོང་ནི་བོད་ལུགས་གསོ་བ་རིག་པ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་བྱང་ལུགས་གསོ་རིག་ལ་ཐུན་མིན་གྱི་མཁས་པའི་ཁྱུ་མཆོག་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་སྟེང་དུ་སྐད་གྲགས་ཆོད་པའི་རྒྱུད་བཞི་རྟག་བརྟན་པར་མ་དེ་ཡང་རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི་ཐུགས་བཞེས་བཞིན་དུ་པར་དུ་བརྐོ་བའི་ཕྱག་ལས་ཁོང་གིས་མཛད། རྟག་བརྟན་པར་མའི་མཛད་བྱང་ལས་ཀྱང་། རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི་ཐུགས་རྗེའི་ཤུགས། །རབ་འབྱམས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཆོས་ཀྱི་སྒོ། །མ་ལུས་དགོས་འདོད་སྩོལ་བའི་འཕྲུལ་འཁོར་ལས། །རྒྱུད་འདི་འགྲོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་དུ་བཀོད། །ཅེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །ད་དུང་ཁོང་གིས་མཁྲིས་པ་ཀྵ་ཡ་ནག་པོ་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་ཉམས་མྱོང་གིས་ནད་འདིའི་རྒྱུ་རྐྱེན་བཅོས་ཐབས་རྗེས་གཅོད་སོགས། ཞིབ་ཅིང་ཕྲ་བར་གསོ་ཚུལ་གསོ་ཐབས་དང་བཅས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལྷུན་སྡིངས་དགོངས་པ་སྲོལ་དུ་གཏོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གྲང་མཁྲིས་ནད་ལ་མཆོག་ཏུ་བསྔགས་པའི་གར་ནག་བཅུ་པ་ཞེས་པ་དེ་ཡང་གསར་དུ་མཛད་དོ། །སྲས་སུ་ལྷུན་སྡིངས་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ་བྱ་བ་ཡོད། （རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པ་ཙམ་ལ་འཁྲུངས་པ་བཞེད།（འདས་ལོ་མི་གསལ།）སྲས་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེས་ཡབ་ཀྱི་དྲུང་ནས་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞིའི་འགྲེལ་བ་མན་ངག་དང་བཅས་སྟེ་བོད་ལུགས་གསོ་བ་རིག་པ་ལ་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་མཛད་ཅིང་། ཕྱིས་སུ་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་ཀྱང་སློབ་དཔོན་དུ་བཀུར།
དེའི་ཚུལ་ཡང་། དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུར་ཉེ་ཡང་ཉིན་ལྟར་སྨན་གཞུང་ཤོ་ལོ་ཀ་རེ་ཐུགས་འཛིན་གནང་བ་སོགས་དམ་པའི་ངང་ཚུལ་འགོག་ཏུ་མེད་པས་གསོ་དཔྱད་རྒྱུད་གཞུང་མན་ངག་གང་དང་ཅི་ལའང་མཁས་པའི་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པས། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའང་ཐུགས་ཡིད་འཕྲོག་སྟེ། མཁས་པ་བརྩད་ཅིང་མ་དྲིས་པ། །དེ་ཡི་བར་དུ་གཏིང་མི་དཔོགས། །རྔ་ལ་དབྱུ་གུས་མ་བསྣུན་ན། །དེ་སྲིད་གཞན་དང་ཁྱད་ཅི་ཡོད། །ཅེས་པ་ལྟར། རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེས་ལྷ་སར་རྡོ་རིང་ལ། བཤད་རྒྱུད་རྐྱང་སེལ་སྨན་གྱི་སྐོར་ལ་དྲི་བ་རྡོ་རིང་རྒྱན་མཆོག་ཅེས་པར་སྦྱར་བའི་རྐྱེན་བྱས་སྔོན་དུ་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྤྱན་སྔར་ཐོགས་ཤིང་། གནང་རྐྱེན་སོགས་བསྩལ་ནས་ཡུལ་ཐིག་སྡོང་འགྲེམས་གཉུག་མར་གནས་པ་རྣམས་རྗེས་འཇུག་ཁག་ལ་འཁྲིད་དུ་འཇུག་པའི་དགོངས་བཞེས་བསྐྱངས་མུར་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་སྐུ་ངོ་མས་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེའི་ཁེངས་པ་གཅོག་ཕྱིར་འཇུར་བཀག་གི་དྲི་མོལ་མང་པོ་གནང་བ་དང་འབྲེལ། རྣམ་གླིང་པཎ་ཆེན་དང་ཡང་དྲི་མོལ་ཁ་ཤས་གནང་བཅུག་པ་བཅས་ཀྱི་མཐར། ལྷུན་སྡིངས་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ་ནི་རྗེས་འཛིན་གྱི་རིག་པ་འདིར་གཞུང་བཤད་དང་། སྨན་ངོ་། རྩ་ཡུལ། སྡོང་འགྲེམས་སོགས་དུས་སྐབས་འདིར་འགྲན་ཟླ་དང་བྲལ་བར་གཟིགས་ཏེ། སྡེ་སྲིད་རང་གིས་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེའི་དྲུང་ནས་ཡུལ་ཐིག་སྡོང་འགྲེམས་ལ་སོགས་པ་ཆིག་བརྒྱུད་ཀྱི་ཞལ་ཤེས་མང་དུ་གསན་བཞེས་མཛད་ཚུལ་ཁོག་འབུགས་སུ་གསལ། ཁོང་ནི་ལག་ལེན་ལ་མཁས་པའི་ཡང་རྩེ་ཡིན་པར་མ་ཟད་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་དཀའ་གནད་ཁྲོལ་བ་ལ་ཐོགས་མེད་ཡིན་ཚུལ་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་བཻཌཱུརྱ་སྔོན་པོའི་མཇུག་ལས་བསྔགས་བརྗོད་མང་དུ་མཛད་པ་ལས་ཤེས་ནུས་སོ། །སྡེ་སྲིད་ནི་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་མི་སྣ་ཡིན་པས་དམིགས་བསལ་འདིར་ངོ་སྤྲོད་མི་བྱེད་པ་ཡིག་ཚོགས་བསྐྱུང་བར་བྱ།
ང་ཚོས་ལྷུན་སྡིངས་བདུད་རྩི་འགྱུར་མེད་དང་ལྷུན་སྡིངས་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་བསྡུས་པ་བརྒྱུད་དེ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་ནི་ལྷུན་སྡིངས་བདུད་རྩི་འགྱུར་མེད་དང་ལྷུན་སྡིངས་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ་རྣམ་གཉིས་ནི་ཡབ་སྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པ་དང་། ལྷུན་སྡིངས་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་དཔྱོད་དང་ཤེས་འཇོན་གྱིས་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་ཐུགས་ཡིད་འཕྲོག་པ་དང་ལྷ་སའི་རྡོ་རིང་ལ་བཤད་རྒྱུད་རྐྱང་སེལ་སྨན་གྱི་སྐོར་ལ་དྲི་བ་རྡོ་རིང་རྒྱན་མཆོག་ཅེས་པ་ལྔ་བ་ཆེན་པོའི་སྤྱན་སྔར་ཐོགས་པ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལས་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་ (༡༦༥༣-༡༧༠༥) དང་ལྷུན་སྡིངས་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ་གཉིས་ནི་དགེ་སློབ་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་གསལ་བོར་ཧ་གོ་ཐུབ་ཅིང་། བདུད་རྩི་འགྱུར་མེད་ནི་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་གསོ་རིག་དགེ་རྒན་གྱི་ཡབ་དང་དགེ་རྒན་གཅིག་ལྕོགས་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་དེས་སྡེ་སྲིད་དང་ལྷུན་སྡིངས་བདུད་རྩི་འགྱུར་མེད་གཉིས་བར་རིག་གཞུང་གི་འགྲོ་འོང་ཐད་ཀར་ཡོད་པ་མ་ཟད་ཤིན་ཏུ་ཁ་ཐག་ཉེ་པོ་ཡིན་པ་སོགས་ལ་གཞིག་ན་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་བཤུས་པ་དོགས་པ་འཆར་ཆོག་ཆོག་ཅིག་རེད་དོ། །
གཉིས་པ། རྩོམ་ཡིག་གཉིས་པོ་གཤིབ་བསྡུར་དང་དབྱེ་ཞིབ།
རྩོམ་ཡིག་གཉིས་པོ་ཁ་བྱང་གི་ཆ་ནས་ཕྱེད་ཀ་འདྲ་བ་དང་། ས་བཅད་འགོད་ལུགས་ཐད་ནས་གཅིག་པ་གཅིག་རྐྱང་དུ་ངེས། བརྗོད་བྱའི་ཆ་ནས་ཚིག་དང་བརྡ་ཆད་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་དུ་ངེས་པ་བརྒྱ་ཆའི་དགུ་བཅུར་ཟིན་འདུག འོག་ཏུ་ང་ཚོས་རྩོམ་ཡིག་གཉིས་པོ་གཤིབ་བསྡུར་དང་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་པ་ལ་ལྷུན་སྡིངས་བདུད་རྩི་འགྱུར་མེད་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་སྔ་མ་དང་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་ཕྱི་མར་འགོད་པར་བྱ། སོ་སོར་འབྱེད་བདེ་བའི་ཆེད་དུ་རྩོམ་ཡིག་གཉིས་པོའི་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་འདྲ་ས་ཐམས་ཅད་ཡིག་འབྲུའི་ཁ་དོག་དམར་ནག་གིས་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད།
དང་པོ་ལྷུན་སྡིངས་བདུད་རྩི་འགྱུར་མེད་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་འགོད་པ་ལ། ཁ་བྱང་། ཁྲག་རླུང་སྟོད་འཚངས་བཅོས་ཐབས་འཆི་མེད་སྲོག་སྟེར། གཞུང་དངོས། ༀ་ཨ་ཐཱ། དྲེགས་ལྡན་མཁས་པ་ཀུན་གྱིས་མཆོད་པའི་ཡུལ། །གྲུབ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་གཙུག་གི་ནོར། །ས་གསུམ་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བའི་གཡུ་ཐོག་པ། །ཡོན་ཏན་མགོན་པོའི་ཞབས་ལ་གུས་བཏུད་ནས། །སྐབས་འདིར་ཁྲག་རླུང་བཅོས་ཐབས་མདོ་ཙམ་བཤད། །འདི་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་དབྱེ་བ་རྟགས་བཅོས་ལྔ། །རྒྱུ་ནི་ཐ་མལ་ལུས་འདིའི་རླུང་དང་ཁྲག །དེ་རྐྱེན་ལྟོ་དང་གཉིད་ཆག་བསེར་བུས་བུས། །མང་དུ་སྨྲ་དང་ཡིད་མི་དགའ་བའི་ཚིག །མྱ་ངན་སེམས་ལས་ཆེ་དང་ཆུ་རླུང་སྒྲ། །ཕྱི་ཡུལ་ཆར་རླུང་གྲང་བ་ཁ་ཐལ་དང་། །ཇ་སོགས་བསིལ་བའི་ཟས་ཀྱིས་རླུང་བསླང་སྟེ། །རླུང་ཤས་ཆེ་བའི་སྟོད་འཚངས་འདི་ལ་འབྱུང་། །ལུས་སེམས་འཁྲུག་པའི་སྒོ་གསུམ་བྱ་བ་བྱས། །མེ་ཉིས་དྲོས་ཆེས་སྣ་ཚོགས་ཆང་མང་འཐུང་། །དྲག་ཤུལ་རྐྱེན་གྱིས་ཁྲག་ངན་ཁ་བསླང་སྟེ། །ཁྲག་ཤས་ཆེ་བའི་སྟོད་འཚངས་ཤས་ཆེར་འབྱུང་། །
དེ་གཉིས་འདོམས་པའི་ཁྲག་རླུང་སྟོད་འཚངས་ནི། །དབྱེ་ན་ཁྲག་ཤས་ཆེ་དང་རླུང་ཤས་ཆེ། །དེ་རྟགས་རྩ་ནི་སྟོང་རྒྱུག་མནན་མི་བཟོད། །ཆུ་མདོག་སྔོའམ་ཡང་ན་དམར་སེར་དྭངས། །མགོ་དང་མིག་རུས་སོ་དང་མུར་འགྲམ་དང་། །སྒྲོག་རུས་དཔྱི་རྐེད་རྐང་ངར་ཚིགས་བཞི་ན། །གྲང་ཤུམ་བྱེད་ཅིང་ལུས་རྔུལ་ཕྲུམ་སེར་ཁྱེར། །གཉིད་མེད་གཡལ་འདར་མེ་དང་ཉི་མ་འདོད། །ཁོང་པ་སྟོང་ཞིང་གྲང་ལ་སྙིང་མི་དགའ། །འདི་རྣམས་ཁྲག་རླུང་ནད་ཀྱི་མངོན་ཚུལ་ཏེ། །ཁྱད་པར་བྲང་རྒྱབ་གཟེར་ཞིང་ལྟག་མདུན་ན། །ནང་དུ་འཇུག་པའི་རླུང་དང་དགྱེ་དགུ་དཀའ། །རྔམ་རྒོད་དབུགས་མི་བདེ་ལ་སྟོད་དུ་འཚངས། །དེ་ཡང་ཁྲག་ཤས་ཆེ་ན་གཟེར་ཆེ་ཞིང་། །རླུང་ཤས་ཆེ་ན་སྟོད་དུ་འཚངས་ཕུལ་ཆེ། །
བཅོས་པའི་ཐབས་ལ་སྨན་དཔྱད་ཟས་སྤྱོད་བཞི། །སྨན་ནི་འབྲས་བུ་གསུམ་དང་མ་ནུ་བཞིའི། །སྟེང་དུ་གཟེར་སྨན་སེར་པོ་བསྣན་པའི་ཐང་། །ལན་འགའ་བཏང་བས་ནད་འདི་མི་བྱེར་ཞིང་། །འདི་ཉིད་ཁོ་ནས་ཕན་པའང་མང་དུ་འབྱུང་། །དེ་ཕྱིར་ཐོག་མའི་བཅོས་ཀྱི་གཙོ་བོར་བསྟེན། །དེ་རྗེས་རླུང་ཤས་ཆེ་ན་སྲོག་འཛིན་དགུའི། །སྟེང་དུ་ཀོ་བྱིལ་གཟེར་སྨན་སེར་པོ་བསྣན། །རླུང་ཁྲག་སྟོད་དུ་འཚངས་དང་མདུན་རྒྱབ་གཟེར། །དགྱེ་དགུ་དབུགས་འདོན་དཀའ་ལ་བདུད་རྩི་འདྲ། །ཁྲག་ཤས་ཆེ་ན་མན་ངག་ཨར་བརྒྱད་སྟེང་། །རུ་རྟ་ཧོང་ལེན་མ་ནུ་གཟེར་སྨན་བསྣན། །གར་སླ་རན་པའི་ཆང་གིས་ཕུལ་ལ་ལ་བཏང་། །ཡང་ན་ཁྲག་རླུང་ནད་རིགས་གང་ཡིན་ཡང་། །ཁོ་བོའི་སྙིང་གི་མན་ངག་བཤད་ཀྱིས་ཉོན། །མ་ནུ་བཞི་དང་འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་སྟེང་། །ཨ་གར་ནག་པོ་གོ་བྱིལ་སྙིང་ཞོ་ཤ །ཛཱ་ཏི་ལི་ཤི་ཧོང་ལེན་ནཱ་གེ་སར། །ཨ་བྱག་གཟེར་སྨན་སེར་པོའི་མེ་ཏོག་དང་། །རུ་རྟ་སྦྱར་བའི་ཨ་གར་བཅུ་བདུན་པ། །རླུང་ཤས་ཆེ་ན་སྨན་འདི་ཆང་གིས་ཕུལ། །ཁྲག་ཤས་ཆེ་ན་གཟེར་སྨན་ཐང་གིས་ཕུལ། །ཁྲག་རླུང་ནད་ལ་སྨན་འདི་ཐེངས་པས་མཆོག །མྱོང་གྲུབ་གདམས་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན་ནོ་ཀྭ། །གཞན་ཡང་ཨ་གར་བཅོ་ལྔ་སོ་ལྔ་པ། །ནད་རིགས་འདི་ལ་འཕྲོད་པར་གསུངས་པ་ཡིན། །དཔྱད་དུ་རླུང་ཤས་ཆེ་ན་དཀར་ནག་མཚམས། །ཚིགས་པ་དྲུག་དང་བདུན་པ་བསྲེག་པར་བྱ། །དེ་ཡང་མདུན་ངོས་ཟུག་ཆེ་དཀར་ནག་མཚམས། །རྒྱབ་ཏུ་ཆེ་ན་དྲུག་བདུན་གཉིས་པོ་བསྲེག །ཁྲག་ཤས་ཆེ་ན་དྲུག་མགོ་གཏར་བྱ་ཞིང་། །རླུང་ཁྲག་གང་ཤས་ཆེ་ཡང་མེ་བུམ་ཕན། །མར་སར་ལ་སོགས་རླུང་གསང་བསྐུ་མཉེ་བྱ། །ཟས་ནི་གསར་བཅུད་བསྟེན་ཀྱང་རྩུབ་ཡང་སྤང་། །སྤྱོད་ལམ་དྲོ་བའི་གནས་སུ་སྙན་པའི་ཚིག །ཡིད་འོང་གྲོགས་ཀྱིས་ནད་པའི་བློ་འཁྲིད་བྱ། །རྗེས་གཅོད་གོང་གི་གསང་གསུམ་མེ་ཡིས་བསྡམ། །དེ་ལྟར་ཁྲག་རླུང་བཅོས་ཐབས་འཛིན་མའི་སྟེང་། །ཡེ་ཤེས་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་ཀྱང་རྙེད་དཀའ་བའི། །ཁྱད་བཅོས་འདི་ཡང་བདུད་རྩི་འགྱུར་མེད་ཀྱིས། །དད་ལྡན་བུ་དང་སློབ་མར་གདམས་པའོ། །
གཉིས་པ་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་རྩོམ་ཡིག་འགོད་པ་ལ། ཁ་བྱང་། ཁྲག་རླུང་སྟོད་འཚངས་བཅོས་པ། ཁྱབ་རྒྱུའི་རླུང་འཁྲུགས་སྟོད་འཚངས་ཞེས་པ་ནི། ། རྒྱུ་ནི་ཐ་མལ་ལུས་འདིའི་རླུང་དང་ཁྲག །དེ་རྐྱེན་ལྟོ་དང་གཉིད་ཆག་བསེར་བུས་བུས། །མང་དུ་སྨྲ་དང་ཡིད་མི་དགའ་བའི་ཚིག །མྱ་ངན་སེམས་ལས་ཆེ་དང་ཆུ་རླུང་སྒྲ། །ཕྱི་ཡུལ་ཆར་རླུང་གྲང་བ་ཁ་ཐལ་དང་། །ཇ་སོགས་བསིལ་བའི་ཟས་ཀྱིས་རླུང་བསླང་སྟེ། །རླུང་ཤས་ཆེ་བའི་སྟོད་འཚངས་འདི་ལ་འབྱུང་། །ལུས་སེམས་འཁྲུག་པའི་སྒོ་གསུམ་བྱ་བ་བྱས། །མེ་ཉིས་དྲོས་ཆེས་སྣ་ཚོགས་ཆང་མང་འཐུང་། །དྲག་ཤུལ་རྐྱེན་གྱིས་ཁྲག་ངན་ཁ་བསླང་སྟེ། །ཁྲག་ཤས་ཆེ་བའི་སྟོད་འཚངས་ཤས་ཆེར་འབྱུང་། །དེ་ཕྱིར་ཁྲག་རླུང་སྟོད་འཚངས་ཞེས་སུ་གྲགས། ། དབྱེ་ན་ཁྲག་ཤས་ཆེ་དང་རླུང་ཤས་ཆེ། །དེ་རྟགས་རྩ་ནི་སྟོང་རྒྱུག་མནན་མི་བཟོད། །ཆུ་མདོག་སྔོའམ་ཡང་ན་དམར་སེར་དྭངས། །མགོ་དང་མིག་རུས་སོ་དང་མུར་འགྲམ་དང་། །སྒྲོག་རུས་དཔྱི་རྐེད་རྐང་ངར་ཚིགས་གཞི་ན། །གྲང་ཤུམ་བྱེད་ཅིང་ལུས་རྔུལ་ཕྲུམ་སེར་ཁྱེར། །གཉིད་མེད་གཡལ་འདར་མེ་དང་ཉི་མ་འདོད། །ཁོང་པ་སྟོང་ཞིང་གྲང་ལ་སྙིང་མི་དགའ། །འདི་རྣམས་ཁྲག་རླུང་ནད་ཀྱི་མངོན་ཚུལ་ཏེ། །ཁྱད་པར་བྲང་རྒྱབ་གཟེར་ཞིང་ལྟག་མདུན་ན། །ནང་དུ་འཇུག་པའི་རླུང་དང་དགྱེ་དགུ་དཀའ། །རྔམ་རྒོད་དབུགས་མི་བདེ་ཞིང་སྟོད་དུ་འཚངས། །བྱེ་བྲག་ཁྲག་ཤས་ཆེ་ན་གཟེར་ཆེ་ཞིང་། །རླུང་ཤས་ཆེ་ན་སྟོད་དུ་འཚངས་འཕུལ་ཆེ། །འདི་ལ་དྲི་བ་ཙམ་གྱིས་ངོས་ཟིན་པས། །བརྟག་ཐབས་མི་དགོས་ནོར་འཕྲང་ཆུང་ངུ་ཞེས། །མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གླེང་ཡང་དེང་སང་དུས། །འདི་དང་སྟོད་ཚད་ནོར་ནས་འགྲོ་བའི་སྲོག །མྱུར་བར་ལེན་པའི་ཚུལ་ཡང་འགའ་མཐོང་བས། །བརྟག་ཐབས་དེ་ཡང་མ་འཕྲུལ་གཅེས་པ་གནད། །བཅོས་པའི་ཐབས་ལ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས། །སྤྱི་ལ་སྨན་དཔྱད་ཟས་སྤྱོད་རྣམ་པ་བཞི། །དང་པོ་འབྲས་གསུམ་མ་ནུ་བཞི་པའི་ཐང་། །གཟེར་སྨན་མིང་ཅན་སེར་པོ་ཀོ་བྱིལ་བསྣོན་པའི་ཐང་། །ལན་འགར་བཏང་བས་ནད་འདི་མི་བྱེར་ཞིང་། །དེ་ཉིད་ཁོ་ནས་ལམ་ནས་ལྡོག་པ་འབྱུང་། །ཁྱད་པར་བསྟོད་གཟེར་ཡིན་ཀྱང་གནོད་མི་སྲིད། །
དེ་རྗེས་འཁྲུལ་མེད་རླུང་ཤས་ཆེ་བ་ལ། །ཨ་གར་བརྒྱད་ནས་སྨན་གསུམ་ཕྲི་བ་འབྲི་ལུགས་དང་སྦྱོར་སྡེ་ཆིག་བརྒྱུད་ནས་ཤེས་ཡི། །ལྔ་ཡི་སྟེང་དུ་ལི་ཤི་ཀོ་བྱི་ལ། །གཟེར་སྨན་སེར་པོ་བསྣན་པ་ཆང་སོལ་དབུལ། །ཁྲག་ཤས་ཆེ་ན་ མན་ངག་ཨ་གར་བརྒྱད་པའི་སྟེང་། །རུ་རྟ་ཧོང་ལེན་མ་ནུ་གཟེར་སྨན་བསྣན། །ཤིན་ཏུ་ཆེ་ན་གཟེར་འཇོམས་གསང་སྨན་དང་། །རླུང་ལ་བི་ཥ་ཁྲག་ལ་འཛིན་པ་སྟེ། །ཚ་གྲང་བརྟགས་ཏེ་གོང་དང་སྦྱར་ལ་བཏང་། །མ་ནུ་བཞི་དང་འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་སྟེང་། །ཨ་གར་རིགས་གསུམ་ཀོ་བྱིལ་སྙིང་ཞོ་ཤ །ཛཱ་ཏི་ལི་ཤི་ཧོང་ལེན་ནཱ་གེ་སར། །ཨ་བྱག་གཟེར་སྨན་སེར་པོའི་མེ་ཏོག་དང་། །རུ་རྟ་སྦྱར་བའི་ཨ་གར་བཅུ་དགུ་འདི། །རླུང་ཤས་ཆེ་ན་ཆང་གསར་ཁྲག་ཆེ་ན། །གཟེར་སྨན་ཐང་གིས་འཕུལ་བས་སྟོད་འཚངས་འཇོམས། །གཞན་ཡང་ལྕི་སྣུམ་ཨ་གར་རིགས་གསུམ་དང་། །ཁྱད་པར་བསིལ་ལ་རྟུལ་བའི་ཙན་དན་གཉིས། །འདུ་བ་སྤྱི་སྙོམས་བཟང་དྲུག་འབྲས་བུ་གསུམ། །གཟེར་སྨན་གསུམ་དང་བ་ཏིག་གཉན་སྨན་བཞི། །སྙིང་ཞོ་སྤོས་དཀར་རུ་རྟ་སྲོ་ལོ་དཀར། །གེ་སར་ཀོ་བྱིལ་ཧོང་ལེན་སེ་འབྲུ་རྣམས། །མ་ནུ་བཞི་བསྲེས་ཚང་ཞིང་ཟློས་མེད་ཀྱི། །ཚད་ལྡན་ཨ་གར་སོ་ལྔའི་སྦྱོར་སྡེ་མང་ཡང་སྨན་བཟློས་མ་ཚང་བ་ཤས་ཆེ་འདིར་ཆེ་ནས་བརྒྱུད་པའི་ཁུངས་མ་འདྲ་མིན་དེ་དང་ཅུང་མི་འདྲ་ སྦྱོར་བ་འདི། །གཉན་ཚད་རླུང་གསུམ་འཐབ་དང་རི་ཐང་མཚམས། །གློ་སྐམ་ཐེས་བསུན་གྲུན་བུ་བར་རྟ་དང་། །སྙིང་ཚད་རླུང་ལྡན་རྣམས་ལ་བསྔགས་པ་སྟེ། །སྨན་བཏང་ལོག་པའི་ཉེས་པ་འདི་མི་འབྱུང་། །དེ་ཕྱིར་སྟོད་འཚངས་ངོས་མ་ཟིན་པ་ལ། །ཉེས་མེད་ཡིན་ན་ཕན་པ་ཉམས་མྱོང་གནས། །ཡང་ན་ཨ་གར་བཅོ་ལྔ་སྦྱོར་ཚད་ངག་ དག་ཀྱང་འཕྲོད། །དཔྱད་དུ་རླུང་ཤས་ཆེ་ན་དཀར་ནག་མཚམས། །ཚིགས་པ་དྲུག་དང་བདུན་པ་བསྲེག་པར་བྱ། །དེ་ཡང་མདུན་ངོས་ཟུག་ཆེ་དཀར་ནག་མཚམས། །རྒྱབ་ཏུ་ཆེ་ན་དྲུག་བདུན་གཉིས་པོ་བསྲེག །ཁྲག་ཤས་ཆེ་ན་དྲུག་འགོ་གཏར་བྱ་ཞིང་། །ཁྲག་རླུང་གང་ཤས་ཆེ་ཡང་མེ་བུམ་ གང་གཟེར་སྟེང་ངམ་རྒྱང་མདུན་སྤྲད་པའི་བྱར། །མཁས་འགས་བཞད་ཀྱང་རླུང་རྟགས་འཚངས་ལ་ཕན། །ཤིན་ཏུ་འཚང་ཕུལ་ཆེ་ན་ངར་གདོང་འབེབས་པ་ཟེར་གི །རུས་ཟུར་བྲིད་རྩ་ཨ་ཅུག་བསྡམས་ལ་གནན། །གཉིད་ལོག་མནན་ཟེར་རླུང་ནོན་རྩ་དེ་མནན་པ་དང་། །མཆན་ཁུང་རྩ་ར་ཁུག་ཏུ་ཆུ་མདའ་སོགས། །ཟབ་པའི་མན་ངག་ཟབ་མོ་ངག་ཏུ་ཉན། །གཟེར་ཆེ་ཆུ་རྡོ་གནམ་གང་གཟེར་སྟེང་མ་མཐོང་བས་བདུག །མར་གསར་ལ་སོགས་རླུང་གསང་སྐུ་མཉེ་བྱ། །ཟས་ནི་གསར་བཅུད་བསྟེན་ཞིང་རྩུབ་ཡང་སྤང་། །སྤྱོད་ལམ་དྲོ་བའི་གནས་སུ་སྙན་པའི་ཚིག །ཡིད་འོང་གྲོགས་ཀྱིས་ནད་པའི་བློ་ཁྲིད་བྱ། །རྗེས་གཅོད་གོང་གི་གསང་གསུམ་མེ་ཡིས་སྡོམ། །དེས་ཀྱང་སེལ་དཀའ་ཟུག་གཟེར་བཟོད་གླགས་མེད། །ཟུངས་ལྡན་ནད་པ་འཆི་བར་ཐུག་པ་ལ། །ཨར་ནག་ལི་ཤི་ཛཱ་ཏི་སྒ་སྐྱ་དང་། །རྒྱམ་ཚ་ཨ་རུའི་མཆུ་དང་རྒྱ་དང་། །འོལ་མོ་ཐར་ནུ་དུར་བྱིད་ཤོག་ཤིང་པ། །ཆ་སྙོམས་དར་མའི་གྲི་སྙིང་ཐུན་ལོག་བསྐྱེད། །རླུང་ཁ་མཐོ་ན་རྩི་ཆེན་གོ་སྙོད་དང་། །མཁྲིས་པ་གསེར་མེ་དུག་ཉུང་བད་ཀན་ལ། །ལྕུམ་དཀར་རྩ་བ་གང་ཤས་ཆེ་བ་བསྣན། །སྙིང་ཞོ་ཤ་ཆེན་ཁ་ཚར་བཏབ་པ་དེ། །བུ་རམ་རིལ་བུར་བསྒྲིལ་བ་ཆང་གིས་དབུལ། །གཉིས་གསུམ་འཁྲུས་ནས་རུས་ཁུའི་ལྕག་གིས་འཕུལ། །སྐྱུག་སོགས་ལོག་གནོན་ལས་ལྔ་སྤྱི་དང་མཐུན། །དེ་ཡིས་སྟོད་འཚངས་ནད་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བདུད་རྩི་སྙིང་པོ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་གསང་བ་མན་ངག་ཡོན་ཏན་རྒྱུད་ཀྱི་ལྷན་ཐབས་ཟུག་རྔུའི་ཚ་གདུང་སེལ་བའི་ཀཏྤཱུ་ར་དུས་མིན་འཆི་ཞགས་གཅོད་པའི་རལ་གྲི་ཞེས་པ་ལས་ཁྲག་རླུང་སྟོད་འཚངས་བཅོས་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ། །
དེའི་ཡན་ཆོད་དུ་སྡེ་སྲིད་དང་ལྷུན་སྡིངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་ཇི་བཞིན་དེ་ཡིན་ལ། རྩོམ་ཡིག་གཉིས་པོའི་ཚིག་དོན་གཉིས་ཆ་ནས་འདྲ་ས་གང་ཡོད་དང་མི་འདྲ་ས་ཅི་ཡོད་ཐད་ནས་དབྱེ་ཞིབ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་བྱས་ན། དང་པོ་ཁ་བྱང་གི་འདྲ་ས་ནི་ལྷུན་སྡིངས་པའི་སྨན་ཡིག་གི་ཁ་བྱང་ནི་ཁྲག་རླུང་སྟོད་འཚངས་བཅོས་ཐབས་འཆི་མེད་སྲོག་སྟེར་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ལ། སྡེ་སྲིད་ཀྱི་ཁ་བྱང་ནི་ཁྲག་རླུང་སྟོད་འཚངས་བཅོས་པ་ཞེས་བྲིས་འདུག་པས་ལྷུན་སྡིངས་པའི་ཁ་བྱང་དང་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་གཅིག་པ་ཆགས་འདུག གཉིས་པ་ས་བཅད་བཀྲལ་ཚུལ་གྱི་འདྲ་ས་ལས་སྤྱིའི་ས་བཅད་དང་བྱེ་བྲག་གི་ས་བཅད་གཉིས་ལས་དང་པོ་ལྷུན་སྡིངས་པའི་སྐབས་འདིའི་སྨན་ཡིག་གི་ས་བཅད་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་དབྱེ་བ་རྟགས་དང་བཅོས་ཐབས་བཅས་ས་བཅད་རྣམ་ལྔའི་སྒོ་ནས་ཁྲག་རླུང་བཅོས་ཐབས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཚང་བར་བསྟན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་ཀྱང་ས་བཅད་ནི་དེ་རྣམ་པ་ལྔའི་ལམ་ནས་བསྟན་པས་ས་བཅད་འགོད་ཚུལ་གཅིག་པ་གཅིག་རྐྱང་དུ་ངེས། གསུམ་པ་གཞུང་གི་བརྗོད་དོན་དངོས་དང་ཚིག་དོན་གཉིས་ཆ་ནས་འདྲ་ས་གང་ཡོད་བཤད་པ་ལ། དང་པོ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་འདྲ་བའི་ཆ་སྟེ་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་སྐབས་འདིར་བཤད་བཞིན་པའི་ཁྲག་རླུང་སྟོད་འཚངས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ནི་ཚིག་དང་དོན། རྐང་པའི་གྲངས་ཀ་དང་བཅས་པ་ལྷུན་སྡིངས་པས་གསུང་པའི་གཞུང་ཚིག་དེ་ག་རང་དུ་འདུག་གོ ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ཚུལ་ཡང་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་ཕྱེས་པའི་དབྱེ་བ་དང་ལྷུན་སྡིངས་པའི་དབྱེ་བ་བགར་ལུགས་གཉིས་ཚིག་དོན་གཉིས་ཆ་ནས་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་ལྟ་བུ་སོང་འདུག གསུམ་པ་རྟགས་བསྟན་པའི་སྐབས་ལ་ལྷུན་སྡིངས་པས་ཚིག་རྐང་པ་བཅུ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ་ཇི་བཞིན་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྲིས་འདུག བཞི་པ་བཅོས་ཐབས་བསྟན་པ་ལ་སྨན་དཔྱད་ཟས་སྤྱོད་བཞིའི་སྒོ་ནས་གཉིས་ཀས་བསྟན་ཅིང་། དེ་ལས་སྨན་གྱིས་བཅོས་པའི་ཐད་ནས་ཚིག་རྐང་གཅིག་གཉིས་ཤིག་མ་གཏོགས་སྨན་གྱི་རྣམ་གྲངས་དང་སྡེབ་ཀ་ཁྲག་ཤས་ཆེ་བའི་སྨན་དང་རླུང་ཤས་ཆེ་བའི་སྨན་གྱི་བསྟེན་ཚུལ་སོགས་ཀྱང་དགོངས་པ་གཅིག་དང་དབྱངས་གཅིག་རེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་དཔྱད་ཀྱིས་བཅོས་ཐབས་དང་ཟས་ཀྱིས་བཅོས་ཐབས། སྤྱོད་ལམ་གྱིས་བཅོས་ཐབས་ཀྱང་ཚིག་དོན་གཉིས་པོ་ལྷུན་སྡིངས་དང་ཨ་ན་མ་ན་རུ་གྱུར་འདུག་ཕྱིར་བཤུ་འབྲི་བྱས་ཡོད་མེད་ཀྱི་དོགས་པ་ཞིག་ངང་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྱེས་སོ། །
གསུམ་པ། མཇུག་བསྡུ་བའི་གཏམ།
དེ་ལྟར་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་དང་ལྷུན་སྡིངས་བདུད་རྩི་འགྱུར་མེད་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་གྱི་འབྲེལ་བ་དང་། རྩོམ་ཡིག་གཉིས་པོ་གཤིབ་བསྡུར་དང་དབྱེ་ཞིབ་རྒྱུད་དེ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་ནི་རྩོམ་ཡིག་དེ་གཉིས་ལས་འབྲི་སྔ་ཤོས་དེ་ལྷུན་སྡིངས་བདུད་རྩི་འགྱུར་མེད་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་དེ་ཡིན་དགོས་པ་དང་། རྩོམ་ཡིག་གཉིས་ཀྱི་འདྲ་སའི་ཆ་དེ་ཤིན་ཏུ་མང་བ་དང་མང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་ཚད་པར་སྤྱིར་རྩོམ་ཡིག་གི་སྒྲོམ་གཞི་དང་། ཁྱད་པར་རྒྱུ་རྐྱེན་དབྱེ་བ་རྟགས་དང་བཅོས་ཐབས་བཅས་པ་ཚིག་དོན་གཉིས་ཀ་ནས་མཚུངས་ཆེས་པར་བརྟེན་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གི་ཁྲག་རླུང་སྟོད་འཚངས་སྐོར་གྱི་རྩོམ་ཡིག་དེ་ནི་ལྷུན་སྡིངས་བདུད་རྩི་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ཁྲག་རླུང་སྟོད་འཚང་བཅོས་ཐབས་འཆི་མེད་སྲོག་སྟེར་ལས་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་གོ་དགུ་དང་ཚེག་དགུ་དགུ་དཔེ་བཤུས་བྱས་ཡོད་པ་ཁག་ཐེག་བྱེད་ན་ཆོག་པ་འདུག་གོ །འོ་ན་དཔེ་བཤུས་ཡིན་མིན་གྱི་ཚད་དེ་གང་ལ་འཇོག་སྙམ་ན། དེ་ལ་དེང་དུས་ཡོངས་གྲགས་ལྟར་ན་③བསྒྱུར་རྩོམ་བརྐུ་བྱེད་ཚུལ་དང་། དངོས་སུ་རྩོམ་བརྐུ་བྱེད་ཚུལ། བརྒྱུད་ནས་རྩོམ་བརྐུ་བྱེད་ཚུལ་གསུམ་ཡོད་ཅིང་། དེ་ལས་དངོས་སུ་རྩོམ་རྐུན་ནམ་དཔེ་བཤུས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་གྲགས་པའི་དཔེ་ཆའམ་རྩོམ་ཡིག་ལས་ཚན་བཤུས་ཀྱིས། རང་གི་རྩོམ་ཡིག་ཁྲོད་དུ་ལུང་ཁུངས་སོགས་གང་ཡང་མེད་པར་འགོད་པ་དང་། སྐད་ཡིག་གཞན་པའི་ཐོག་ཏུ་ཡོད་པའི་ལེགས་བཤད་དག་ཐད་ཀར་བསྒྱུར་ནས། སོ་སོའི་རྩོམ་ཡིག་ཁྲོད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྲིས་པ་ལྟར་དུ་འཇོག་པ། ཡང་སྐབས་རེར་ཡིག་ཐོག་མ་ཡིན་པའི་ངག་ཐོག་གི་རྒྱུ་ཆ་ཁག་ཀྱང་། ཡོངས་ཁུངས་གསལ་བརྗོད་མ་བྱས་པ་སོ་སོའི་རྩོམ་ཁྲོད་དུ་འགོད་པ་སོགས། ཐད་ཀར་གཞན་གྱི་བསམ་བློ་དང་སྐད་ཆ་བཅས་ལ་ཁུངས་ལུང་མ་བཀོད་པ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཚེ། དངོས་སུ་རྩོམ་བརྐུ་བྱས་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་ཡོད། དེ་བས་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་བྲིས་རྩོམ་ཁྲོད་དུ་བཞུགས་པའི་ཁྲག་རླུང་བཅོས་ཐབས་ཀྱི་སྐོར་དེ་ལྷུན་སྡིངས་པའི་རྩོམ་ཡིག་དང་ཚིག་རྐང་པ་རེ་གཉིས་མ་གཏོགས་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་ལྟར་འདུག་ཅིང་། འདྲ་ས་དེ་དག་གི་ལུང་ཁུངས་སོགས་གསལ་བོ་མ་བཀོད་པར་ཐར་ཀར་ཁོ་རང་གི་རྩོམ་པ་ལྟར་དུ་བཞག་འདུག་པས་དཔེ་བཤུ་བྱས་པའི་དོགས་པ་ཡོད།
གཞན་ཡང་ཧ་ཅང་སྔ་བའི་བོད་ཀྱི་དཔེ་ཆ་ལུང་ཁུངས་མི་གསལ་བའི་དཔེ་ཆ་རེ་ཟུང་མཆིས་མོད། དེ་ནི་གནའ་རབས་ཀྱི་དཔེ་ཆའི་སྣང་ཚུལ་ཙམ་རེད། སྡེ་སྲིད་དང་ལྷུན་སྡིངས་ནི་ཉེ་རབས་ཀྱི་རྩོམ་འབྲི་པ་ཡིན་པས་སྐབས་ཐོག་དེ་ལ་དེང་དུས་ལྟར་གསལ་ཆ་དོད་པའི་ལུང་ཁུངས་སྟོན་པའི་ཚུལ་མེད་ན་ཡང་། མ་མཐའ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་དང་། དཔེ་ཆའི་མཚན་འབྲི་བ། ཡང་ན་རྩོམ་པ་པོའི་མཚན་བྲིས་ནས་ལུང་འདྲེན་བྱེད་པའི་སྲོལ་ནི་ཅིས་ཀྱང་དར་ཡོད། དེ་ལྟར་འབྲི་བ་དེས་ཅི་ཞིག་མཚོན་ནམ་ཞེ་ན་གཅིག་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ཚད་ལྡན་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཆེད་དང་། གཉིས་ནས་ལུང་དྲང་བྱའི་ཚིག་དེ་ཉིད་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྲིས་པ་མ་ཡིན་པ་གསལ་སྟོན་བྱེད་པའི་གོ་རྟོགས་དེ་དུས་ནས་སད་ཡོད་པར་འདོད་ལ། གསུམ་ནས་གང་ལུང་དྲང་བྱའི་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་ལ་དེའི་ངལ་རྩོལ་ལ་ཡང་གུས་བཀུར་ཞུ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ས་བོན་སྨིན་མགོ་ཚུགས་པའི་བརྡ་རྟགས་ཀྱང་རེད་སྙམ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་མཚོས་རྩ་དོན་དེ་དག་གང་ལའང་བརྩི་སྲུང་མ་བྱས་པར་ལྷུན་སྡིངས་བདུད་རྩི་འགྱུར་མེད་གང་དེའི་རྩོམ་ཡིག་གི་བརྗོད་དོན་ཇི་བཞིན་བྲིས་པའི་ཚུལ་དེ་ང་ཚོས་ཤེས་འོས་པ་དང་། དེ་དང་དེ་འདྲ་བའི་རྩོམ་ཡིག་སོགས་ཀྱི་ཁེ་དབང་གི་གལ་ཆེན་རང་བཞིན་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་མུ་ནས་མུར་དཔེ་བཤུ་བྱས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཡོད་ཚེ་རྩོམ་མཁན་དེའི་ཐོབ་གོ་ས་དང་རྒྱུ་འབྱོར་ལ་མ་ལྟོས་པར་བསྔོག་འདོན་དང་གསེད་དཀྲོལ་བྱེད་འོས་སོ་ཞེས་ཀྱང་ཞུ་འོ། །
དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།
① M གངས་ལྗོངས་གསོ་རིག་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་རིམ་བྱོན་གྱི་རྣམ་ཐར་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་བརྩམས། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔར། པར་དུས། ༢༠༠༠ ལོའི་ཟླ་བ་༥་པར་དཔར་ཐེངས་དང་པོ་དཔར།
② G བོད་ལུགས་གསོ་བ་རིག་པའི་ཁྲག་རླུང་ནད་རིགས་སྐོར་གྱི་ཡིག་ཚང་གཅེས་བཏུས། དྲུང་འཚོ་ཨོ་རྒྱན་བསྟན་འཛིན་གྱིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔར། པར་དུས། ༢༠༢༤ ལོའི་ཟླ་བ ༥ པར་པར་ཐེངས་དང་པོ་དཔར།
③ EB དེང་རབས་ཞིབ་འཇུག་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་ཐབས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ལམ་སྟོན་བློ་གསལ་དགའ་བའི་རོལ་མོ། ཨོགསུ་སྤོརཊི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། སྦྲ་རིག་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བརྩམས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། སྣ་ཚོགས་དེབ་ཕྲེང་། ༢༢
④ M དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི། གཡུ་ཐོག་ཡོན་ཏན་མགོན་པོས་མཛད། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། པར་དུས། ༢༠༡༥ ལོའི་ཟླ ༡ པོར་པར་པར་ཐེངས་དང་པོ་བཏབ། ⑤ G བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཀུན་བཏུས། འོ་ཚོགས་ཆེན་གྱི་གཙོ་སྒྲིག་བྱས། པོད་ཞེ་གསུམ་པ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།
– – – – –
