སི་ཏུའི་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་ཐུན་མིན་བཞེད་མཚམས་དང་སྦྲགས་ཏེ་ད་དྲག་གི་འཇུག་ཚུལ་ལ་དཔྱད་པ།

ནང་དོན་གནད་བསྡུས། ད་དྲག་གི་ཞིབ་ཕྲའི་འཇུག་ཚུལ་སྐོར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་གནས་ཤིག་ཡིན་གཤིས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་འདོད་པ་མི་མཐུན་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་། འདིར་དམིགས་བསལ་སི་ཏུའི་བཞེད་པར་ཁ་གསལ་གང་ཐུབ་ཀྱིས་བཤད་ཅིང་། སུམ་འགྲེལ་མཁན་པོ་གཞན་གྱི་བཞེད་པ་སྐོར་ཞིག་ཆེད་དུ་དྲངས་ཏེ་དབྱེ་མཚམས་གསལ་པོར་ཡོང་ཐབས་བྱས་ཡོད།

གནད་ཚིག ད་དྲག རྗེས་འཇུག ན་ར་ལ་གསུམ། འཇུག་ཚུལ། འདས་སྐུལ།

གླེང་སློང་བ། 

སྤྱིར་ད་དྲག་གི་སྐོར་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་རྩ་གཞུང་སུམ་རྟགས་གཉིས་སུ་ཁ་གསལ་མ་བྱུང་ཞིང་། འདི་ཉིད་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཐོབ་ཐང་དང་དོན་གྱི་འཇུག་ཚུལ་སོགས་གསལ་པོར་སྟོན་པའི་བཙན་པོ་དུས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཞིག་ད་ཆ་མཇལ་དུ་མེད་པས། ཕྱིས་ཀྱི་སུམ་འགྲེལ་མཛད་པོ་རྣམས་ལ་འདི་ཉིད་གཞུང་གི་བསྟན་སྟངས་ཚུན་ནས་བཤད་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་ཅི་རིགས་སུ་གྱུར་ཡོད། སི་ཏུ་པཎ་ཆེན་སོགས་བརྡ་སྤྲོད་སྨྲ་བ་ཚོའི་བཞེད་པ་གྲགས་ཆེ་བ་ལྟར་ན། འདི་ཉིད་བོད་སྐད་ཀྱི་གདངས་ལ་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པས། ཐུ་མིས་བོད་ཡིག་གསར་བཟོ་མཛད་དུས་ནས་ད་དྲག་གི་རྣམ་བཞག་མཛད་ཡོད་པར་འདོད་ལ། ལོ་ཆེན་ནམ་བཟང་པས་“གང་མིང་གི་ནི་མ་མཐའ་ན། །པུ་ལིངྒ་ཡི་སྒྲ་མེད་ན། །དེ་ལ་པུ་ལིངྒ་སྦྱར་ན། །བདག་པོའི་སར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་མིང་གང་ཡང་རུང་བའི་མ་མཐའ་ན། སྤྱིར་ཕོ་ཡིག་མེད་པའི་མཐའ་དེ་ལ་ཕོ་ཡིག་སྦྱར་བ་འབའ་ཞིག་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་ན། མིང་དེ་ནི་བདག་པོའི་སར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྟགས་འདི་ཤེས་དཀའ་བར་བྱུང་ན། ཀ་ཅོག་ལ་སོགས་པ་སྔོན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདིའི་མཐར་ད་དྲག་མཛད་དོ། །དེས་ཕོ་རྟགས་སུ་གོ་བར་འགྱུར་ཏེ། ད་ཡི་ཡི་གེ་ནི་ཕོ་ཡིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །”[1]ཞེས་རྣམ་བཞག་འདི་ཐུ་མིས་སྔར་ནས་བྱས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། མིང་མཐའ་པ་བ་སོགས་ཡི་གེ་ཕོ་མོའི་མིང་མཐའ་འདྲེན་ཚུལ་གསལ་པོར་འོང་ཆེད་ཕྱིས་ཀྱི་བསྐ་ཅོག་སོགས་ཀྱིས་གསར་དུ་བྱས་པར་འདོད་ཅིང་། རྣམ་གླིང་པས་ཀྱང་འདི་ཉིད་མཐད་ཕྱོགས་སུ་མཛད་ཡོད། ད་ཆ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ད་དྲག་ཅན་གྱི་ཡི་གེ་རྩོད་མེད་ཡོངས་གྲགས་སུ་གྱུར་པ་སྔ་ཤོས་ནི་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་དུས་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་སྟེ། ཞོལ་རྡོ་རིང་ཕྱི་མ་ལས། “ བློན་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་གི་བུ་ཚ་རྒྱུད་འཕེལད་ལ་ནམ་ནམ་ཞ་ཞར་དངུལ་གྱི་ཡི་གེ་ཆེན་པོ་གཅིག །  །ན་མྱྀ་དབབ་པར་གཡུང་དྲུང་། དུ་སྩལད་ཕར་གནང་ངོ། །” [2]ཞེས་དང་། “བུ་ནུ་བོ་གང་ཉེ་བ་སྩལད་པར་གནངོ། །” [3] “དག་པར་གྱུརད་ན།”[4] “དཔེནད་པ་དང་།”[5] “སྐུ་ལ་དརད་ཏེ།་་་སྙན་དུ་གསོལད་ནས་་་་་བདེན་པར་གྱུརད་ཏེ་་་་་་ཐུགས་བརྟནད་ཏེ།”[6]ཞེས་སོགས་ཡིན་གྱི། དེའི་གོང་གི་ཡིག་རྙིང་ཚད་ལྡན་གཅིག་ད་བར་རྙེད་མེད་པས། རྣམ་བཞག་འདི་ཐུ་མིས་བོད་ཡིག་ཐོག་མར་མཛད་དུས་ནས་བྱུང་ཡོད་པའམ། ཕྱིས་ཁྲི་སྲོང་དུས་མཁས་པ་གཞན་གྱིས་གསར་དུ་བྱས་པ་གང་ཡིན་གསལ་པོར་ཤེས་ཐབས་བྲལ། ཁྲི་སྲོང་རྗེས་ཀྱི་བཙན་པོ་རིམ་བྱོན་དུ་མའི་སྐབས་ད་དྲག་འབྲི་བའི་རྒྱུན་བསྐྱངས་ཡོད་པ། རྒྱལ་པོ་མུ་ཏིག་བཙན་པོའམ་ཁྲི་སྡེ་སྲིང་བཙན་གྱི་དུས་སུ་བྲིས་པའི་ཞྭ་ལྷ་ཁང་གི་རྡོ་རིང་དང་པོ་ལས།  “དཔེནད:པའྀ་བྐ་གྲོས་གསོལད།”[7] “བན་དེ་ཏྀང་ངེ་འཛིནད་གྱྀ།”[8] ཞེས་སོགས་དང་། ཞྭ་ལྷ་ཁང་གི་རྡོ་རིང་གཉིས་པ་ལས། “བཀ་དྲིན་ཆུངས་ཤྀང་ཕམ་པར་གྱུརད།་་་་་བཀའ་གྲོས་གསོལད།”[9]ཅེས་སོགས་དང་། རྒྱལ་སྡེ་དཀར་ཆུང་ལྷ་ཁང་གི་རྡོ་རིང་ལས། “ཆེ་ཆུང་སུས་གསོལད་ཀྱྀས་ཀྱང་།”[10]“གཙིགས་བརྣནད་པའྀ་ཡྀ་གེ་ཞྀབ་མོ་ནི་།”[11]ཞེས་དང་། ཡང་བཙན་པོ་ཁྲི་རལ་གྱི་སྐབས་སུ་བྲིས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་མདུན་གྱི་རྡོ་རིང་ལས། “དབོན་ཞང་དགྱེས་པའི་བཀའ་ཕྲིནད་སྙན་པོས་ཀྱང་འདྲུལ་དགོས་ཏེ།” [12]ཞེས་དང་།  “གཙུག་ལག་ཆེན་པོས་ནྀ་ཡུནད་ཀྱི་སྲིད་བཙུགས།”[13] ཞེས་སོགས་མང་བས་རེ་རེ་བཞིན་འདྲེན་པའི་ངལ་བ་མ་བྱས་ཤིང་། གཞན་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་སོགས་སུ་ཡང་ཅི་རིགས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཕྱིས་སུ་ཡིག་ཟོར་ཡངས་བའི་ཆེད་ད་དྲག་བསྡུས་ཤིང་དངོས་སུ་མ་བྲིས་པས། རིམ་གྱིས་འདི་ཉིད་གང་ལ་ཐོབ་པ་དང་ཅི་ཕྱིར་འཇུག་མིན་སོགས་མི་གསལ་བར་གྱུར་ཏེ། ད་དྲག་གི་གནད་དོན་འདི་བརྡ་སྤྲོད་སློབ་གཉེར་ཁྲོད་ཀྱི་དཀའ་གནད་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་ཆགས་སོ། །

ད་དྲག་འདི་མཁས་པ་སུས་ནམ་ཞིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འགྲེལ་ཆེན་ལས། “དེས་ན་སྐད་གསར་བཅད་ཀྱི་དུས་སུ་འ་མཐའ་ཕལ་ཆེར་དང་ད་དྲག་མ་བྲིས་པའང་དེ་དག་གི་སྒྲ་བརྗོད་པ་ལ་ཧ་ཅང་མ་གསལ་བས་ཡིན་པར་སྣང་ངོ་། །” [14]ཞེས་པ་ལྟར་ཡི་གེའི་ཀློག་སྟངས་ཀྱི་སྒྲ་ཟུར་ཉམས་རིམ་དུ་ད་དྲག་འབྲི་བའང་ཇེ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཏེ་མཐར་མི་འབྲི་བར་གྱུར་པ་ཡིན་པ། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་དུས་ཀྱི་ཡིན་པའི་ཞོལ་རྡོ་རིང་ཕྱི་མ་རུ་ད་དྲག་སོ་གཉིས་བྱུང་ཡང་། ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་དུས་ཀྱི་ཡིན་པའི་ཞྭ་ལྷ་ཁང་གི་རྡོ་རིང་གཉིས་ལས་ད་དྲག་དྲུག་དང་། ཁྲི་རལ་པ་ཅན་དུས་ཀྱི་ཡིན་པའི་ཞོལ་རྡོ་རིང་ཕྱི་མར་ད་དྲག་བརྒྱད་ལས་མ་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། ད་དུང་ད་དྲག་འདི་ཉིད་མཐར་གང་ཟག་འདི་ཞེས་བྱ་བས་དུས་ཚོད་འདི་ཙམ་ལ་བསྡུས་པ་ཡིན་ཞེས་ཁ་གསལ་བཤད་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་། བཙན་པོའི་དུས་མཇུག་ཏུ་ད་དྲག་འབྲི་སྲོལ་ཆེན་པོ་ལྷག་མེད་པ་ནི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་བསྔོ་ཡིག་དང་སྨོན་ལམ། ལྷ་སྲས་དར་མའི་བསྔོ་ཡིག་བཅས་གསུམ་བཞུགས་པ་ལས་སྔ་མ་གཉིས་ལ་མ་གཏོགས་ཕྱི་མར་ད་དྲག་གཅིག་ཀྱང་བྱུང་མེད་པས་ཀྱང་ཤེས་ནུས་སོ། །

དེ་སྔོན་རྙེད་པའི་དཔྱད་གཞི་རྒྱུ་ཆ་ལྟར་ན་ད་དྲག་དངོས་སུ་འབྲི་མི་དགོས་ཤིང་དེ་ཉིད་དོན་གྱི་ཐོབ་སར་ཕྲད་སོགས་འདྲེན་ཚུལ་ད་དྲག་ཡོད་པ་ལྟར་དགོས་ཚུལ་གྱི་གཏན་ལ་འབེབས་མཁན་ཐོག་མ་ནི་རྔོག་ལོ་ཆེན་པོ་ཡིན་འདྲ་སྟེ། རྔོག་ལོའི་<<དག་ཡིག་ཉེར་མཁོ་བསྡུས་པ་>>ལས། “ན་ར་ལ་གསུམ་རྗེས་སུ་ནི། །སྒྲ་བསྒྱུར་སྔ་མས་ད་དྲག་བཞེད། །དེ་ཚེ་ཅིང་ཅེས་ཅིག་འཐོབ་ཀྱང་། །ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱིས་ད་དྲག་དོར། །འོན་ཀྱང་ན་ར་ལ་གསུམ་གྱི། །རྗེས་སུ་ཞིག་ཞེས་ཞིག་ཡིན་ནའང་། །ད་དྲག་ངེས་པར་ཐོབ་པ་དེར་། །ད་དྲག་སྦྱོར་རམ་མི་སྦྱོར་ཡང་། །ཅིང་ཅེས་ཅིག་ཅེས་ཞེས་ཏེ་དཔེར། །”[15] ཞེས་པའི་གཞུང་འདི་འདི་འདྲའི་རྣམ་བཞག་ཁ་གསལ་བསྟན་པའི་གཞུང་ད་ཆ་མཐོང་དུ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ཐོག་མ་ཡིན་པར་འདུག ད་དྲག་འབྲི་སྲོལ་ནུབ་པ་དེས་ཡིག་ཟོར་ཡངས་བ་ལ་ཕན་ཐོགས་གང་འཚམ་བྱུང་ཡོད་ངེས་ཀྱང་། ཟུར་མཁར་པས་ “ད་དྲག་འཇུག་ཚུལ་དང་རྗེས་འཇུག་གི་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གི་ངོས་འཛིན་ལ་མི་མཐུན་པ་མང་ཞིང་། ཞྭ་ལུ་ལོ་ཆེན་དཔོན་སློབ་ཀྱང་མི་མཐུན་པ་སོགས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཞི་མང་དུ་སྣང་ནའང་། ཁོ་བོས་བཤད་པ་དང་། འདི་དང་གཞན་གྱི་གང་ཡིན་དོན་ལ་དཔྱོད་པའི་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ལན་གཅིག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་སྤྱོད་ཅིག་གུ།”[16] ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདི་ཉིད་གང་དུ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པའི་རྣམ་བཞག་ཀུན་འཁྲུགས་ཏེ་མགོ་ཉོག་ཆེན་པོར་གྱུར་པས་མང་པོ་ཞིག་གིས་ད་དྲག་བསྡུས་པ་ལ་འོ་དོད་འདོན་དགོས་པར་གྱུར་ཡོད། དེ་བས་ད་ཆ་འདི་དག་སྐོར་ནས་གླེང་སློང་བྱེད་མཁན་ཅུང་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་དང་། ཉེ་རབས་བྲིས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་ཡང་མང་པོ་ཞིག་མཐོང་རྒྱུ་འདུག་མོད། འདི་འདྲའི་དཀའ་གནས་དག་མི་སྐོར་ཞིག་གིས་གླེང་བ་དང་། དཔྱད་རྩོམ་ཐ་ཐོར་བྲིས་པ་ཙམ་གྱིས་ཐག་གཅོད་ནུས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པས་ཁོ་བོས་ཀྱང་སི་ཏུའི་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་བཞེད་མཚམས་གཙོར་འདོན་ཐོག་རང་བློས་དཔོག་ཚོད་ཀྱི་དཔྱད་པ་ཆེ་ལོང་ཙམ་བྱ་བར་འདོད་དོ། །

གཅིག  ད་དྲག་གི་འཇུག་ཚུལ་སྤྱིར་བཤད་པ།

ང་ཚོས་ད་དྲག་གི་འཇུག་ཚུལ་དཔྱོད་པར་རྗེ་འཇུག་གང་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། དགོས་པ་ཅི་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་འཇུག་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དཔྱད་དགོས། རྗེས་འཇུག་གང་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཚུལ་སྐོར་ལ་ལོ་ཆེན་ནམ་མཁའ་བཟང་པོས་“སྔོན་གྱི་མཁས་པ་དག་གིས། མ་མཐའ་དང་ང་མཐའ་ལ་ད་དྲག་མ་མཛད་མོད་ཀྱང་འདིར་དཔེར་བརྗོད་པ་ལྟར་བཀོད་དེ།”[17]ཞེས་ན་ར་ལ་གསུམ་མ་ཟད་མ་ང་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུའང་ད་དྲག་འཇུག་པར་བསྟན། འདི་ནི་སུམ་འགྲེལ་མཁན་པོ་གཞན་སུས་ཀྱང་མི་འདོད་པའི་ཁོང་གི་ཐུན་མིན་གྱི་བཞེད་པ་ཡིན་ལ། སྨན་ལུང་པ་བློ་མཆོག་རྡོ་རྗེས་“སྒྲ་པ་ནམ་བཟང་གིས་ད་དྲག་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ། དམ་པ་སོགས་མ་མཐའ་ད་དྲག་ཅན་དང་། རྐང་པ་སོགས་ང་མཐའ་ད་དྲག་ཅན་བཤད་ནས། སྔོན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་མ་མཐའ་དང་། ང་མཐའ་ལ་ད་དྲག་མ་མཛད་ཀྱང་འདིར་དཔེར་བརྗོད་པ་ལྟར་བཀོད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ཁོང་རང་གིས་གསུངས་པ་ཙམ་དུ་བས་སོ། །”[18]ཞེས་ཅུང་བཀག་ཅིང་། གོ་རམས་པས་“ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པ་ཁ་ཅིག །དོན་དམ་ཀྱང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་མ་མཐའ་ད་དྲག་ཅན་དང་། རྐང་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ང་མཐའ་ད་དྲག་ཅན་ཡང་བཞེད་དོ། །”[19]ཞེས་འདི་ལྟར་འདོད་མཁན་ཡོད་པར་གླེང་ཙམ་བྱས་འདུག་པ་ལས་གཞན་འདི་ལ་དགག་སྒྲུབ་རྒྱས་པར་བྱེད་མཁན་བྱུང་ཡོད་པ་མ་མཐོང་། ལར་ཁོང་གིས་ད་དྲག་གི་རྣམ་བཞག་ནི་མཁྱེན་པ། སྟོན་པ། བསྟན་པ་སོགས་རྗེས་འཇུག་མོ་ཡིག་ཅན་དེ་དག་གི་མཐར་ཕོ་ཡིག་པ་སོགས་འདྲེན་དགོས་ཤིང་། དེ་དག་ནོར་སོ་མི་འབྱུང་བའི་ཆེད་ཕོ་ཡིས་ཕོ་ཡི་མིང་མཐའ་འདྲེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་མཛད་པར་བཞེད་པ་འགྲེལ་བ་ལས། “སུམ་ཅུ་པར། བདག་པོའི་ས་ཞེས་པས་བསྟན་པའི། མཁྱེན། སྟོན། བསྟན། སྟོང། དོན། རྟེན། བརྟེན། ཕྱིན། ཤིན། ཟིན། འཛིན། ལེན། སྔོན། སྨོན། དགོན། རྒུན། སྨོན། བྱོན། སྟེན། བསྟེན། བསྙེན། སྙེན། འབྱིན། ཉན། ཉེན། ཞན། བདུན། འདོན། ཀུན། རྐྱེན། འཕེན། རིན། བཙན། བཀོན། འོན། གཉེན། སྐྱོན། བསྣུན། བསྟུན། མནན། བསྐྲུན། བཀྲེན། མཉན། གཉན། ཐར་འབྱོར། གྱུར། ནོར། དབྱར། སྐུར། བསྐོར། ཚར། མཛེར། འགྲེལ། འཁྲུལ། འབྲེལ། སྤྲུལ། རོལ། ཟིལ། འཆལ། འཁྱིལ། ཟོལ། གསོལ། སྩལ། བསལ། སེལ། བསྐལ། བརྐལ། བཀོལ། རུལ། དམ། ནམ། རྣམ། རིམ། རྐང་། རྐྱང་། སྙིང་། ཅེས་པ་རྣམས་ནི་མོ་ཡིག་མཐའ་ཅན་ཡིན་ཡང་ཕོའི་རྟགས་ཡིན་པས་ཕོ་ཡིག་གི་མིང་མཐའ་དྲངས་བར་བྱའོ། །སྔོན་གྱི་མཁས་པ་ཀ་ཅོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འདི་རྣམས་ཕལ་ཆེ་བའི་མཐར་ད་དྲག་མཛད་དོ། །མཛད་པའི་དགོས་པ་ནི་མོ་ཡི་མོ་ཡི་མིང་མཐའ་དྲང་། །ཞེས་པར་ཡི་གེ་བྲི་བ་དང་། རྩོམ་པ་དང་། ཆོས་སྒྱུར་བ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བྱས་སུ་དོགས་ནས། ཕོ་ཡིས་ཕོ་ཡི་མིང་མཐའ་དྲང་། །ཞེས་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་སྟོན་པའོ། །”[20]ཞེས་གསལ་བ་ལྟར་ཡིན། དེ་བས་ཁོང་གིས་གཞན་དང་མི་མཐུན་པར་ང་མ་གཉིས་ཀྱི་མཐར་ད་དྲག་འདོད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། དེ་དག་གི་མཐར་དམ་པ་རྐང་པ་ལྟ་བུ་ཕོ་ཡིག་གི་མིང་མཐའ་འདྲེན་པ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཏེ། ཁོང་གིས་ང་ན་མ་ར་ལ་ལྔ་ཆར་རྗེས་འཇུག་མོ་ཡིག་ཏུ་འདོད་པས་ན་ར་ལ་གསུམ་གྱི་མཐར་ད་དྲག་སྦྱར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཕོ་ཡིག་གི་མིང་མཐའ་འདྲེན་པ་ཡོད་པར་བཤད་ཅིང་། ང་མ་གཉིས་ཀྱི་མཐར་ད་དྲག་མི་འཇུག་པར་འདོད་ན་ཁོང་ལ་ནང་འགལ་ཆེན་པོ་གྱུར་པ་རེད། འོ་ན་མ་ནིང་འ་ཡིག་གི་རྗེས་སུ་ཡང་ད་དྲག་དགོས་སམ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མི་མཚུངས་ཏེ། འ་ཡིག་གི་མཐར་ང་ན་མ་ར་ལའི་ནང་བཞིན་མིང་མཐའ་ཕོ་ཡིག་འཇུག་པ་མེད་པས་སོ། །

རེད་དེ་ང་ཚོས་གལ་སྲིད་ཁོང་ལ། རྗེས་འཇུག་མོ་ཡིག་གིས་མིང་མཐའ་ཕོ་ཡིག་འདྲེན་པ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་དག་མཐར་ད་དྲག་སྦྱར་པར་མཛད་ན། དག་གོ བཏུད་དེ། སྒྲུབ་བོ།  རྗེས་སུ་ལྟ་བུ་རྗེས་འཇུག་ཕོ་ཡིག་གིས་ཀྱང་མིང་མཐའ་མོ་ཡིག་འདྲེན་པ་ཡོད་པས། དེ་དག་ལ་རྗེས་འཇུག་མོ་ཡིག་ཅིག་ད་དྲག་ལྟར་ཅི་ཕྱིར་མི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲིས་ན་ལན་གང་འདྲ་འདེབས་སྲིད་བསམ་དགོས་པ་ཡིན། ལོ་ཆེན་ནམ་བཟང་པ་གཅིག་པུ་ལས་གཞན་སུམ་འགྲེལ་མཁན་པོ་རྣམས་ཞལ་གཅིག་མཐུན་ལྟ་བུར“ན་ར་ལ་གསུམ་རྗེས་སུ་ནི། །སྒྲ་བསྒྱུར་སྔ་མས་ད་དྲག་བཞེད། །” ཅེས་པ་ལྟར་རྗེ་འཇུག་ན་ར་ལ་གསུམ་ཁོ་ན་ལ་ད་དྲག་འཇུག་པར་འདོད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། འགྲེལ་ཆེན་ལས་ཀྱང་ “སྐབས་འདིར་རྗེས་འཇུག་གི་འཇུག་ཡུལ་གྱི་ཡི་གེ་ཡིན་ན་འདིར་བསྟན་མིང་གཞིའི་ཡི་གེ་ཡིན་པས་ཁྱབ་བམ་ཞེ་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ས་ཡིག་རྗེས་འཇུག་ག་ང་བ་མ་རྣམས་ཀྱི་མཐར་ཡང་འཇུག་ཅིང་། ད་ཡིག་ན་ར་ལ་རྣམས་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །”[21]ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །

ན་ར་ལ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་ད་དྲག་འཇུག་ཅིང་། གཞན་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། གསེར་ཏོག་སུམ་རྟགས་ལས་“ད་དྲག་གི་འཇུག་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་ན། ཕྱིནད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཟུར་ཕྱིན་པ་ཀློག་པའི་ཚེ་ཡང་འཇུག་ཏུ་ད་ཡིག་གི་གདངས་ཐོན་ཡོད་པ་དེ་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ། སྒྲ་བསྒྱུར་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ན་ར་ལ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་ད་དྲག་ཅེས་ད་ཡི་ཡང་འཇུག་སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་། ཅན། ཚོན། བར། ནལ། རིལ་སོགས་མིང་གཞི་སྡེ་ཚན་ལྔའི་ཡི་གེ་དང་མིང་རྐྱང་དང་མིང་ཡོད་ཚད་ལ་ད་དྲག་གིས་གདངས་མི་ཐོན་པ་ནི། གནས་བྱེད་རྩོལ་བ་རྣམས་ཟུར་ཕྱིན་པར་གྲིམ་ལྷོད་རན་པར་བརྗོད་བཞིན་དལ་བུས་་བརྟག་ན་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས། ཀུནད། ཐརད། རོལད། བཀནད། མཚརད། བཀོལད། བསྒྲུནད། འཕྱརད། བསྐུལད་ལྟ་བུ་འཕུལ་དང་བརྩེགས་འདོགས་ཡོད་མེད་ཀྱི་མིང་རྐྱང་དང་མིང་རྣམས་ལ། མིང་རྗེས་གཉིས་སམ་སྔོན་མིང་རྗེས་གསུམ་གྱི་གནས་བྱེད་རྩོལ་བ་རྣམས་ཕྲད་པ་ལས་སྒྲའི་གདངས་གཉིས་སམ་གསུམ་གྱི་ནུས་པ་ལྷན་གཅིག་ཏུ་འཛོམས་པའི་དབང་གིས་རྗེས་འཇུག་གི་ནུས་པའི་མཐར་དའི་གདངས་ཤིག་ཐོན་པ་དེ་ཡང་འཇུག་ཏུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །”[22]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡི་གེའི་བརྗོད་པ་ཟུར་ཕྱིན་པར་ཀློག་པའི་ཚེ་རྗེས་འཇུག་འདི་དག་གི་རྗེས་སུ་དའི་གདངས་ཤིག་ཐོན་པ་ཡོད་ལ། གཞན་པར་དེ་ལྟར་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པ་མཁས་པ་ཕལ་མོ་ཆེས་འདོད། སི་ཏུའི་ལུགས་ལ་དམིགས་བསལ་ད་དྲག་སྐོར་ནས་ཁ་གསལ་མེད་ཀྱང་། འགྲེལ་ཆེན་ལས།  “གཞན་ཡང་བོད་ཡིག་གི་སྡེབ་ཇི་ལྟར་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་ནི་སྔོན་གྱི་བོད་སྐད་དག་པ་ཉིད་ལ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་མཁན་པོ་འདིས་སྦྱར་བ་ཡིན་པས། སྐད་ལ་འཕུལ་རྟེན་སོགས་ཀྱི་ཟུར་གསལ་བ་མེད་ན་ཡི་གེ་ལ་དེ་ལྟར་ཐོབ་པ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཞིག་གིས་རྟོགས་པར་ནུས།”[23]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བོད་ཡིག་གི་སྔོན་རྗེས་འཕུལ་རྟེན་སོགས་ཀྱི་སྡེབ་སྦྱོར་སྒྲ་གདངས་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་ལྟར་མཁན་པོས་མཛད་པ་ཡིན་པར་བཞེད་པས་ད་དྲག་ཀྱང་འདི་ལྟར་རང་གིས་ཡིན་པར་འདོད་པ་གསལ་ལོ། །

ལར་ད་དྲག་གི་སྒྲའི་འཇུག་ཚུལ་ཐད་ནས་ལོ་ཆེན་ནམ་བཟང་པའི་འདོད་སྟངས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་མཁན་མ་བྱུང་བས། ན་ར་ལ་གསུམ་ཁོ་ནར་འཇུག་པའི་འདོད་ཚུལ་གཅིག་མཐུན་དུ་གྱུར་པས་སྒྲའི་འཇུག་ཚུལ་སྐོར་ལ་རྩོད་ཉོག་ཆེར་མེད། དོན་གྱི་འཇུག་ཚུལ་སྐོར་ལ། ལོ་ཆེན་ནམ་བཟང་པའི་བཞེད་པ་གོང་དུ་དྲངས་པ་ལྟར་དང་། གཞན་ཡང་། “ད་དྲག་གིས་ཕ་རོལ་དུ་ཞེས་འཐོབ་སྟེ། སུམ་ཅུ་པར། གང་གིང་མཐའ་ན་གསུམ་པ་གནས། །དེ་ལ་ཨྰ་ལི་གཉིས་པ་སྦྱར། །ཞེས་པས་སོ། །ཞེ་ན། དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ད་མཐའ་ཅན་ལ་བཤད་པ་ཡིན་ལ། ད་དྲག་ནི་རང་བཞིན་ད་མཐའ་ཅན་མ་ཡིན་གྱི་ཕོའི་རྟགས་སུ་མཚོན་བྱེད་ཙམ་དུ་བཀོད་པ་ཡིན་པས་ན། ཕོ་ཡིས་ཕོ་ཡི་མིང་མཐའ་དྲང་། །ཞེས་པ་ཚད་མར་བྱར་ནས་ད་དྲག་གི་མཐར་ཏུ་ཡིག་སྦྱར་བར་བྱའོ། །”[24]ཞེས་རྗེས་འཇུག་མོ་ཡིག་གིས་མིང་མཐའ་ཕོ་ཡིག་འདྲེན་དགོས་སར་ཆེད་དུ་སྦྱར་བར་འདོད་ཅིང་། དེ་བཞིན་རྡོ་རིང་པཎ་ཌི་ཏས། “དགོས་མིན་གྱི་དབྱེ་བ་ནི། དེ་གའི་ཚིག་ཕྲད་ལ་ཅིང་ཅེས་ཅེའོ་སོགས་ཕོ་ཡིག་གི་མིང་མཐའ་འདྲེན་ཚུལ་བརྗོད་བདེ་ན་དགོས་པ་དང་། ཡང་ཞིང་ཞེས་ཞེའོ་སོགས་མོ་ཡིག་གི་མིང་མཐའ་འཇུག་བདེ་ན་མ་དགོས་པས་ངག་གི་བརྗོད་པ་ལྡབ་ལྡིབ་མིན་པར་སྒྲ་དག་ཅིང་གསལ་བའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །”[25]ཞེས་དང་། གཞན་རྣམ་གླིང་པ། གོ་རམས་པ། སྨན་ལུང་པ་བློ་མཆོག་རྡོ་རྗེ་སོགས་མང་པོ་ཞིག་གིས་མིང་མཐའི་ཕོ་ཡིག་འདྲེན་པའི་ཆེད་དུ་འཇུག་པར་འདོད། ཟུར་མཁར་པ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་པོས། ད་དྲག་ལ་བྱ་ཚིག་ལ་འཇུག་པ་དང་མིང་རྐྱང་ལ་འཇུག་པ་གཉིས་ལས། བྱ་ཚིག་ལ་འཇུག་པ་ནི་དུས་འདས་པ་སྟོན་པའི་ཆེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། མིང་རྐྱང་ལ་འཇུག་པ་མིང་མཐའ་ཕོ་ཡིག་འདྲེན་པའི་ཆེད་དུ་འཇུག་པར་བཤད་པ་ཁོང་གི་འགྲེལ་པར་ “དེ་བཞིན་དུ་ད་དྲག་ཐོབ་ཚུལ་འདི་ལའང་སྤྱིར་གྱི་ན་ར་ལ་གསུམ་དང་ཁྱད་པར་དོན་འདས་པ་ལ་སྙེག་ན་ད་དྲག་སྦྱར་ཞིང་མིང་མཐའ་དེ་ཡང་ཕོ་ཡིག་གིས་འདྲེན་པར་བྱ་བར་ཡིན་གྱི། དེ་གསུམ་ཞུགས་སོ་ཅོག་ལ་ད་དྲག་སྦྱར་མི་རུང་སྟེ། རྒྱན་དུ་ཤོག འགྱུར་བར་བྱེད། དཔལ་གྱི་བདག་ཅེས་སོགས་ལ་ཕོ་ཡིག་གིས་མིང་མཐའ་འདྲེན་པའང་མེད་དོ། །ཀུན་ཏུ་དང་ཤིན་ཏུ་ལྟ་བུས་དོན་འདས་པ་མི་སྟོན་ཡང་ཕོ་ཡིག་གིས་འདྲེན་པ་ནི་ན་རྗེས་འཇུག་གི་འགྱུར་བ་མ་ནིང་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །”1 ༡༧༩ཞེས་འབྱུང་བས་སོ། །

དེ་བཞིན་སྐྱོགས་སྟོན་ལོ་ཙྰ་པས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་འདས་པའི་རྐྱེན་སྦྱར་བར་བོད་སྐད་དུ་ན་ར་ལའི་མཐར་ད་དྲག་བྱས་པར་གསུང་པ་ལྟ་བུ་སོགས་གཞན་དང་གཞན་གྱི་བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ཚད་འདྲེན་པའི་དགོས་པ་མ་མཐོང་ཞིང་། ལྔ་འགྲེལ་དག་གི་བཞེད་པ་གཙོ་ཆེ་བ་ནི་མིང་མཐའ་ཕོ་ཡིག་འདྲེན་པའམ་འདས་པའི་དོན་ཅན་དུ་སྦྱར་བར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ཡིན། མདོར་བསྡུས་ན་ད་དྲག་ལ་བྱ་ཚིག་ལ་འཇུག་པ་དང་། མིང་རྐྱང་ལ་འཇུག་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་བྱ་ཚིག་ལ་འཇུག་པ་ལ་འདས་པ་དང་སྐུལ་ཚིག་གི་དོན་དུ་འཇུག་པ་ཤས་ཆེ་ཞིང་། བཙན་པོའི་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་དུའང་བྱ་ཚིག་ལ་འཇུག་པའི་ད་དྲག་ཕལ་མོ་ཆེ་འདས་ཚིག་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །འོན་ཀྱང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པར་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟ་བར་ཡང་འཇུག་པ་ཡོད་པ། རིན་ཆེན་གྲུབ་མཆོག་གི་སུམ་འགྲེལ་ཀུན་བཟང་དགོངས་རྒྱན་ལས། “ད་དྲག་སྦྱོར་ཚུལ་ལ་མཁས་པ་ཕལ་གྱིས་འདས་པའི་དོན་ཁོ་ལ་སྦྱར་བའང་མ་ངེས་སྟེ། སྟོན་འཛིན་སོགས་མང་དུ་འབྱུང་ཞིང་དེ་དག་གིས་འདས་པ་མི་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་འོངས་བསྐུལ་ཚིག །གསོནད་ཚིག །སྒྱུརད་ཚིག །སྟེནད་ཚིག་སོགས་ལའང་འཇུག་པ་གསུང་རབ་རྣམས་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །”[27]ཞེས་གསལ་བ་ལྟར་ལགས། མིང་རྐྱང་དང་བྱེད་ཚིག་ལ་འཇུག་པ་ནི་མིང་དེའི་སྒྲ་རྩོལ་དྲག་པོར་ཐོན་པའི་དབང་གིས་སྐབས་རེར་མིང་མཐའ་ཕོ་ཡིག་འདྲེན་པའི་བྱེད་ནུས་ལྡན་པ་ཙམ་ལས་གཞན་རྗེས་འཇུག་ལ་མེད་པའི་དགོས་པ་ལྷག་པོར་བཤད་རྒྱུ་མེད་ཅིང་། འདས་སྐུལ་ལ་འཇུག་པ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་པ་གསེར་ཏོག་སུམ་འགྲེལ་ལས། “བྱེད་པ་ལ་ད་དྲག་འཇུག་པ་ནི་མིང་ལ་བརྟེན་པའམ་དངོས་པོ་ཚིག་དོན་ལས་བྱེད་པ་གསལ་བྱེད་དུ་མིན་ཞིང་། བྱས་ཟིན་དང་སྐུལ་ཚིག་ལ་འཇུག་པ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་གསལ་བྱེད་དུ་ཡིན་པས། མིང་རྐྱང་དང་མིང་ལ་ད་དྲག་འཇུག་པའི་དགོངས་དོན་ལེགས་པར་ཤེས་ན། སྐད་གསར་བཅད་ལ་ཡིག་ཟོར་ཡང་བའི་ཕྱིར་ད་དྲག་བསྡུས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཡང་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །”[28]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལགས་སོ། །

གཉིས། བྱེ་བྲག་སི་ཏུའི་འགྲེལ་ཆེན་དུ་ད་དྲག་གི་རྣམ་བཞག་ཇི་ལྟར་གསལ་ཚུལ་བཤད་པ།

གོང་དུ་གླེང་བ་ལྟར་སྤྱིར་ད་དྲག་ལ་འཇུག་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་མིང་རྐྱང་ལ་འཇུག་པ་དང་། བྱ་ཚིག་ལ་འཇུག་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། མིང་རྐྱང་ལ་འཇུག་པའི་སྐོར་ལ་མཁས་པ་སུས་ཀྱང་མིང་འདི་ཙམ་ལ་འཇུག་གི་གཞན་ལ་མི་འཇུག་ཅེས་ཁ་གསལ་བཤད་པ་མེད་ལ། བྱ་ཚིག་ལ་འཇུག་ཚུལ་སྐོར་ནས་ཀྱང་བཞེད་པ་གཅིག་མཐུན་གྱི་འདི་ལྟར་རོ་ཞེས་པའི་ལན་ཞིག་བྱུང་མེད། དེ་བཞིན་སི་ཏུའི་ལུགས་ཀྱི་ད་དྲག་འདོད་སྟངས་ཀྱང་འགྲེལ་ཆེན་དུ་རྒྱས་པར་བཤད་མེད་པས་དེ་ཙམ་ཁ་མི་གསལ་ཞིང་། གཞུང་མགོ་མཇུག་གང་ས་ནས་ཐོར་བུའི་ཚུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཤད་པ་ཡང་མེད། ཁོང་གི་སུམ་ཅུ་པའི་འགྲེལ་བ་ལས། སླར་བསྡུའི་སྐབས། “ད་དྲག་ཅན། བསྟནད། གྱུརད། སྩལད། ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་ཀློག་དག་པའི་དབང་གིས། རྗེས་འཇུག་གཉིས་ལས་ན་ར་ལ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་དང་། དའི་སྒྲ་འབྱུང་བར་ཆ་བ་ཙམ་ལས་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར། བསྟན་དོ། གྱུར་དོ། སྩལ་དོ། བསྟནད་དམ། གྱུརད་དམ། སྩལད་དམ། ལྟ་བུ་ནི་བརྗོད་བདེ་བའང་མ་ཡིན་ཞིང་ཡོངས་སུ་མ་གྲགས་པས་བརྗོད་བདེ་རྟགས་མཚུངས་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་སྒྲ་མཐུན་པ་ནི་ཏོ་དང་ཏམ་སོགས་ཁོ་ནར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ”[29] ཞེས་དང་། ད་དྲག་ཅན་གྱི་དཔེར་བརྗོད། “བསྟནད་ཏོ། །གྱུརད་ཏོ། །སྩལད་ཏོ། །ཕྱིནད་ཏོ། ། འཛིནད་ཏོ། ། ”[30]ཞེས་ལྔ་བསྟན་ཀྱང་ད་དྲག་གི་མཐར་ཏོ་དང་ཏམ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལས་དེ་དག་ལ་ད་དྲག་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསུངས་མེད། ལ་དོན་གྱི་ཐོབ་ཐང་སྐབས།  “ཀུནད་ཏུ། ཕ་རོལད་ཏུ། མཚརད་ཏུ།་་་་་་་འཛིནད་ལ། འཛིནད་ན། འཛེརད་ལ། འཛེརད་ན། སྩལད་ལ། སྩལད་ན། ”[31]ཞེས་དཔེར་བརྗོད་དགུ་གསུངས་ལ། འབྲེལ་སྒྲའི་སྐབས། “འདིར་ཡིག་རྙིང་དག་པ་རྣམས་སུ་ད་དྲག་ཅན་གྱིས་ཀྱི་ཉིད་དྲངས་པ་མཐོང་མོད་ཀྱི་དེང་སང་ད་དྲག་མི་མཛད་པས་ཕལ་ཆེར་གྱི་ཉིད་སྦྱོར་བར་སྣང་ཡང་ཕྲད་གཞན་དང་བསྟུན་ན་ཀྱི་རང་འདྲེན་པ་བརྗོད་བདེ་ཞིང་ལེགས་པར་སེམས་པས། ཀུནད་ཀྱི། རབ་འབྱོརད་ཀྱི། བཀའ་སྩལད་ཀྱི། སོགས་སུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ”[32]ཞེས་དང་དཔེར་བརྗོད། “ཀུནད་ཀྱི་མཆོག རབ་འབྱོརད་ཀྱི་ཚུལ། བཀའ་སྩལད་ཀྱི་སྙིང་པོ་”[33]ཞེས་པ་ཙམ་ལས་མ་གསུངས། བྱེད་སྒྲའི་སྐབས། “ཀུནད་ཀྱིས། རབ་འབྱོརད་ཀྱིས། ཟིལད་ཀྱིས། ”[34]ཞེས་དང་།  “ཀུནད་ཀྱིས་སྐྱོང་། རབ་འབྱོརད་ཀྱིས་གསོལ། ཟིལད་ཀྱིས་མནན། ”[35]ཞེས་པ་ཙམ་གསུངས། རྒྱན་སྡུད་སྐབས། “བསྟནད་ཀྱང་། འབྱོརད་ཀྱང་། སྩལད་ཀྱང་། ”[36]ཞེས་དང་། ལྷག་བཅས་ལས། “བསྟནད་སྟེ། གྱུརད་ཏེ། བསལད་ཏེ། ”[37]ཞེས་དང་། འགྱེད་སྡུད་སྐབས།  “འཛིནད་ཏམ། གྱུརད་ཏམ། འཚལད་ཏམ། ”[38]ཞེས་པ་ཙམ་བྱུང་ལ། འདི་དག་སྐོར་ནས་ད་དྲག་མཐར་རང་རང་སྐབས་ཀྱི་ཕྲད་གང་ཞིག་འཇུལ་ཚུལ་ཟུར་ཙམ་རེ་ལས་བཤད་པ་གཞན་མི་བདོག་ཅིང་། དམིགས་བསལ་ད་དྲག་བཤད་ས་ཟུར་པ་ཡང་མེད་པས། སི་ཏུས་སུམ་ཅུ་པའི་སྐབས་སུ་ད་དྲག་གི་སྒྲ་དོན་འཇུག་ཚུལ་ཁ་གསལ་གང་ཡང་བཤད་མེད་ཅེས་ཟེར་ན་ཆོག་འདུག་གོ །

དེ་བཞིན་དུ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ལྟར་སི་ཏུའི་ལུགས་ཀྱི་ད་དྲག་བྱ་ཚིག་ལ་འཇུག་ཚུལ་སྐོར་རྟགས་འཇུག་གི་འགྲེལ་པར་ཅུང་འབྱུང་བ་ལས་མིང་རྐྱང་ལ་འཇུག་ཚུལ་གཞུང་འདིར་གསལ་པོར་བྱུང་མེད། ལོ་ཆེན་ནམ་བཟང་པས་བཀའ་བསྟན་ཁུངས་མ་རྣམས་ལས་བཏུས་ཏེ་དམིགས་བསལ་ད་དྲག་ཅན་གྱི་དཔེར་བརྗོད་བདུན་ཅུ་དོན་བདུན་བཀོད་པ་ལས། ང་མའི་མཐའ་ཅན་གྱི་དཔེར་བརྗོད་བརྒྱད་ཕུད་པའི་ལྷག་མ་རེ་དགུའི་ནང་། མིང་རྐྱང་དོན། ཤིན། དགོན། རྒྱུན། ཀུན། རྐྱེན། རིན། བཙན། དབྱར། ཟིལ། ཟོལ་བཅས་བཅུ་གཅིག་བྱུང་། དེ་དག་ལས་སི་ཏུའི་ལུགས་ལ་“ཏེ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལྷག་མ་འདྲེན་པའི་དོན་ཏོ། །”[39]ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དོན་དང་། “སྔོན་འཇུག་གི་ཤིན་ཏུ་མོ་མ་ཡིག་ནི་”[40]ལྟ་བུ་ཤིན། “ཀུནད་ཀྱི་མཆོག”[41]ལྟ་བུ་ཀུན། “རིནད་ཅེན་དུ་གྲུབ་པའང་ཡིན་ནོ། །”[42]ལྟ་བུ་རིན། “ཟིལད་ཀྱིས་མནན།”[43]ལྟ་བུ་ཟིལ་བཅས་ལྔ་ལ་ད་དྲག་ཐོབ་པ་ལས། གཞན་པ་རྣམས་ལ་ད་དྲག་མི་འདོད་པ་འདྲ་སྟེ། མིང་མཐའ་ཕོ་ཡིག་འདྲེན་པ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ད་དྲག་ཐོབ་མི་དགོས་པར་བརྗོད་བདེ་འདྲེན་པ་ཡོད་ཅིང་། གཞན་འདི་དག་གི་ཕྲད་རྣམ་འབྱེ་སོགས་དྲངས་པ་གསལ་བ་དག་ནི་ད་དྲག་མེད་པའི་ལུགས་ལྟར་ལས་མི་འབྱུང་ལ། འགའ་ཞིག་ལ་ནི་ཕྲད་འདྲེན་པ་དེ་འདྲ་གཞུང་དུ་མེད་ཀྱང་ད་དྲག་ཅན་གྱི་དཔེར་བརྗོད་གྲས་སུ་ཟུར་ཙམ་ཡང་གླེང་མེད་དོ། །

འོན་ཀྱང་འགྲེལ་ཆེན་ལས། དོན་གྱི། ཀུན་གྱི་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་ནི་པཎ་ཌི་ཏས་ཐུགས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ལས་ཆེ་ལ། ལར་ཀུན་ཅེས་པ་ད་དྲག་ཅན་དུ་སུམ་འགྲེལ་མཁན་པོ་རྣམས་ཞལ་གཅིག་མཐུན་ཡིན་རུང་བསླབ་པ་ཀུན་གྱི་གཞི་འཛིན་ཅིང་། །ཞེས་པའི་རྩ་ཚིག་གཏན་དུ་མི་ཎི་ཟློས་ཟློས་མཛད་པ་ནི་ཅུང་མཚར་ཆེའོ། །ད་དུང་འགྲེལ་ཆེན་དུ་བྱ་ཚིག་མིང་རྐྱང་དུ་སོང་བའི་ཚེ་ད་དྲག་འཇུག་པ་ “དཀོནད་ཅོག”[44]“སྟོན་ཀ”[45] “ཕ་རོལ་ཏུ་འདུག །”[46] “རབ་འབྱོརད་ཀྱི་ཚུལ།”[47]“འོན་ཀྱང་།”[48]ལྟ་བུ་དང་། གཞན་མིང་རྐྱང་ད་དྲག་ཅན། “བཤད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ཀྱང་”[49] “བེརད་ཀ །”[50]“ལྷནད་ཅིག །”[51]བཅས་གསལ་བས་མ་མཐར་མིང་རྐྱང་ད་དྲག་ཅན་བཅུ་ཕྲག་ལྷག་ཅིག་བྱུང་ཡོད་ཅིང་མིང་རྐྱང་ལ་འཇུག་པ་འདི་ཙམ་ངེས་མིན་མུ་མཐུད་དཔྱད་དགོས་སོ། །

བྱ་ཚིག་ལ་འཇུག་པའི་སྐོར་ལ་བྱ་ཚིག་དང་བྱེད་ཚིག་ལ་འཇུག་ཚུལ་ཁ་གསལ་བཤད་པའི་གཞུང་ཞིག་མཇལ་དུ་མེད་ཀྱང་། རྗེས་འཇུག་ན་ར་ལ་གསུམ་གང་རུང་ཅན་གྱི་འདས་ཚིག་དང་སྐུལ་ཚིག་ཀུན་ལ་འཇུག་ངེས་ཡིན་པ་མཁས་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན། དབྱངས་ཅན་དགའ་བློས། “འོན་ཀྱང་སྐད་གསར་བཅད་ལ་ད་དྲག་དངོས་སུ་མི་སྦྱོར་ཡང་འདས་ཚིག་དང་བསྐུལ་ཚིག་གི་ན་ར་ལ་གསུམ་གྱི་མཐར་རྣམ་དབྱེ་དང་ཕྲད་སོགས་ད་དྲག་ཐོབ་པ་བཞིན་སྦྱར་བར་བྱའོ། །”[52]ཞེས་དང་། བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས་ལས་“ཡང་འཇུག་ད་དྲག་ནི་རྗེས་འཇུག་ན་ར་ལ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་འདས་ཚིག་དང་བསྐུལ་ཚིག་ལ་ངེས་པར་ཐོབ་སྟེ།”[53]ཞེས་སོགས་མང་པོ་འབྱུང་བ་ལྟར་ཡིན། དེ་བས་ད་ཆ་ན་ར་ལ་གསུམ་པོ་འཐའ་རྟེན་ཅན་གྱི་འདས་སྐུལ་གཉིས་ལ་ད་དྲག་ཐོབ་ངེས་སུ་འདོད་པ་ཡོངས་གྲགས་ལྟ་བུར་གྱུར་ཅིང་། ཀུན་གྱི་ལག་ལེན་དུའང་འདེབས་བཞིན་པར་སྣང་མོད་འགྲེལ་ཆེན་ནང་དེ་ལྟར་མ་ངེས་པ་གསལ་པོར་བྱུང་ཡོད། དེ་ཡང་སི་ཏུའི་རྟགས་འཇུག་འགྲེལ་པ་སྟོད་ཀྱི་ཆར་ད་དྲག་སྐོར་གླེང་ས་མེད་ཅིང་། ཅི་ཕྱིར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་སྐབས། ལན་གྱིས་བསྙད་པའི་ས་བཅད་དང་པོ། གཞུང་དོན་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འདིར་བསྟན་གྱི་བདག་གཞན་དང་དུས་གསུམ་སྤྱིར་བཤད་པའི། དང་པོ་དངོས་བཤད་པ་ལས། “སྟོན་ཏོ། །་་་་བསྟནད།་་་་་་ལྕགས་གསེར་དུ་བསྒྱུརད་ཟིན།”[54] “ལྕགས་གསེར་དུ་གྱུརད་ཟིན།”[55]ཞེས་པའི་དཔེར་བརྗོད་བཞི་བྱུང་བ་ལས་འཇུག་ཚུལ་སྐོར་ནས་མ་གླེང་། སི་ཏུས་འདས་ཚིག་གི་ད་དྲག་འཇུག་ཚུལ་ཕྱོགས་མགོ་ཙམ་ཕོ་ནི་འདས་དང་གཞན་སྒྲུབ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ནས་འོང་གི་ཡོད་དེ། དེའི་སྐབས་བ་ཡིག་འདས་པར་འཇུག་པའི་དཔེར་བརྗོད་སུམ་བརྒྱ་དོན་གཉིས་བཀོད་པ་ལས། ན་ར་ལ་གསུམ་གང་རུང་རྗེས་འཇུག་ཅན་གྱི་དཔེར་བརྗོད་བརྒྱ་དང་གཅིག་འབྱུང་བ་ལ། དེའི་ནང་དྲུག་ཅུ་རེ་དགུ་ལ་ཏོ་ཡིག་སྦྱར་ཏེ། དེའི་མཐར། “དེ་དག་ལ་སླར་བསྡུའི་སྒྲ་སྦྱར་བ་རྣམས་ད་ཡིག་གི་ཡང་འཇུག་ཡོད་པར་ཤེས་དགོས་སོ། །”[56]ཞེས་གསུངས་ཤིང་། ལྷག་མ་སོ་གཉིས་ལ་ད་དྲག་མེད་པ་གསལ་པོར་བྱས་ཡོད། དེ་བས་ཐོན་མི་ཞལ་ལུང་ལས་“སི་ཏུས། འདས་ཚིག་གི་སྐབས་སེམས་ཀྱིས་བསྲན་ཏོ། །ཕྱོགས་སུ་བསླན་ཏོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་མཐར་དེ་དག་ལ་སླར་བསྡུའི་སྒྲ་སྦྱར་བ་རྣམས་ད་ཡིག་གི་ཡང་འཇུག་ཡོད་པར་ཤེས་དགོས་སོ། །ཞེས་དང་། བྱ་ཚིག་གི་སྐབས་ན་ར་ལའི་མཐའ་རྟེན་གྱི་རྗེས་སུ་འཛིན་ཏོ། །ལྟ་བུ་དམིགས་བསལ་འགའ་ཞིག་ལས་ཕལ་ཆེར་ལ་ད་དྲག་མི་འཐོབ་པར་ངེས་པས་ཏོ་ཡིག་གི་སྒྲ་བརྗོད་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ། ཞེས་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ལྟར་ན། ན་ར་ལ་གསུམ་རྗེས་འཇུག་ཅན་གྱི་འདས་ཚིག་ཡིན་ན་ཁྱོད་ལ་ད་དྲག་ཐོབ་པས་ཁྱབ་ཅེས་ཁྱབ་མཐའ་བཅད་ན་རུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་ན་ར་ལ་གསུམ་རྗེས་འཇུག་ཅན་གྱི་སྐུལ་ཚིག་ཡིན་ན་ཡང་ཁྱོད་ལ་ད་དྲག་ཐོབ་པས་ཁྱབ་ཅེས་ཁྱབ་མཐའ་བཅད་ན་རུང་བར་སེམས་སོ། །”[57]ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མི་འཐད་པར་སེམས་ཏེ། ན་ར་ལའི་མཐའ་ཅན་གྱི་འདས་ཚིག་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་སྐོར་ཞིག་ཆེད་དུ་བསལ་ཏེ་ད་དྲག་ཐོབ་ཅེས་ཁ་གསལ་སྨོས་པ་ནི་གཞན་རྣམས་ལ་ད་དྲག་མི་ཐོབ་པར་ངེས་པར་དུ་རྟོགས་དགོས་པ་ནི་རིགས་པའི་འགྲོ་སྟངས་ཡིན་པས་སོ། །གལ་ཏེ་སི་ཏུའི་ལུགས་ལ་ན་ར་ལའི་མཐའ་ཅན་གྱི་འདས་ཚིག་ཀུ་ལ་ད་དྲག་ཁྱབ་མཉམ་དུ་འཇུག་ན་འདི་ལྟར་སྐོར་ཞིག་ལ་ཆེད་དུ་ཁ་གསལ་སྨོས་པ་ནི་གཞུང་དོན་ལ་འཁྲུལ་ལ་བསྐྱེད་པའི་སྐྱོན་ལས་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད་པར་འདུག་ན། གཞུང་དུ་འདི་འདྲའི་ཚིག་ཅིག་འབྱུང་དོན་གཏན་ནས་མེད།  མི་དགོས་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པ་སྐྱེད་པའི་ཚིག་འདི་འདྲ་བསམ་བཞིན་བྱེད་པ་ནི་རྩོམ་པར་མི་མཁས་པའི་སྐྱོན་དུའང་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་སི་ཏུའི་བཞེད་པ་དངོས་ལ་ན་ར་ལའི་མཐའ་ཅན་གྱིས་འདས་ཚིག་ལ་ད་དྲག་ཡོད་མེད་གཉིས་སུ་འདོད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོར་ཡིན་པས། ང་ཚོས་སི་ཏུའི་ལུགས་ཀྱི་འདས་ཚིག་གང་འདྲ་ལ་ད་དྲག་འཇུག་མིན་ཁ་གསལ་བཟོས་ཏེ་ཁོང་གི་དགོངས་པའི་མཐིལ་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་ཀྱི། བཞེད་པ་ལ་ཀྱོག་འགྲེལ་བྱས་ཏེ་ཀུན་དང་མཐུན་པའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་མི་རིགས་སོ། །

ཡང་འགྲེལ་ཆེན་ལས་“བརྒྱན། བསྒར། བརྒལ། ལྟ་བུ་ན་ར་ལའི་མཐའ་ཅན་རྣམས་ནི་འདས་ཚིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ད་དྲག་མི་འཐོབ་པས། བརྒྱན་ནོ། །བསྒར་རོ། །བསྒལ་ལོ། ། ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའི། བརྒྱན་ཏོ་ཞེས་སོགས་སུ་མི་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ”[58]ཞེས་སྤྱིར་བཏང་དུས་གསུམ་ལས་འདས་པ་མ་གཏོགས་ད་ལྟ་དང་མ་འོངས་པར་ད་དྲག་མི་འཇུག་པ་ལྟར་བུར་གསུངས་ཡོད་ཅིང་། དེའི་མཐར། “དེ་བཞིན་དུ་མ་ནིང་གི་འཇུག་པའི་སྐབས་སོགས་འཆད་འགྱུར་གྱི་བྱེད་པ་དང་བྱ་བའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་སླར་བསྡུའི་སྒྲ་ལའང་དེ་དག་གི་ན་ར་ལའི་མཐའ་རྟེན་གྱི་རྗེས་སུ་འཛིན་ཏོ། །ལྟ་བུ་དམིགས་བསལ་འགའ་ཞིག་ལས་ཕལ་ཆེར་ལ་ད་དྲག་མི་འཐོབ་པར་ངེས་པས་ཏོ་ཡིག་གི་སྒྲ་བརྗོད་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་འདི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་དང་ཕྲད་གཞན་རྣམས་སྦྱོར་བའི་ཚེའང་འདིས་མཚོན་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ། ། ”[59]ཞེས་སྔོན་འཇུག་ཕོ་བ་ཡིག་ལས་གཞན་མ་ནིང་ག་ད་གཉིས་སོགས་སྔོན་འཇུག་གཞན་གྱི་སྐབས་སུ་ཡང་དམིགས་བསལ་འགའ་རེ་མ་གཏོགས། མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟ་བར་ད་དྲག་མི་འཇུག་པར་གསལ་བར་གསུངས་སོ། །དེས་ན་སི་ཏུའི་ལུགས་ལ་ད་དྲག་འཇུག་རུང་གི་འདས་ཚིག་ལ་ད་དྲག་ཐོབ་པས་མ་ཁྱབ་པ་དང་། བྱ་ཚིག་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟ་བར་ད་དྲག་ཐོབ་པ་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས། ཐོན་མའི་ཞལ་ལུང་ལྟར་རྗེས་འཇུག་ན་ར་ལ་གསུམ་གང་རུང་ཅན་གྱི་འདས་ཚིག་དང་སྐུལ་ཚིག་གང་རུང་ཡིན་ན་ད་དྲག་ཐོབ་པས་ཁྱབ་པ་ཁས་ལེན་རྒྱུ་མེད་པ་གསལ་པོར་བྱུང་བ་ཡིན་པས། སླར་ཡང་འདས་ཚིག་དང་སྐུལ་ཚིག་གང་ཙམ་ལ་ད་དྲག་ཐོབ་པ་དང་། མ་འོངས་དང་ད་ལྟ་བའི་བྱ་ཚིག་གང་གང་ལ་ད་དྲག་ཐོབ་མིན་ཞིབ་མོར་དཔྱད་དགོས་པའི་གནས་སོ། །

གསུམ། སི་ཏུའི་ལུགས་ཀྱི་འདས་ཚིག་ལ་ད་དྲག་འཇུག་ཚུལ་དུས་གསུམ་སྤྱི་བྱེ་ཐོར་གསུམ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པ། 

སི་ཏུའི་ལུགས་ལ་ན་ར་ལའི་མཐའ་ཅན་གྱི་འདས་སྐུལ་གང་རུང་ཡིན་ན་ད་དྲག་ཐོབ་པར་མ་ངེས་པ་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་། གང་ཙམ་ལ་ད་དྲག་ཐོབ་ཅིང་གཞན་ལ་མི་འཐོབ་པའི་རྣམ་བཞག་ཁ་གསལ་གསུང་པ་མེད། འདི་འདྲའི་གནད་དོན་ལ་དཔྱོད་པར་དུས་གསུམ་སྤྱི་བྱེ་ཐོར་གསུམ་དུ་ཕྱེས་ཏེ་དཔྱད་ན་སི་ཏུའི་དགོངས་པ་དང་འབྱོར་ཆེ་ཞིང་། ལག་ལེན་སྐབས་སུ་ཡང་འཛིན་མཚམས་བདེ་བའི་ལན་ཞིག་རྙེད་རྒྱུ་ཡོད་འདུག་པས་དེ་བཞིན་དཔྱད་ན། འགྲེལ་ཆེན་གྱི་ཕོ་ནི་འདས་དང་གཞན་སྒྲུབ་ཅེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་དཔེར་བརྗོད་ལས་ད་དྲག་ཐོབ་རུང་གི་འདས་ཚིག་བརྒྱ་དང་གཅིག་བྱུང་ཞིང་དེའི་ནང་དུས་གསུམ་སྤྱིར་བཏང་བའི་འདས་ཚིག་བཅུ་བཞི། དུས་གསུམ་བྱེ་བྲག་པའི་འདས་ཚིག་རེ་དགུ། དུས་གསུམ་ཐོར་བུ་བའི་འདས་ཚིག་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད། དེའི་ཁྲོད་དུས་གསུམ་སྤྱིར་བཏང་བའི་སྡེ་ཚན་དུ་གཏོགས་པའི་འདས་ཚིག་བཅུ་བཞི་ལས་བྱ་ཚིག་གཅིག་མ་གཏོགས་གཞན་ལ་ད་དྲག་མེད། དེའི་རེའུ་མིག་གཤམ་གསལ།

(འགྲེལ་ཆེན་ལས་འོག་ཏུ་རྗེས་འཇུག་མ་ནིང་གསུམ་འདས་པར་འཇུག་པ་བསྟན་པའི་སྐབས་བཀར་དང་བཅལ་གཉིས་ད་དྲག་ཅན་དུ་བྱས་འདུག མཆན།)

གཉིས་པ་དུས་གསུམ་བྱེ་བྲག་པའི་འདས་ཚིག་རེ་དགུ་ལས་ལྔ་བཅུ་ང་ལྔ་ལ་ད་དྲག་ཡོད་པ་དང་། བཅུ་བཞི་ལ་ད་དྲག་མེད། དེའི་རེའུ་མིག་གཤམ་གསལ།

(འདི་ལ་ཡང་ལོགས་སུ་བཅར་ལ་ད་དྲག་ཡོད་པ་དང་མིག་བཅར་ལ་མེད་པ། རྣག་བརྟོལ་ལ་ཡོད་པ་དང་གནས་སུ་བརྟོལ་ལ་མེད་པར་བྱས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བསམ་དགོས་ཤིང་། གཞན་འོག་ཏུ་རྗེས་འཇུག་གི་སྔ་མ་གང་ལྟར་འགྱུར་བའི་གཞུང་དོན་དཔེར་བརྗོད་དང་བཅས་པ་བསྟན་པའི་སྐབས་འདས་ཚིག་བསྐྱར་ད་དྲག་ཅན་དུ་བྱས་ཤིང་། མ་ནིང་གསུམ་འདས་པར་འཇུག་པ་བསྟན་པའི་སྐབས་འདས་ཚིག་བསྟར་ད་དྲག་ཅན་བྱས་ཡོད་འདུག *རྟགས་འདི་ཡོད་སར་གཞུང་དུ་སྨན་བཀོལ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་བསྐོལ་བྱ། སྐོལ་ཞིག་བཅས་འབྱུང་བ་ལ་དཔག་སྟེ་བསྐོལ་ལ་བཅོས་ཡོད་པས་ནོར་ཡོད་མིན་དཔྱད། མཆན།)

གསུམ་པ་དུས་གསུམ་ཐོར་བུ་བའི་འདས་ཚིག་བཅོ་བརྒྱད་བྱུང་བ་ལས། བཅུ་གསུམ་ལ་ད་དྲག་ཡོད་ཅིང་། ལྔ་ལ་ད་དྲག་མེད། དེའི་རེའུ་མིག་གཤམ་གསལ།

(འདིའི་ནང་བཀན་གྱི་འདས་ཚིག་ལ་ད་དྲག་ཡོད་པ་འོག་གི་མ་ནིང་གསུམ་འདས་པར་འཇུག་པ་བསྟན་པའི་སྐབས་ནས་འབྱུང་། མཆན།)

འདི་དག་སྐོར་ལ་ཚོགས་ཤུལ་བླ་མས། “དེ་རྣམ་བྱ་བྱེད་འདས་སྐུལ་འཕུལ་སྒྲ་བཅས། ། རང་སྡེར་འདས་སྐུལ་ཕལ་ཆེར་སྒྲ་གཅིག །ནོར་མིན་ཡང་འཇུག་གིས་དབྱེ་མི་དགོས་ཕྱིར། །ཡང་འཇུག་རྣམ་ཀུན་མི་འཐོབ་”[60]ཅེས་དུས་གསུམ་སྤྱིར་བཏང་བའི་འདས་སྐུལ་གྱི་ཚིག་ལ་ད་དྲག་གཏན་ནས་མི་ཐོབ་པ་དང་། ཡང་“གཉིས་པ་དུས་གསུམ་བྱེ་བྲག་པའི་མཚན་ཉིད། །རང་སྡེ་ལས་གཞན་བྱ་འདས་བས་འཕུལ་ཞིང་། །འདས་སྐུལ་ཡང་འཇུག་ས་མཐའ་ད་དྲག་ནི། །ངེས་པར་ཡོད་ཅིང་མགོ་ཅན་མང་བའི་སྡེ། །མདོར་ན་འཕུལ་ཡིག་གཉིས་ལས་མི་མང་བའོ། །”[61]ཞེས་བྱེ་བྲག་པའི་སྡེ་ལ་ད་དྲག་ངེས་པར་ཐོབ་པ། ཐོར་བུ་པ་ལས་“སྦྱར་བྱ་སྦྱོར་བྱེད་སྦྱརད་ཟིན་སྦྱོརད་རྣམས་སོ། །འདི་ཡན་འདས་སྐུལ་ཀུན་ལ་ཡང་འཇུག་དགོས། །”[62]ཞེས་དང་། “གསུམ་པ་བྱ་བྱེད་འདས་སྐུལ་སྒྲ་གཅིག་ཅིང་། །འཕུལ་དང་ཡང་འཇུག་ཡོད་མཉམ་མེད་མཉམ་ལ། ། ………. འདི་ནས་བཟུང་དབྱང་མེད་ཉི་ཤུ་དང་དས་འཕུལ་གྱི་དཔག་དཔྱང་དཔྱད་བཅས་ལ་བྱེད་སྐུལ་ལ་ན་རུ་དང་འདས་སྐུལ་ལ་ཡང་འཇུག་སྦྱར་ཏེ་དུས་གསུམ་བྱེ་བྲག་པར་བྱས་པ་ཡོད་ཀྱང་དངོས་དོན་བཞི་ག་འཕུལ་གཅིག་ཕྱིར་སྐུལ་ལ་ན་རུ་དང་གཞན་གསུམ་སྒྲ་མཐུན་ཡང་འཇུག་མི་དགོས་པ་ལེག ། ……. ནོར་སོག་གཏད་གཏོད་ཟས་གོས་སོག་གཟད་འཛད་ཞུ་བ་སོག་གསན་གསོན་ཞིག་རྣམ་དང་། །བྱ་བར་གཟབ་གཟོབ་རྔ་ཡབ་སོག་གཡབ་གཡོབ་སྣོད་དང་ཁ་མཆུ་སོག་གཏམ་གཏོམ་ཚུར་ལ་གཅར་གཅོར་ཞིག །”[63]ཅེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་ཐོར་བུ་བ་ལ་ཡང་འཇུག་ཡོད་མིན་ཅི་རིགས་ཡོད་པར་བྱས་ཡོད་འདུག གོང་དུ་དྲངས་པ་ལས་གསལ་བ་ལྟར་ཁོང་གིས་འདས་སྐུལ་ལ་ད་དྲག་དགོས་མིན་གྱི་ཁྱད་པ་ནི་འཕུལ་དང་མིང་གཞི་སོགས་ལས་དུས་གསུམ་སྐུལ་ཚིག་དང་བཅས་པའི་དབྱེ་བ་གསལ་པོར་ཡོད་པའི་རིགས་ལ་མི་དགོས་པ་དང་། དེ་དག་ཕན་ཚུན་ནོར་སོ་ཅན་ལ་དགོས་པར་བྱས་ཤིང་། གཟུགས་མི་འགྱུར་བའི་རིགས་ཅན་ལ་ཡོད་མེད་མཉམ་པར་བྱས་པ་ནི། ཀུན་གྱི་མཐོང་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་ས་དྲག་གི་འཇུག་ཚུལ་དང་མཐུན་ཞིང་རིགས་འགྲེ་བདེ་བ་སོགས་ཀྱི་དགོས་པ་ཆེ་ལ། གོང་གི་དཔེར་བརྗོད་ལ་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ནས་རྙེད་པའི་ལན་དང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་ཡིན་རུང་། ཁོ་བོས་དུས་གསུམ་བྱེ་བྲག་པའི་འདས་སྐུལ་ལ་ཡང་འཇུག་མེད་ངེས་དང་། ཐོར་བྱེ་གཉིས་ཀྱི་འདས་སྐུལ་ལ་ཡོད་ངེས་བྱས་ན་ལག་ལེན་གྱི་འཛིན་མཚམས་བདེ་ཞིང་། འགྲེལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་པ་དང་ཡང་ཆེས་འབྱོར་ཤོས་སུ་སེམས་སོ། །

བཞི། འགྲེལ་ཆེན་དངོས་བསྟན་གྱི་སྐུལ་ཚིག་དང་བྱེད་ཚིག་བྱ་ཚིག་བཅས་ལ་ད་དྲག་འཇུལ་ཚུལ་བཤད་པ།

འོ་ན་སི་ཏུའི་ལུགས་ལ་ཐོན་མིའི་ཞལ་ལུང་དང་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ད་དྲག་འཇུག་རུང་གི་སྐུལ་ཚིག་ཐམས་ཅད་ལ་ད་དྲག་ཐོབ་པས་ཁྱབ་བམ་ཟེར་ན་དེ་ཡང་མ་ངེས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཏེ།  སི་ཏུས། “སྟོནད་ཅིག །ཐོནད་ཅིག །ནོནད་ཅིག །སོལད་ཅིག །ཉོནད་ཅིག །སྟེནད་ཅིག །སྙེནད་ཅིག །རོལད་ཅིག །རྩོལད་ཅིག །ཕྲོལད་ཅིག །སྒྲོལད་ཅིག །སྐུརད་ཅིག །སྤོརད་ཅིག །སྟོརད་ཅིག །་་་་་་་་་་་ སྣུན་ཞིག །སྐྲུན་ཞིག །ཕྱོར་ཞིག །སྦྱོར་ཞིག །ཚོལ་ཞིག །སྐོལ་ཞིག །་་་་་་་་་་་ བརྩོན་ཞིག །གཏོརད་ཅིག །”[64]བཅས་ད་དྲག་ཐོབ་རུང་གི་སྐུལ་ཚིག་ཉེར་གཉིས་བསྟན་པ་ལས། བཅོ་ལྔ་ད་དྲག་ཅན་དང་བདུན་ད་དྲག་མེད་པར་བྱས་ཡོད། དེ་ལ་ཐོནད་ཅིག ཕྲོལད་ཅིག་ཅེས་དུས་གསུམ་སྤྱིར་བཏང་བའི་སྐུལ་ཚིག་གཉིས་བསྟན་པ་གཉིས་ཆར་ད་དྲག་ཡོད་པ་དང་། སྟོནད་ཅིག སོལད་ཅིག སྟེནད་ཅིག སྙེནད་ཅིག རྩོལད་ཅིག སྒྲོལ་ཅིག སྐུརད་ཅིག སྟོརད་ཅིག སྐྲུན་ཞིག སྣུན་ཞིག ཚོལ་ཞིག སྐོལ་ཞིག་ཅེས་དུས་གསུམ་བྱེ་བྲག་པའི་སྐུལ་ཚིག་བཅུ་གཉིས་ལས་བདུན་ལ་ད་དྲག་ཡོད་པ་དང་ལྔ་ལ་མེད་པར་བྱས། ཉོནད་ཅིག རོལད་ཅིག སྤོརད་ཅིག ཕྱོར་ཞིག སྦྱོར་ཞིག གཏོརད་ཅིག་ཅེས་དུས་གསུམ་ཐོར་བུ་བའི་སྐུལ་ཚིག་དྲུག་ལས་བཞི་ལ་ད་དྲག་ཡོད་པ་དང་གཉིས་ལ་མེད་པར་བྱས་ཡོད། འདི་འདྲའི་གཞི་གྲངས་དང་། སྤྱིར་གྱི་རིགས་པའི་འགྲོས་ལ་དཔྱད་ན་དུས་གསུམ་སྤྱིར་བཏང་བའི་སྐུལ་ཚིག་ལ་ད་དྲག་མེད་ངེས་དང་། བྱེ་བྲག་པ་དང་ཐོར་བུ་བ་གཉིས་ལ་ཡོད་ངེས་བྱས་ན་ལག་ལེན་བདེ་བར་ཡིན་རུང་། སྐུལ་ཚིག་ལ་ད་དྲག་ཡོད་མིན་གྱི་དཔེར་བརྗོད་འདི་དག་བཀའ་བསྟན་ཁུངས་ལ་རྣམས་སུ་གསལ་བ་ལྟར་བཀོད་པ་ལས་གང་འདོད་དུ་བྲིས་པ་རང་ནི་མིན་ལས་ཆེ་བས་རང་གར་འཆོས་ཆོག་ཆོག་བྱས་ན་འགྲིག་མིན་མི་ཤེས། གཞན་དུས་གསུམ་གྱི་བྱ་ཚིག་གཞན་པ་དང་ནོར་སོ་ཡོད་མེད་ལས་དགོས་མིན་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེས་ཀྱང་བློ་རྩེ་གཏོད་མཚམས་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་རང་རང་གིས་གང་གང་ལེགས་མིན་མུ་ནས་དཔྱད་པར་བྱའོ། །

དེ་བཞིན་དུ་ད་ལྟ་བའི་དོན་ཅན་ཀྱི་བྱེད་ཚིག་ལ་ཡང་ད་དྲག་མི་འཇུག་པས་མ་ཁྱབ་པར་དཔེར་བརྗོད་དུ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཀྱང་། ད་ལྟ་བའི་ཚིག་འདི་ཙམ་ལ་འཇུག་གི་གཞན་ལ་མི་འཇུག་ཅེས་པ་ཁ་གསལ་མེད། ལོ་ཆེན་ནམ་བཟང་པའི་དམིགས་བསལ་ད་དྲག་ཅན་གྱི་དཔེར་བརྗོད་རེ་དགུ་དྲངས་པའི་ནང་། གཟུགས་འགྱུར་མི་འགྱུར་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ད་ལྟ་བར་འཇུག་རུང་གི་བྱ་ཚིག བཀོན། བཀྲེན། སྐུར། སྐྱོན། མཁྱེན། འཁྱིལ། འཁྲུལ། འགྲེལ། འཆལ། ཉན། ཉེན། སྙེན། རྟེན། སྟེན། སྟོན། འདུན། འདོན། སྤྲུལ། འཕེན། ཕྱིན། འབྱིན། འབྱོར། འབྲེལ། སྨིན། སྨོན། མཚར། འཛིན། འཛེར། ཞེན། རུལ། རོལ། ལེན། སེལ། གསོལ། བཅས་སོ་བཞི་བྱུང་བ་ལས། སི་ཏུའི་སྔ་མ་སྔོན་འཇུག་ལྔ་བཞིན་སྦྱར། །ཞེས་པའི་འགྲེལ་བ་ལས་དངོས་བསྟན་ལྟར་བཀོད་པའི་དཔེར་བརྗོད་ཀྱི་མ་ནིང་གསུམ་བདག་དང་ད་ལྟ་བར་འཇུག་པ་བསྟན་པའི་སྐབས་གསལ་བར། “བསྟུནད་བྱེད། ་་་་་བཀོལད་བྱེད། ་་་འདུནད་བྱེད། འཛེརད་བྱེད། གསོལད་བྱེད། མཐརད་བྱེད། ་་་འཕེནད་བྱེད། ་་་་་བསྟུནད་བཞིན་པ། ་་་་་འཛིནད་བཞིན་པ། གསོལད་བཞིན་པ། འགྲེལད་བཞིན་པ། འཐོརད་བཞིན་པ། མཁྱེནད་བཞིན་པ།” [65]བཅས་བཅུ་གཅིག་དང་། སྔོན་འཇུག་མེད་པའི་འཇུག་ཚུལ་སྟོན་པ་ལས་མ་ནིང་གསུམ་བདག་ལ་འཇུག་པ་བསྟན་པའི་སྐབས། “སྟོནད། སྟེནད། རྟེནད།་་་་་་་ སྐུརད།  སྤྲུལད།་་་་་་ ལེནད། སྨོནད། སེལད། ཉནད།”[66]དང་དགུ་བཅས་བསྡོམས་ཉི་ཤུ་བྱུང་བའི་ནང་། སྐུར། མཁྱེན། འགྲེལ། ཉན། རྟེན། སྟེན། སྟོན། འདུན། སྤྲུལ། འཕེན། སྨོན། འཛིན། འཛེར། ལེན། གསོལ། སེལ། བཅས་བཅུ་དྲུག་ལ་ད་དྲག་ཡོད་པར་འབྱུང་ཞིང་། ལྷག་མ་བཅུ་བདུན་པོ་ད་དྲག་ཅན་གྱི་དཔེར་བརྗོད་དུ་མ་དྲངས། དེའི་ནང་མི་གསལ་བ་བཀོལ། བསྟུན། མཐར། འཐོར་བཞིའི་ད་ལྟ་བའི་ཚིག་ལ་ད་དྲག་འཇུག་པར་བཤད་ཡོད། འོན་ཀྱང་འགྲེལ་ཆེན་དུ་ད་ལྟ་བའི་ཚིག་ལ་ད་དྲག་འཇུག་པའི་དཔེར་བརྗོད་ཉི་ཤུ་པོ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཁྱབ་མིན་ཁ་གསལ་གང་ཡང་གསུང་མེད།

དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པའི་ཚིག་ལ་ཡང་ད་དྲག་འཇུག་པར་ཡོད་ཀྱང་ཁ་གསལ་འདི་ཙམ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་མེད། ལོ་ཆེན་ནམ་བཟང་གི་དམིགས་བསལ་ད་དྲག་ཅན་གྱི་དཔེར་བརྗོད་རེ་དགུའི་ནང་གཟུགས་འགྱུར་མི་འགྱུར་ཅི་རིགས་ལས་མ་འོངས་པར་འཇུག་རུང་གི་བྱ་ཚིག་བཀོན། བཀོལ། བཀྲེན། བསྐལ། བསྐོར། བསྐྲུན། མཁྱེན། འཁྱིལ། འཁྲུལ། བརྒལ། འཆལ། ཉེན། གཉན། བསྙེན། བརྟེན། བསྟན། བསྟུན། བསྟེན། འདུན།  མནན། བསྣུན། སྤྲུལ། ཕྱིན།  འབྱོར། འབྲེལ། སྨིན། སྨོན། མཚར། འཛེར། ཞེན། རུལ། རོལ། བསལ། གསོལ། བཅས་སོ་བཞི་བྱུང་བ་ལས་འགྲེལ་ཆེན་དུ་“རང་བཞིན་གྱིས། དཀོནད་པར་འགྱུར། འདུནད་པར་འགྱུར།”[67]“ཕྱིནད་པར་འགྱུར།”[68]ཞེས་འདུན་ཕྱིན་གཉིས་མ་གཏོགས་གཞན་པ་དག་མ་འོངས་པར་འཇུག་པའི་ད་དྲག་ཅན་དུ་མ་གསུང་ཞིང་། གཉིས་དེའི་ཐོག་དཀོནད་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་བསྣན་པས་འགྲེལ་ཆེན་དུ་མ་འོངས་པར་ད་དྲག་འཇུག་པ་གསུམ་ལས་གསལ་པོར་མ་བྱུང་བ་ཡིན། སྤྱིར་ན་ར་ལ་གསུམ་གང་རུང་མཐའ་ཅན་གྱི་སྐུལ་ཚིག་ལ་ད་དྲག་ཡོད་པས་ཁྱབ་པར་འདོད་མཁན་གོང་དུ་དྲངས་པ་སོགས་མང་དུ་ཡོད་ལ། མ་ཁྱབ་པར་འདོད་པ་སི་ཏུ་པཎ་ཆེན་ཙམ་མིན་པར་ཚོགས་ཤུལ་ནོར་བུ་བསྟན་འཛིན་དང་། གསེར་ཏོག་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་བྱུང་ཡོད། དེ་བཞིན་བྱ་ཚིག་དང་བྱེད་ཚིག་ལ་ད་དྲག་འཇུག་པར་འདོད་པ་དང་དེ་དག་གི་དཔེར་བརྗོད་ཐོ་རེ་ཙམ་བཀོད་པ་ཀུན་གྱི་མཐོང་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་འདི་ག་ལས། དེར་ད་དྲག་འཇུག་མིན་རྒྱུ་མཚན་ཁ་བསལ་དང་བཅས་ཏེ་འཆད་མཁན་སུ་ཡང་བྱུང་མི་འདུག་པས་རེ་རེ་ནས་འདྲེན་པའི་དགོས་པ་མ་མཐོང་ཞིང་། དེ་དག་སོ་སོ་ལའང་ཐུགས་རྩེ་གཏོད་མཚམས་མི་འདྲ་བ་རེ་ཡོད་པས་རང་རང་གིས་ལུགས་གང་འཐད་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་འདོད་ཆོག་པ་ལས་མཐག་གཅིག་ཏུ་འདི་བདེན་གཞན་རྫུན་གྱི་ཕྱོགས་འཛིན་དགོས་དོན་མེད། འགྲེན་ཆེན་ལུགས་ཀྱི་དངོས་བསྟན་དུ་གསལ་བ་ནི་འདི་ཙམ་ཡིན་ལ། ཁོང་གི་གསུང་གཞན་དུ་བཙལ་ཏེ་ད་དུང་དཔྱད་ན་གྲུབ་དོན་འདི་ལས་ཁ་གསལ་ཙམ་རྙེད་མི་སྲིད་པ་མིན་པས་ཀུན་གྱིས་དཔྱད་པར་བྱའོ། །

མཇུག་བསྡུའི་གཏམ། 

གོང་དུ་སོང་བ་ལྟར་ད་དྲག་གི་སྐོར་འདི་ད་ཆ་སུམ་རྟགས་གཞུང་གི་དཀའ་ཉོག་ཆེ་ཤོས་ཞིག་ཏུ་ཆགས་ཡོད་ཅིང་། འདིའི་སྐོར་དཔྱད་རྩོམ་བྲིས་པ་ཡང་དུ་མ་ཞིག་འདུག་མོད་འགྲེལ་ཆེན་ལུགས་ཀྱི་ཐུན་མིན་བཞེད་མཚམས་ལ་རྟོག་དཔྱོད་བྱེད་པ་ཆེས་ཉུང་བ་དང་། འགྲེལ་ཆེན་གྱི་ལུགས་འཛིན་པ་ཕལ་མོ་ཆེའང་གཞན་ཟེར་དབྱངས་སུ་འགུགས་པར་བརྩོན་པ་ལས་དེའི་བཞེད་དགོངས་དངོས་ལྟར་འཆད་པ་ཡང་མཐོང་དུ་མེད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་། དེ་བས་ཁོ་བོས་རང་བློས་དཔོག་ཚོད་ཀྱིས་སྤྱིར་ན་ད་དྲག་གི་གནད་དོན་དང་ཁྱད་པར་སི་ཏུའི་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་ཐུན་མིན་བཞེད་མཚམས་ཁ་གསལ་གང་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཁུལ་གྱིས་དཔྱད་རྩོམ་འདི་གྲུབ་པར་བྱས། དེ་ཡང་འགྲེལ་ཆེན་ཤིང་པར་མ་ཞིག་རྙེད་ཀྱང་ཡི་གེ་མི་གསལ་བ་མང་བས་ཡིད་རྟོན་ཕེར་བ་མ་བྱུང་ཞིང་། གཞན་དཔེ་ཁང་ཚད་ལྡན་ཡིན་མིན་ཅི་རིགས་ནས་དཔར་བའི་པར་གཞི་མང་ཡང་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་ལུང་དྲངས་པ་དག་ནི། སེར་བྱེས་རིག་མཛོད་ཆེན་མོ་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གིས་ཞོལ་པར་མ་གཞིར་བྱས་ཏེ་ ༢༠༡༧ ལོར་བསྒྲིགས་པའི་འགྲེལ་ཆེན་དཔར་གཞི་གཞིར་བྱས་ཏེ་བྲིས། ལོ་ཆེན་ནམ་བཟང་གི་སུམ་རྟགས་འགྲེལ་བ་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ནང་བཞུགས་པར་གཞིར་བྱས་པ་ལས་དཔེ་གཞན་མ་རག་ཅིང་། དེར་ཡིག་ནོར་ཡིན་ངེས་སྙམ་པ་རྣམས་ལུང་གཞན་དུ་དྲངས་པ་དག་ལ་དཔྱད་ཅིང་བཅོས། གཞན་སུམ་འགྲེལ་ལག་ལ་ཐོགས་ཚད་ལ་བམ་ཀློག་རེ་བྱས་ཏེ་ད་དྲག་སྐོར་གྱི་བཤད་པ་མཐོང་ཚད་ཐོར་བཀོད་དེ་དགོས་ངེས་ཀྱི་ལུང་ཚིག་རྣམས་གང་མཁོ་བ་དེར་དྲངས་ནས་དངོས་དོན་དཔོག་པའི་ཐབས་སུ་ཅི་འགྱུར་བྱས་ཡོད། འོན་ཀྱང་གཞུང་དོན་ལ་དཔྱད་པ་དཔྱིས་མ་ཕྱིན་པས་ཡང་དག་པར་མ་ཤོད་པ་དང་ལོག་པར་བཤད་པ་ནི་ཡོད་ངེས་པས་མུ་མཐུད་དཔྱད་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཤིང་། ཁོ་བོས་སི་འགྲེལ་ལུགས་ཀྱི་ཐུན་མིན་བཞེད་མཚམས་གཙོར་འདོན་བྱེད་དོན་ཡང་། གཞུང་འདིའི་བཞེད་མཚམས་ངོ་མ་ཞིག་ཀུན་གྱི་མཐོང་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བའི་ཆེད་དུ་ལས། དེ་མིན་ལེགས་ཉེས་ཀྱི་དགག་སྒྲུབ་ཁུར་དུ་བླངས་ཏེ་འདི་ཉིད་དཀར་པོ་དང་གཞན་དག་ནག་འབྱམས་སུ་སྒྲུབ་ཕྱིར་ལར་ནས་མ་ཡིན་ནོ། །

དཔྱད་གཞིའི་ལུང་ཁུངས།

[1]བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། པོད་དང་པོ། སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། སི་ཁྲོན་དུས་དེབ་ཚོགས་པ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༤  ཤ ༡༡༡

[2][3][4][5][6]བོད་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་དང་དྲིལ་བུའི་ཁ་བྱང་། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།   ༡༩༨༤  ཤ ༦༡  ༦༢  ༦༣  ༦༤  ༦༥

[7][8][9][10][11]བོད་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་དང་དྲིལ་བུའི་ཁ་བྱང་། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།   ༡༩༨༤  ཤ ༨༥ ༨༦ ༨༩  ༡༠༨  ༡༠༩

[12][13]བོད་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་དང་དྲིལ་བུའི་ཁ་བྱང་། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།   ༡༩༨༤  ཤ ༢༤  ༢༨

[14]སི་ཏུའི་སུམ་རྟགས་འགྲེལ་ཆེན། སེར་བྱེས་རིག་མཛོད་ཆེན་མོ་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གིས་༢༠༡༧ལོར་བསྒྲིགས། ཤ ༡༠༧

[15]བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། པོད་བཅུ་དགུ་པ། སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། སི་ཁྲོན་དུས་དེབ་ཚོགས་པ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༤  ཤ ༨

[16][17]བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། པོད་དང་པོ། སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། སི་ཁྲོན་དུས་དེབ་ཚོགས་པ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༤  ཤ ༡༧༩ ༡༣༣

[18]བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། པོད་གཉིས་པ། སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། སི་ཁྲོན་དུས་དེབ་ཚོགས་པ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༤  ཤ ༡༣༧

[19][20]བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། པོད་དང་པོ། སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། སི་ཁྲོན་དུས་དེབ་ཚོགས་པ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༤  ཤ༢༢༧  ༡༣༢

[21]སི་ཏུའི་སུམ་རྟགས་འགྲེལ་ཆེན། སེར་བྱེས་རིག་མཛོད་ཆེན་མོ་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གིས་༢༠༡༧ལོར་བསྒྲིགས། ཤ ༡༧༢

[22]བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། པོད་བཅུ་པ། སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། སི་ཁྲོན་དུས་དེབ་ཚོགས་པ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༤  ཤ ༡༤༡

[23]སི་ཏུའི་སུམ་རྟགས་འགྲེལ་ཆེན། སེར་བྱེས་རིག་མཛོད་ཆེན་མོ་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གིས་༢༠༡༧ལོར་བསྒྲིགས། ཤ ༡༠༥

[24] [26]བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། པོད་དང་པོ། སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། སི་ཁྲོན་དུས་དེབ་ཚོགས་པ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༤  ཤ ༡༣༣  ༡༧༩

[25]བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། པོད་གསུམ་པ། སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། སི་ཁྲོན་དུས་དེབ་ཚོགས་པ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༤  ཤ ༢༦༡

[27]བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། པོད་བཞི་པ། སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། སི་ཁྲོན་དུས་དེབ་ཚོགས་པ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༤  ཤ ༢༣༩

[28] བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། པོད་བཅུ་པ། སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། སི་ཁྲོན་དུས་དེབ་ཚོགས་པ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༤  ཤ ༡༤༡

[29][30][31][32][33][34][35][36][37][38]སི་ཏུའི་སུམ་རྟགས་འགྲེལ་ཆེན། སེར་བྱེས་རིག་མཛོད་ཆེན་མོ་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གིས་༢༠༡༧ལོར་བསྒྲིགས། ཤ ༣༡ ༣༢ ༣༧ ༥༤ ༥༤ ༥༥ ༥༦ ༥༧ ༦༠ ༦༣

[39][40][41][42][43][44][45][46][47][48][49][50][51]སི་ཏུའི་སུམ་རྟགས་འགྲེལ་ཆེན། སེར་བྱེས་རིག་མཛོད་ཆེན་མོ་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གིས་༢༠༡༧ལོར་བསྒྲིགས། ཤ ༦༥ ༡༦༡ ༥༤ ༢༠༠ ༥༦ ༡༩༧ ༡༩༤ ༤༩ ༥༤ ༢༣༠ ༣ ༡༩༤ ༡༩༧

[52]བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། པོད་གཉིས་པ། སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། སི་ཁྲོན་དུས་དེབ་ཚོགས་པ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༤  ཤ ༩༦

[53]བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། པོད་བཅོ་བརྒྱད་པ། སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། སི་ཁྲོན་དུས་དེབ་ཚོགས་པ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༤  ཤ ༧༡

[54][55][56]སི་ཏུའི་སུམ་རྟགས་འགྲེལ་ཆེན། སེར་བྱེས་རིག་མཛོད་ཆེན་མོ་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གིས་༢༠༡༧ལོར་བསྒྲིགས། ཤ ༡༣༠ ༡༣༡ ༡༤༢

[57]བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། པོད་བཅུ་བདུན་པ། སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། སི་ཁྲོན་དུས་དེབ་ཚོགས་པ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༤  ཤ ༢༥༦

[58][59] སི་ཏུའི་སུམ་རྟགས་འགྲེལ་ཆེན། སེར་བྱེས་རིག་མཛོད་ཆེན་མོ་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གིས་༢༠༡༧ལོར་བསྒྲིགས། ཤ ༡༤༨

[60][61][62][63]བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། པོད་ཉེར་གཅིག་པ། སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། སི་ཁྲོན་དུས་དེབ་ཚོགས་པ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༤  ཤ ༥༨༢  ༥༨༢  ༥༨༦  ༥༨༨

[64][65][66][67][68]སི་ཏུའི་སུམ་རྟགས་འགྲེལ་ཆེན། སེར་བྱེས་རིག་མཛོད་ཆེན་མོ་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གིས་༢༠༡༧ ལོར་བསྒྲིགས། ཤ ༡༨༨ ༡༨༥ ༡༨༧ ༡༨༦ ༡༨༧

– – – – –