རང་སྟོང་གི་ལྟ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ།

གང་གིས་ཐུགས་བརྩེ་ཉེར་བཟུང་ནས། །
ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་པའི་ཕྱིར། ། 
དམ་པའི་ཆོས་ནི་བསྟན་མཛད་པ། །
གཽ་ཏམ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

ནང་དོན་གནད་བསྡུས། དེ་ལ་རང་སྟོང་གི་ཐ་སྙད་བཀའ་བསྟན་གྱི་ནང་དུ་དངོས་སུ་བྱུང་ཡོད་མེད། རང་སྟོང་པའི་མིང་དོན་ཐོག་མར་ནམ་བྱུང་གི་སྐོར། བོད་དུ་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ཚུལ་སྐོར། ཁས་ལེན་སྐྱོང་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་ལ་བསྟུན་ནས་རང་སྟོང་གི་ལྟ་བ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ་གང་ཁེགས་དགོས་ཀྱི་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་བཅས་སོ། ། 

བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།  རང་སྟོང་།  རང་སྟོང་པ། ཁས་ལེན།  ལྟ་བ།

སྔོན་གླེང་།

དེ་ཡང་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་མི་བརྗེད་འཇིག་རྟེན་ཁམས་སུ་བྱོན་ནས་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཐར་ལམ་ལ་བཀྲི་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་བསྐོར་བར་མཛད་ཅིང་། དེ་རྣམས་ཀྱང་། དཔེར་ན་སྨན་པ་མཁས་པས་ནད་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མནར་བའི་ནད་པ་རྣམས་ལ་མངར་སྐྱུར་གྱི་སྨན་ཐ་དད་པ་བྱིན་ནས་ནད་སེལ་བ་ལྟར། སྤྲོས་འཛིན་ཅན་གྱི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ཁོང་དུ་ཆུད་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་ལ་གཞིགས་ནས་ཆོས་ཚུལ་མཐའ་ཡས་པ་བསྟན་ཏེ། སྤྲོས་འཛིན་རྣམས་སུན་ཕྱུང་ནས་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་པ་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་ལ་གཞོལ་བ་ཉག་ཅིག་གོ། །དེ་ལྟར་དུ་གཞོལ་བ་ལ་ཡང་། ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་བདེན་པ་སྒྲུབ་ཕྱོགས་དང་དགག་ཕྱོགས་གཉིས་ནས་བསྟན་ཚུལ་མི་གཅིག་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་མཆིས་མོད། འོན་ཀྱང་རང་གི་བཞུགས་ཚུལ་དངོས་ནི་སྣང་བ་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་སྟོང་བ་སྤྲོས་བྲལ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་འཁོར་ལོ་བར་ཐ་གཉིས་ཀྱིས་རྩལ་དུ་བཏོན་ཚུལ་མི་གཅིག་ཀྱང་། ཅིག་ཤོས་ཁས་བླངས་ན་ཅིག་ཤོས་སྤངས་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་གཏན་ནས་འཛིན་མི་རིགས་སོ། །

གཅིག། རང་སྟོང་གི་ཐ་སྙད་བྱུང་འཕེལ་སྐོར་གླེང་བ།

དེ་ལ་ཁུངས་ཐུབ་ཀྱི་བཀའ་བསྟན་ལས་ཐོག་མར་མིང་དོན་བྱུང་འཕེལ་ལ་ཉམས་ཞིབ་ཅིག་མཛད་ཐུབ་ན། ལྟ་གྲུབ་དངོས་འཆད་པ་ལ་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པས་སོ། །དེས་ན་རང་སྟོང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ནི། རང་གིས་སྟོང་པའི་བསྡུས་མིང་ཡིན་ལ། དགག་གཞི་དགག་བྱ་གཉིས་སོ་སོར་མ་ཕྱེས་པར་དགག་གཞི་རང་ཉིད་རང་གིས་སྟོང་པ་ལ་གོ་དགོས་ཤིང་། དེའི་མིང་དོན་ནི་བཀའ་བར་པ་ལས་དངོས་སུ་བྱུང་བ་གསུངས་ཏེ། ཀུན་མཁྱེན་མི་བསྐྱོད་པའི་ནེ་རིང་འཕགས་པའི་དྲིས་ལན་ལས། སྤྱིར་རང་སྟོང་གཞན་སྟོང་གི་ཐ་སྙད་རྒྱ་གར་ལ་ཡོད་མེད།(ཅེས་པ་ལ།)རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལ་སོགས་པར་རང་གཞན་གྱི་སྟོང་ཚུལ་ཉི་ཤུ་དང་། བཅོ་བརྒྱད། བཅུ་དྲུག་སོགས་གསུངས་པས། དེའི་ཐ་སྙད་རྒྱ་གར་ན་ལོས་ཡོད།ཅེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་སོགས་སུ། གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་། །ཞེས་དང་།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་། །ཞེས་འབྱུང་བས་དགག་གཞི་དགག་བྱ་གཉིས་སོ་སོར་མ་ཕྱེས་པར་དགག་གཞི་གཟུགས་ལྟ་བུ་རང་ཉིད་རང་གིས་སྟོང་པར་བསྟན་པ་ལས་རང་སྟོང་གི་མིང་དོན་ལ་འགྲེལ་བཤད་གསལ་བོར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་འགྲེལ་རྣམས་སུ་འདི་བཞིན་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་རེ་རེ་ནས་འདིར་མ་སྨོས་སོ། །དེ་ཡང་དྭགས་བརྒྱུད་གྲུབ་ཤིང་གི་སྤྱི་དོན་ལས། རང་སྟོང་འཆད་པའི་ཚེ་ན། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་རང་གིས་སྟོང་པ་ཡིན་པ་འདི་ལ་ནི། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཡབ་སྲས་མ་གཏོགས་རྒྱ་བོད་ཀྱི་དབུ་མ་པ་ཐམས་ཅད་མི་མཐུན་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་དོ། །ཞེས་འབྱུང་བས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཐོག་མར་མདོ་རྒྱུད་བསྟན་བཅོས་ཀུན་ལས་རང་སྟོང་གི་མིང་དོན་དེ་ལྟར་དུ་བྱུང་ཡང་། ཕྱིས་བུ་དོལ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་དུས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་འགོ་བརྩམས་ཏེ་བོད་དུ་མིང་དོན་འདི་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྲེལ་བཤད་མཛད་མཁན་མང་དུ་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་དོན་གྱིས་མདོ་རྒྱུད་བསྟན་བཅོས་ཀུན་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་ལས་མ་འདས་སོ། །

གཉིས། རང་སྟོང་པའི་མིང་དོན་བྱུང་འཕེལ་གླེང་བ།

དེ་ཡང་དབུ་མ་པ་ལ་རང་སྟོང་པ་ཞེས་པའི་མིང་དོན་དངོས་སུ་ཡོད་པ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་དོལ་པོ་པ་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་(ཕྱི་ལོ་༡༢༩༢)ལོར་བྱོན་པ་ཚུན་ཆད་དུ་བྱུང་བ་ལས།  དེའི་སྔོན་དུ་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་ཁྲོད་ན་དེ་འདྲའི་རྣམ་གཞག་ཅིག་གཏན་ནས་དངོས་སུ་མ་བྱུང་སྟེ། དྭགས་བརྒྱུད་གྲུབ་ཤིང་ལས།(དོལ་པོ་པ་འགོག་སྐབས།)ཁྱེད་རང་དབུ་མ་པ་ལ་རང་སྟོང་གཞན་སྟོང་གི་ལུགས་གཉིས་ཡོད་ཟེར་བ་དེ་ཚུན་ཆད་མ་གཏོགས་རྒྱ་བོད་གཉིས་ན་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་དག་གི་དབུ་མ་ལ་དེ་ལྟའི་ལུགས་གཉིས་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་གཅིག་ཀྱང་མ་བྱུང་ཞིང་།ཞེས་གསལ་བོར་ཞལ་བཞེས་མཛད་པས་སོ། །གང་ལྟར་ཀྱང་ཁོང་གི་སྔོན་དུ་དབུ་མ་པ་ལ་གཞན་སྟོང་དབུ་མ་པ་དང་རང་སྟོང་དབུ་མ་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྲོལ་མདོ་རྒྱུད་བསྟན་བཅོས་གང་གི་ནང་དུ་ཡང་མཇལ་རྒྱུ་མི་འདུག་པས་ཁོང་གི་སྔོན་ལ་དངོས་སུ་མ་བྱུང་བར་ཚོད་དཔག་བྱེད་ནུས་སོ། །

དེ་ལ་ཁ་ཅིག་གིས། ཀུན་མཁྱེན་དོལ་པོ་པ་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྔོན་དུ་རང་སྟོང་པའི་མིང་དོན་གྱི་དོན་ཐོབ་ཀྱང་བོད་དུ་གཏན་ནས་བྱུང་མེད་པར་ཁས་བླངས་དགོས་ཟེར་ན། དེ་ནི་གཏན་ནས་མི་འགྲིག་སྟེ། ཕྱི་ལོ་(༡༠༡༢)་ལོར་བྱོན་པའི་དཔལ་རོང་ཟོམ་མ་ཧཱ་པཎྡི་ཏས་རང་སྟོང་དང་རང་སྟོང་པའི་ཐ་སྙད་དངོས་སུ་མ་གསུངས་ཀྱང་།  ཁོང་གི་གཞུང་ལུགས་《ཐེག་ཆེན་ཚུལ་འཇུག》་དང་།《སྦྲུལ་ནག་པོའི་སྟོང་ཐུན།》《ལྟ་བའི་བརྗེད་བྱང་ཆེན་མོ》་རྣམས་སུ་འགོ་མཉམ་ལྔ་དང་ཁས་ལེན་མེད་པར་སྐྱོང་ཚུལ་ལ་བསྟུན་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་རང་གིས་སྟོང་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་། དེ་ལྟར་དུ་སྨྲ་བའི་དབུ་མ་པ་ལ་རང་སྟོང་པར་འཇོག་དགོས་པར་དོན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་《ངེས་སྒྲོན་》་ལས། འཕགས་ཡུལ་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་དང་། །བོད་ན་རོང་ཟོམ་ཆོས་བཟང་གཉིས། །དགོངས་པ་གཅིག་དང་དབྱངས་གཅིག་གིས། །ཀ་དག་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབས། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་རོ། །འོན་ཀྱང་རང་སྟོང་པའི་མིང་དོན་གྱི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་པ་ནི་བོད་དུ་(ཕྱི་ལོ་༡༢༩༠)(༡༢༩༢)ལོར་བྱོན་པའི་བུ་དོལ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་དུས་ནས་བྱུང་འགོ་བརྩམས་ཏེ་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་པར་ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་རང་སྟོང་གཞན་སྟོང་གི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ཐོག་ལ་དགག་སྒྲུབ་རྒྱ་ཆེར་མཛད་པ་ལས་ཚོད་དཔག་དོན་ལ་གནས་པར་བྱེད་ནུས་པས་སོ། །དེ་ཡང་ས་སྐྱ་ངག་ཆོས་ཀྱི་བཀའ་པོད་འབེལ་གཏམ་ལས། ཇོ་ནང་ཀུན་མཁྱེན་དང་ཐོག་མཚུངས་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེས་ནི། ཆོས་དབྱིངས་བདེན་པ་ཡིན་ཀྱང་བདེན་པར་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་གནང་བས་རང་སྟོང་པར་རང་མཛད། ཇོ་ནང་ཀུན་མཁྱེན་གྱིས། ཆོས་དབྱིངས་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་ཡོད་པར་ཐལ། བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་ཐལ་ངག་འཕེན་པ་གནང་། དེའི་ཚེ་བུ་དོལ་གཉིས་ཚིག་ཟུར་གྱི་ར་ཞིག་ལ་མ་འཆམས་ཞེས་པའི་ཁ་སྐད་ཀྱང་བྱུང་འདུག །ཅེས་གསུངས་པས་བུ་དོལ་རྣམ་གཉིས་ཆོས་དབྱིངས་བདེན་གྲུབ་ཡིན་མིན་ལ་རྩོད་པ་བྱུང་། ད་དུང་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་མིན། དོན་དམ་པའི་ཆོས་དབྱིངས་བདག་ཡིན་མིན་སོགས་འདོད་པ་མི་མཐུན་པ་མང་དུ་བྱུང་སྟེ། སོ་སོའི་ཕྱོགས་ནས་ལུང་རིགས་བརྒྱ་ཕྲག་གིས་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་བོད་གངས་རིའི་ལྗོངས་སུ་རང་སྟོང་གཞན་སྟོང་གི་བརྒལ་བརྟག་རྣོ་ངར་ཅན་གྱི་དུས་སུ་བསླེབས། ཕྱིས་ཀྱི་ས་དགེ་བཀའ་གསུམ་སོགས་ཀྱི་ཁྲོད་ན་དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པ་ལ་དགག་པ་མཛད་མཁན་དང་དེ་ལ་བརྒལ་ལན་གནང་མཁན་མང་དུ་བྱུང་སྟེ་རང་སྟོང་གི་ལྟ་གྲུབ་རྒྱ་ཆེར་དར་བར་བྱས་སོ། །འོན་ཀྱང་ད་དུང་འདིའི་སྔོན་ལ་ཕྱི་ལོ་(༡༠༥༥)ལོར་བྱོན་པའི་པ་ཚབ་ཉི་མ་གྲགས་པས་བོད་དུ་དབུ་མ་རྩ་འཇུག་བཞི་གསུམ་གྱི་འགྲེལ་བ་རྣམས་བསྒྱུར་ཅིང་། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་བསྟན་བཅོས་དག་གི་འཆད་ཉན་གྱི་སྲོལ་ཡང་དར་ཡོད་པར་གྲགས་པས། དབུ་མ་རང་སྟོང་པའི་མིང་དོན་གྱི་དོན་ཐོབ་ཡོད་ངེས་ལགས་ཀྱང་། མིང་དོན་གྱི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་པ་ནི་སྔོན་དུ་མ་བྱུང་བར་ཤེེས་ནུས་སོ། །

གསུམ། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་ལ་ཁས་ལེན་ཡོད་མེད་གླེང་བ།

དེ་ལ་དགག་གཞག་སྤང་གསུམ་ལས། དང་པོ་སྔ་རབས་པ་ཁ་ཅིག་གིས། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་ལ་ཁས་ལེན་གཏན་ནས་མེད་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་དགོས་ཏེ། གཞན་ངོ་ལ་འཇིག་རྟེན་མཐུན་འཇུག་གི་རྣམ་གཞག་བྱེད་པ་ཙམ་ལས། དོན་དཔྱོད་རིགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁེགས་པས་ཚད་མ་ཁས་ལེན་མི་ཐུབ་ཅིང་། དེ་བས་རང་ལུགས་ལ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་འཐད་ཞེན་གྱིས་ཁས་ལེན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར། དེ་མི་འཐད་པ་ནི། ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྣམས་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་རང་ལུགས་སུ་ཐ་སྙད་ཚད་མ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བྱས་ཏེ་ཁས་ལེན་པའི་སྐབས་ཤིག་ཡོད་པར་ཤེར་ཕྱིན་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་[1]དང་། བཞི་བརྒྱ་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ།[2] ཚིག་གསལ་[3]སོགས་ལས་གསལ་བས་མི་འཐད་དོ། །ཡང་ཕྱི་རབས་པ་ཁ་ཅིག་གིས། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་དོན་དཔྱོད་ཚད་མས་གང་བཀག་པ་རྣམས་ཐ་སྙད་ཚད་མས་མི་རྟོགས་ཤིང་། ཐ་སྙད་ཚད་མས་གང་རྟོགས་པ་རྣམས་དོན་དཔྱོད་ཚད་མས་གཏན་ནས་བཀག་མི་ཐུབ་ཅིང་། གལ་ཏེ་ཚད་མ་ཞིག་མེད་ན་ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་གྱི་རྣམ་གཞག་གང་ཡང་འཇོག་མི་ཐུབ་པར་འགྱུར་བས། ཐ་སྙད་ཚད་མ་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་ནས་གཞན་གྱིས་ཀ་བུམ་སོགས་ཡོད་མེད་དྲི་བའི་ཚེ་ན་མགོ་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་ཡོད་ཅེས་ལན་འདེབས་པ་ལས་སོ་སོར་ཕྱེ་མི་དགོས་ཞེས་ཟེར། དེ་མི་འཐད་པ་ནི། རང་ལུགས་ལ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་ཞལ་གྱིས་མ་བཞེས་པར་གཞན་ཁས་ལེན་ཅན་གྱི་རྒོལ་བའི་ལོག་རྟོག་བཟློག་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་འགོག་དགོས་པར་དབུ་མ་ཤེས་རབ་ལ་འཇུག་པ་[4]དང་། འཇུག་པ་རང་འགྲེལ[5]་སོགས་ལས་གསལ་བས་མི་འཐད་དོ། །

གཉིས་པ་རང་ལུགས་གཞག་པ་ནི། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ལ། མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ཞིང་། སྐབས་དང་ཚད་མ་སོ་སོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཁས་ལེན་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འབྱུང་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་ཐ་སྙད་གཞིར་བཞག་ནས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་མེད་པར་སྐྱོང་ཚུལ་ལ་བསྟུན་ཏེ་གཞན་སྤྲོས་འཛིན་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྤྲོས་འཛིན་བཟློག་ཕྱིར། གཞན་ངོ་ལ་དོན་དམ་བདེན་པ་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་གྱི་རྣམ་གཞག་བྱུང་ཞིང་། དེའི་ཚེ་ན་དོན་དཔྱོད་རིགས་པ་དང་དོན་དཔྱོད་ཚད་མས་དཔྱད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ལས། ཐ་སྙད་ཚད་མ་ལ་གང་སྣང་ཐམས་ཅད་རྫུན་རྐུབ་བརྡོལ་བས་ཡིད་རྟོན་ཅི་ཡང་མེད་ལ། ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྣམས་ནི། ཐ་སྙད་གཞིར་བཞག་སྟེ་བདེན་རྫུན་ཤན་འབྱེད་བྱེད་པའི་ཚེ་ན། དོན་དཔྱོད་ཚད་མས་དཔྱད་པ་ལ་གཏན་མ་ལྟོས་པར། ཐ་དཔྱོད་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་དགོས་པའི་ཁས་ལེན་སྐྱོང་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན། ཐ་དཔྱོད་ཚད་མ་དང་། དོན་དཔྱོད་ཚད་མ་གཉིས་ལ་ལྟོས་ནས་ཐ་སྙད་གཞིར་བཞག་སྟེ་ཁས་ལེན་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བྱུང་ཞིང་། དོན་དམ་གཞིར་བཞག་ནས་དོན་དམ་པ་ལ་དཔྱད་ར་གང་ཡང་མེད་པའི་རྣམ་གཞག་ཅིག་བྱས་སོ། །དེ་ཡང་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། བདག་གོ་ཞེས་ཀྱང་བཏགས་གྱུར་ཅིང་། །བདག་མེད་ཅེས་ཀྱང་བསྟན་པར་གྱུར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་དང་ནི། །བདག་མེད་འགའ་མེད་ཅེས་ཀྱང་བསྟན། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །དེས་ན་འདི་ལྟ་བུའི་ཁས་ལེན་སྐྱོང་ཚུལ་གྱི་གཞིར་ཡང་དག་ཅིག་བཏིང་ཤེས་ན། བཀའ་བར་ཐ་དང་། རང་སྟོང་གཞན་སྟོང་། སྣང་སྟོང་བདེན་གཉིས་དང་གནས་སྣང་བདེན་གཉིས།  སློབ་དཔོན་དང་གཞུང་རྣམས་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་འབབ་པའི་ཟབ་གནད་འཆད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལས་གཞན་དུ་ན་འཆད་དཀའ་ཞིང་། ཡིད་བཞིན་མཛོད་འགྲེལ་དུ་ཕྱིན་ཆད་དམ་བཅའ་འདི་འཆའ་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ཁོ་བོའི་གཞུང་འདིའི་མཐུར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །

གསུམ་པ་རྩོད་སྤང་པ་ནི། ཁ་ཅིག་གིས། དོན་དཔྱོད་རིགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁེགས་ན། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྐུ་གཉིས་འབྱུང་བ་བཀག་པར་ཐལ་ཞེས་ཟེར།  དེ་ནི་ཕྱོགས་སྔའི་འདོད་པ་གཏན་ནས་མ་གོ་བའི་ཐལ་བ་ཙམ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ཐ་སྙད་དུ་འཇོག་པའི་སྐབས་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དཔྱོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཀག་པའི་སྐབས་གཉིས་སོ་སོར་མ་ཕྱེས་པའི་སྐྱོན་ལྟར་སྣང་འབའ་ཞིག་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡིད་བཞིན་མཛོད་འགྲེལ་ལས། གཉིས་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྣང་ཚུལ་མི་འགོག་པས་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚུལ་ལ་གསུམ་སྟེ། གཞི་དབུ་མ་བདེན་གཉིས། ལམ་དབུ་མ་ཚོགས་གཉིས། འབྲས་བུ་དབུ་མ་སྐུ་གཉིས་སོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལ་གཟིགས་ན་གསལ་ལོ། །

བཞི། དོན་དམ་བདེན་པ་དགག་ཕྱོགས་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་ཚུལ།

དེ་ལ་དགག་གཞག་སྤང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཁ་ཅིག་གིས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་རང་སྟོང་དང་། དེ་ཡུལ་གྱི་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་ཏུ་བཞེད་ཅིང་། དེའི་དགག་བྱ་ཕྲ་མོ་ནི་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་སོ་སོ་རང་གི་གདགས་གཞིའི་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་དེ་འཇོག་དགོས་ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་ཐལ་བ་གསུམ་སྟེ། ༡ བཀའ་བསྟན་ལས་བྱུང་བའི་རང་སྟོང་གི་མིང་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཀྲལ་བར་ཐལ་བ། ༢ ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་མེད་དགག་ཏུ་བཞེད་པས་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་འཆོལ་བར་ཐལ་བ། ༣དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་ཚུལ་བཀའ་བསྟན་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པར་ཐལ་བའོ། །དང་པོ་ལ་རྒྱབ་རྟེན་གྱི་ཁུངས་མེད་པ་དང་། རིགས་པ་དང་འགལ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་རང་སྟོང་དུ་བཞག་པ་ནི་རང་བཟོས་ལོག་རྟོག་འབའ་ཞིག་ལས་རྒྱབ་རྟེན་ཁུངས་ཐུབ་ཀྱི་བཀའ་བསྟན་གཅིག་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། གཉིས་པ་རིགས་པ་དང་འགལ་བ་ནི། དངོས་འཛིན་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གི་དངོས་འཛིན་བཟློག་ཆེད་དོན་དཔྱོད་རིགས་པས་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་གང་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་ན། དགག་གཞི་དགག་བྱ་གཉིས་སུ་མ་ཕྱེས་པར་རང་རང་གིས་སྟོང་པར་གཏན་ལ་ཕབ་དགོས་ཤིང་། དེ་ལྟར་རང་རང་གིས་སྟོང་པ་ནི་གཞན་ངོ་དེ་ལ་རང་སྟོང་དུ་བཞག་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་དུ་འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་[6]ལས་མིག་སོགས་རང་རང་གི་བྱེད་ལས་དང་བྲལ་བས་རང་རང་གིས་སྟོང་དགོས་པར་བསྟན་ཅིང་། གལ་ཏེ་མ་སྟོང་ན་སེམས་ཙམ་པས་གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་འདོད་པ་ལྟར་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཙམ་གཏན་ནས་མི་འཐད་པར་བསྟན་པས་སོ། །གཞན་ཡང་གཟུགས་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་དེ་གཟུགས་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་དོན་མིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། གཟུགས་བདེན་གྲུབ་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། གཟུགས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་དུ་གཟུགས་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་དཔྱད་པའི་ཚེ་ན་གཟུགས་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་བཞག་པའི་ཕྱིར། འཇུག་པ་རྩ་བར། གང་ཕྱིར་དེ་ཡི་རང་བཞིན་དེ། །ཡིན་ཕྱིར་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །ཡང་གཅིག་གིས་གཅིག་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ལང་གཤེགས་ཀྱི་མདོ་ལུང་[7]འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་དུ་ཁུངས་སུ་བྱས་ཏེ་སེམས་ཙམ་པས་དགག་གཞི་གཞན་དབང་རང་རང་གིས་མི་སྟོང་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་བྱེད་དུ་བསྟན་ནས་བཀག་ཡོད་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་རང་གིས་མི་སྟོང་པར་ཁས་ལེན་པ་ཁྱོད་ལ་ཡང་གནོད་བྱེད་ལྡོག་མེད་དུ་འབབ་བོ། །

གཉིས་པ་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་མེད་དགག་ཏུ་བཞེད་པས་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་འཆོལ་བར་ཐལ་བ་ནི། དེ་ལ་གཞི་སྟོང་པ་ཕྱང་ཆད་ཡང་ཡང་དུ་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་རྟོག་གམ་ཆགས་ཞེན་མཐའ་དག་སྤོང་མི་ནུས་ཤིང་། དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་སློབ་པ་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པ་མི་སྲིད་པ་དང་། གལ་ཏེ་འཐོབ་སྲིད་ན་མཐའ་འཛིན་དུ་འགྱུར་ཏེ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང་། དེ་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེར་མེད་རོ་གཅིག་ཏུ་འཇལ་ཚུལ་ཞིག་གཏན་ནས་ཡོང་ཐབས་མེད་ཅིང་། དེ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་ན་དངོས་པོའམ་དངོས་མེད་གང་དུ་རྟོག་ཀྱང་རྣམ་རྟོག་ལས་མི་འདའ་སྟེ། རི་བོང་རྭ་མེད་དུ་རྟོག་པ་ལ། རི་བོང་གི་རྭ་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་མེད་ཀྱང་། རྭ་མེད་དུ་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་ཡོད་པ་བཞིན་ཏེ། བདེན་མེད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་རྟོག་ལྡོག་པའི་ཐབས་མེད་དོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གཏན་ནས་འབྱུང་མི་རིགས་ཏེ།  རྨང་གཞི་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་ལས་གཞི་ངོས་འཛིན་ཚུལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་མི་བསྐྱོད་པའི་དགོངས་གཅིག་ཚོམས་དང་པོའི་རྣམ་བཤད་[8]དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་དུ་ཚད་གྲུབ་ཁས་བླངས་ནས་སྟོང་པ་ཕྱང་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བས་ཆགས་སྡང་དང་སྒྲིབ་གཉིས་ལྡོག་མི་ནུས་པའི་གནོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་འཕངས་པ་ལྟར་ལྡོག་ཏུ་མེད་པ་ཞིག་གོ། །

གསུམ་པ་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་ཚུལ་བཀའ་བསྟན་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པར་ཐལ་བ་ནི། དེ་ལ་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བའམ་བདེན་གྲུབ་བཀག་པ་ལས། དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་མི་བཀག་པར་ཁས་བླངས་པ་གཏན་ནས་མི་འགྲིག་སྟེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། ཅི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ཀྱང་བླ་སྟེ་ཐ་སྙད་དུ་གཟུགས་སྐྱེས་སོ། །ཚོར་བ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་སྐྱེ་བ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་ནི་ཀྱེ་མ་ལམ་ལོག་པར་སོང་དུ་གདོན་མི་ཟའོ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །ད་དུང་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་སུ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ལུང་རིགས་མང་དུ་མཆིས་ཀྱང་འདིས་འཐུས་པར་བྱེད་པ་ལས་ཡིག་ཚོགས་མང་བར་དོགས་ཏེ་མ་བྲིས་སོ། །སྤྱིར་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དགག་བྱ་མིན་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་འགའ་སྨོས་ན། ༡ ཆགས་ཞེན་ལྡོག་མི་ཐུབ་པའི་རིགས་པ[8] ༢ ཡུལ་བློ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་རིགས་པ[9]། ༣ བལྟ་གཞི་འགོག་པའི་རིགས་པ[10] ༤མ་མཐོང་བའི་རིགས་པ[11]། ༥ མཐའ་གཞན་འཆར་དུ་མེད་པའི་རིགས་པ་[5]སོགས་ཡོད་པས་དེ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་འགོག་ཐུབ་པས་མི་འཐད་དོ། །གཉིས་པ་རང་ལུགས་གཞག་པ་ནི། དེ་ཡང་དགག་བྱ་སྤྲོས་པ་རྣམས་ཁེགས་པའི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ངོས་ཟིན་པ་ལ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དགག་བྱའི་གྲུབ་ཚད་ངོས་ཟིན་པ་གལ་ཆེ་སྟེ། དཔེར་ན་ཁང་པ་ཞིག་གི་ནང་དུ་མི་བཀྲ་ཤིས་མེད་པར་ངེས་པ་ལ། མི་བཀྲ་ཤིས་ངོས་ཟིན་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལ་དགོངས་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བརྟགས་པའི་དངོས་ལ་མ་རེག་པར། །དེ་ཡི་དངོས་མེད་འཛིན་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་གོང་དུ་ཐ་སྙད་ལ་ཁས་ལེན་ཡོད་མེད་སྐབས་གཉིས་སུ་ཕྱེས་པའི་ཐ་སྙད་གཞིར་བཞག་སྟེ་བདེན་གཉིས་རོ་གཅིག་ཏུ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། བཀའ་བསྟན་ལས་བསྟན་པའི་མཐའ་བཞི་ངོས་བཟུང་སྟེ་དེ་རྣམས་འགོག་ཚུལ་ནི། རབ་གསལ་བརྒལ་ལན་ལས། དེ་བཞི་མེད་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་གང་ཡང་མེད་པར་ཤེས་ནུས་ཏེ། དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་བཞི་པོ་དེའི་ཁོངས་སུ་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒྲ་བློའི་ཐ་སྙད་བྱ་ཚུལ་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པས་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དཔྱོད་རིགས་པའི་དགག་བྱ་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་ཀ་གཉིས་མིན་གྱི་མཐའ་བཞིའི་ཁོངས་སུ་འདུ་བར་བསྟན་པས། ཐོག་མར་དེ་རྣམས་ངོས་བཟུང་ནས་དེ་དག་འགོག་ཚུལ་འབྱུང་དགོས་སོ། །དེས་ན་འདིར་དགག་བྱའི་མཐའ་ལ་བཞི་ཕྱེས་པ་ནི། སྤྲོས་འཛིན་གྱི་བློའི་ཞེན་ཕུགས་མཐའ་བཅད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཞག་པ་སྟེ། སྤྲོས་འཛིན་གྱིས་འཛིན་ཚུལ་ལ་དངོས་སུ་ཡོད་མེད་སོགས་མཐའ་བཞི་གང་རུང་གི་འཛིན་སྟངས་ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་ཀྱང་། བློ་དེའི་གཟུང་དོན་གྲུབ་ན་མཐའ་བཞི་གང་རུང་དུ་གྲུབ་དགོས་པས་དེ་བཞི་ཁེགས་ན་སྤྲོས་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་མཐའ་དག་ཁེགས་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། མཐའ་ལ་བཞི་དང་མཐའ་འཛིན་ལ་བཞི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྡུས་ཏེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ངེས་སྒྲོན་ལས། དེ་ལྟར་མཐའ་བཞི་སྤྲོས་བྲལ་ལ། །མཐའ་བཞི་གང་དུའང་མི་འཛིན་ན། །མཐའ་བཞི་ལས་འདས་འཛིན་སྟངས་ཤིག །མེད་པས་འཛིན་སྟངས་མེད་པར་འདོད། །ཅེས་དང་། ལང་གཤེགས་ལས། ཇི་སྲིད་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་བ། །ཡོད་དང་མེད་པའི་མཐའ་གཉིས་ཡིན། །སྤྱོད་ཡུལ་སྤངས་པར་གྱུར་ན་ནི། །དེ་ཚེ་སེམས་ཀྱང་ཡང་དག་འགག །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དུས་འཁོར་འགྲེལ་ཆེན་དྲི་མེད་འོད་ལས། ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཡོད་མེད་མིན། །གཉིས་ཀའི་བདག་ཉིད་མིན་པའང་མིན། །མཐའ་བཞི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡི། །དེ་ཉིད་དབུ་མ་པ་ཡིས་རིག་ཅེས་སོ། །ཞེས་དང་།རྩ་བ་ཤེས་རབ་[12]སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྲོས་འཛིན་གྱི་འཛིན་སྟངས་ལ་ལྟོས་ནས་མཐའ་བཞི་ངོས་འཛིན་པ་ལ། དང་པོ་ཡོད་མཐའ་ནི། སྟོང་གཞི་སོ་སོ་སྒྲུབ་པ་དང་མ་ཡིན་དགག་གང་རུང་གི་རྣམ་པའི་ཡོད་པའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་མེད་མཐའ་ནི། མེད་དགག་གི་རྣམ་པའི་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་གཉིས་ཀའི་མཐའ་ནི། དེ་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པའོ། །བཞི་པ་གཉིས་མིན་གྱི་མཐའ་ནི། དེ་གཉིས་ཀ་མིན་པའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པའོ། །མདོར་ན་འཐད་ཞེན་གྱི་སྒོ་ནས་གང་དུ་ཁས་བླངས་ན་མཐའ་ལས་མ་འདས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཕ་རོལ་པོ་ལ་རྩོད་སྐབས་འབྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་མིན་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བྱེད་པ་ཡོད་ཀྱང་། རང་ལུགས་སུ་འཐད་ཞེན་གྱི་སྒོ་ནས་དེ་ལྟར་ཁས་མ་བླངས་པས་གཞན་གྱིས་གནོད་པས་གོས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྐབས་སུ་ཆོས་གང་གྲུབ་ན། འདི་བཞིའི་ཁོངས་སུ་མ་འདུས་པར་གྲུབ་ཚུལ་མེད་པས། འདི་བཞི་ཁེགས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁེགས་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དགག་བྱར་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རབ་གསལ་བརྒལ་ལན[13]དུ་མཉམ་རྗེས་སོ་སོ་ལ་ལྟོས་ནས་མཐའ་ཕྲ་རགས་འཇོག་དགོས་པར་གསུངས་པ་ལས་འདི་ལྟར་ངོས་འཛིན་དགོས་པར་གསལ། དེ་དག་འགོག་ཚུལ་ནི། ཆོས་རྣམས་ཡོད་ན་རྙེད་ངེས་ཀྱི་དོན་དཔྱོད་རིགས་པས་ཡོད་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་བཙལ་ནས་ཡོད་པར་མ་རྙེད་པ་དེ། དེ་དག་ཡོད་པར་ཁེགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་སྦྱར་ནས་ཡོད་མཐའ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་སྒྲ་འཛིན་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་མ་རྙེད་པའི་རིགས་མཚུངས་སུ་སྦྱར་མི་རིགས་ཏེ། གཟུགས་གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་རྙེད་མི་དགོས་པས་དེས་མ་རྙེད་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་མི་ཁེགས་པར་གོ་སླའོ། །

དེ་ལྟར་ཡོད་མཐའ་དེ་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་ནས་དཔྱད་ཚེ། གལ་ཏེ་མེད་མཐའ་གྲུབ་ན་ཡོད་མཐའ་ལ་ལྟོས་ནས་གྲུབ་དགོས་པས། ལྟོས་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ལྟོས་ཆོས་གྲུབ་ཚུལ་མེད་པའི་ཚུལ། དོན་དཔྱོད་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་མ་རྙེད་པ་དེ། སྟོང་གཞི་གང་གི་མེད་མཐའ་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་སྦྱར་ན་དེའི་མེད་མཐའ་བཀག་པར་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མཐའ་དང་པོ་གཉིས་རིམ་གྱིས་བཀག་ནས་རེ་རེ་ནས་མ་གྲུབ་པ་དེ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་གཉིས་ཀ་ཡང་ཁེགས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ནས་གཉིས་ཀ་ཁེགས་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་གཉིས་མིན་ཁེགས་པར་འགྱུར་ཏེ།  གཉིས་མིན་གཉིས་ཀ་ལ་ལྟོས་ནས་གྲུབ་དགོས་པས་ལྟོས་གཞི་གཉིས་ཀ་མ་གྲུབ་ན་ལྟོས་ཆོས་གཉིས་མིན་གྲུབ་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ནས་མཐའ་གང་ཡང་འཛིན་མི་རིགས་ཤིང་སྤྲོས་འཛིན་དང་སྤྲོས་པ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འབའ་ཞིག་ཏུ་ངོ་སྤྲད་ནས། རིགས་པས་དཔྱད་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་མཐར་ཅི་ཡང་མི་འཛིན་པའི་ཆོས་དབྱིངས་གདོད་མའི་རྒྱལ་ས་ལ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་མཐའ་བྲལ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་རྩོད་སྤང་ནི། ཁ་ཅིག་གིས། འོ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དགག་བྱ་ཡིན་ན། ཆོས་ཉིད་ཀྱང་དགག་བྱར་ཁས་ལེན་དགོས་པས་དེ་བཀག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ཅེས་ཟེར། དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ནི། གཞན་སྤྲོས་འཛིན་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གི་ངོ་ལ་ངེས་པར་དགག་དགོས་ཏེ། ཐོག་མར་དགག་རྒྱུ་མི་དགག་གཉིས་སུ་ཕྱེས་ན་སྤྲོས་འཛིན་རྣམས་ལྡོག་མི་ནུས་ཤིང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བཀག་པའི་ཤུལ་དུ་སྤྲོས་བྲལ་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་གང་ཟག་གི་ངོ་ལ་འཁོར་བ་ལས་གཞན་ཡང་དག་མཐའ་རང་རང་གིས་སྟོང་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ་འབྲེལ་ཡོད་དགོས་པ་དང་དགག་ཕྱོགས་ནས་དེ་ལྟར་དུ་འཐད་པར་འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་དུ་[14] གཞན་གྱི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་གསལ། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། གལ་ཏེ་ཆོས་ཉིད་དགག་བྱ་ཡིན་ན།  ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཕྱང་ཆད་དུ་འགྱུར་ཞེས་ཟེར། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། དགག་ཕྱོགས་ནས་དགག་རྒྱུ་མི་དགག་རྒྱུ་གཉིས་སུ་མ་ཕྱེས་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འགོག་པའི་སྐབས་སུ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་གཉིས་ལ་བཟང་ངན་གང་ཡང་མེད་པར་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་རུང་གི་ཚུལ་དུ་གྲུབ་ན། རྙེད་ངེས་ཀྱི་དོན་དཔྱོད་རིགས་པས་གྲུབ་མ་གྲུབ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་དེ། དེ་གཉིས་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་སྦྱར་ན་དེ་གཉིས་ཀ་གཞན་ངོ་ལ་མ་གྲུབ་པར་སོང་བས། དོན་དམ་ལ་འབྲས་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཡོད་པར་བཞག་ན་འགོག་ལ། མེད་པར་བཞག་ཀྱང་འགོག་པར་མཚུངས་པས་སྟོང་པ་ཕྱང་ཆད་ག་ལ་ཡིན།  འོན་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་སྤྲོས་པ་རྣམས་འགོག་བྱེད་ཀྱི་དོན་དཔྱོད་རིགས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་གྲུབ་དོན་དོན་དམ་ལ་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་འབྲས་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཡེ་ལྡན་ཡིན་པས་དེ་སྟོང་པ་ཕྱང་ཆད་ཡེ་ནས་མིན་པར་གྲུབ་མཐའ་མཛོད་[15]ལས་གསལ།

ཡང་ཁ་ཅིག་གིས།  དོན་དཔྱོད་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་ན་ཆོས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པ་དང་།  ཐ་དཔྱོད་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་གཉིས་མཐར་གང་ཁས་ལེན་དགོས་པ་དང་། དེ་གཉིས་བསྡུར་ན་གང་ལྟར་དུ་འཐད། ཅིག་ཤོས་ཁས་བླངས་ན་ཅིག་ཤོས་ཁས་ལེན་མི་ཐུབ་ཅེས་ཟེར། དེ་ནི་འདི་ལྟར་གོ་བར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དཔྱོད་རིགས་པས་གྲུབ་མ་གྲུབ་བཙལ་ནས་མ་གྲུབ་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཚེ་ན། དོན་དཔྱོད་ཚད་མ་ལ་ཡིད་རྟོན་བྱེད་པ་ལས། ཐ་སྙད་ཚད་མ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པས་དེ་ལ་སྣང་བས་གནོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་། ཐ་དཔྱོད་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་འཇོག་པའི་ཚེ་ན། ཐ་དཔྱོད་ཚད་མ་ལ་ཡིད་རྟོན་བྱེད་པ་ལས། དོན་དཔྱོད་རིགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གྲུབ་མ་གྲུབ་ལ་དཔྱད་པ་མི་བྱེད་པས་གནོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་། ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་རྙེད་དོན་འགལ་མེད་དང་བདེན་གཉིས་རང་ས་ནས་མ་ཉམས་པར་འཇོག་དགོས་ཏེ། ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་དཔྱད་པ་ནང་ཕན་ཚུན་ཤན་ཤོར་ནས་འགལ་འདུ་རློམ་པ་འབྱུང་བས། སོ་སོས་དཔྱད་པ་སོ་སོའི་ས་ནས་བདེན་རྫུན་དབྱེ་འབྱེད་བྱས་ཏེ་ཕན་ཚུན་ཤན་མ་ཤོར་ན་འགལ་འདུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།  །

དཔྱད་ཡིག་དང་ཞབས་མཆན། 

[1] འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་དུ་དྲངས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཐོབ་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་ལ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་ཐོབ་པ་མེད་ཅིང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་དོ། །
[2] བཞི་བརྒྱ་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་ལས། གང་གི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་བཤད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ཕྱི་ནང་གི་དོན་གྱི་དབྱེ་བས་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆར་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་རྟོག་པ་ཚད་མར་བྱས་ཏེ་ཁས་བླང་བར་བྱ་ལ། གང་གི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཤད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་ནས་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆར་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་གང་རུང་ཅིག་འདོད་ཅིང་གང་རུང་ཅིག་མི་འདོད་པའི་རྒོལ་བས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་བཤད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །
[3] ཚིག་གསལ་ལས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཚད་མ་བཞི་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་རྟོགས་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚད་མ་དག་ཡོད་ན་གཞལ་བྱའི་དོན་དག་ཏུ་འགྱུར་ལ། གཞལ་བྱའི་དོན་དག་ཡོད་ན་ཚད་མ་དག་ཏུ་འགྱུར་གྱི། ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱ་གཉིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དག་གིས་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་ལྟ་བ་འདིའི་སྒོ་ནས་མཚུངས་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། མེད་དེ། དབུ་མ་པ་དག་གིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་དག་གིས་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་མི་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །
ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གལ་ཏེ་བདག་དང་གཞན་དང་གཉི་ག་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་གསུངས། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
[4] དབུ་མ་ཤེས་རབ་ལ་འཇུག་པ་ལས། དགག་བསྒྲུབ་གཉིས་ཀ་དགག་འབའ་ཞིག །དངོས་ལ་དགག་སྒྲུབ་གང་ཡང་མེད། །ཅེས་དང་། དངོས་པོར་ཞེན་པ་བཀག་ནས་ནི། །རང་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཅེས་དང་། དུ་མ་དང་ནི་གཅིག་བྲལ་ཕྱིར། །སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ཇི་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་དང་། སྐྱེ་མེད་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། །སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་མེད་ཕྱིར་རོ། །
[5] འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་ལས།  དེ་ཉིད་སྐབས་སུ་རིགས་པ་གང་ཞིག་གིས། །བདག་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་རིགས་མིན་པའི། །རིགས་དེས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རིགས་མིན་པས། །ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་གང་གིས་ཡིན་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པའི་སྐབས་སུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རིགས་པས་བདག་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མི་རུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་། དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་པས་ཁྱོད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་གང་གིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར།
དེ་ཉིད་ལས།(ཀུན་མཁྱེན་མི་ཕམ་པའི་འཇུག་པའི་ས་བཅད་དུ་རྟོག་རྣམས་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་སྐབས་སུ།)རྟོག་རྣམས་དངོས་པོ་ཡོད་ན་འགྱུར་བ་སྟེ། །དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་མེད་པར་ཡོངས་དཔྱད་ཟིན། །དངོས་པོ་མེད་པར་འདི་རྣམས་མི་འབྱུང་དཔེར། །བུད་ཤིང་མེད་པར་མེ་ཡོད་མིན་དེ་བཞིན། །གང་གི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རིགས་པས་དངོས་པོ་སྲིད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རྣལ་འབྱོར་པ་འཕགས་པའི་ལམ་མངོན་དུ་མཛད་པར་གྱུར་པས་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟིགས་པ་དག་གིས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་དངོས་པོ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་དམིགས་ཤིང་།
[6] འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲས་པས་ནི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། མིག་ནི་ནང་གི་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་ཞིང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
[7] ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གཅིག་གིས་གཅིག་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ནི་ཀུན་གྱི་ཐ་ཤལ་ཏེ། དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །
[8] ཀུན་མཁྱེན་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེའི་དགོངས་གཅིག་ཚོམས་དང་པོའི་རྣམ་བཤད་ལས། ཀུན་རྫོབ་པའི་གཟུགས་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་སོགས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་གྲུབ། དེ་གྲུབ་པ་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆགས་སྡང་གི་བློ་སྐྱེ་བ་ཡང་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་གྲུབ། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་སྐྱེ་བར་རིགས་པ་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་མི་བསླུ་བར་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་གྲུབ། དེ་གྲུབ་ན་གཟུགས་ཡིད་འོང་སོགས་ལ་ཆགས་སོགས་ཀྱི་བློ་དོན་མཐུན་ཚད་གྲུབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། ཚད་མ་ཡང་དག་གིས་གྲུབ་ན་གྲུབ་པའི་ཆོས་ནི་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་བཟློག་མི་ནུས་ལ། ནུས་ན་ཚད་མ་ལ་ཡིད་བརྟན་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་ལ། དེར་ཡང་མི་འགྱུར་ན་ལས་ཉོན་དང་སྒྲིབ་གཉིས་སོགས་ཀྱང་རིམ་གྱིས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།
[9] རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་རྟག་པར་འཛིན། །མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཆད་པར་བལྟ། །དེ་ཕྱིར་ཡོད་དང་མེད་པ་ལ། །མཁས་པས་གནས་པར་མི་བྱའོ། །
[10] རབ་གསལ་བརྒལ་ལན་ལས།  བདག་ཅག་གིས་ནི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཁས་ལེན་སོ་སོའི་དབང་དུ་མ་བྱས་པར་ཡོད་ཟེར་ཚད་ཡོད་མཐའ་དང་། མེད་ཟེར་ཚད་མེད་མཐའ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མ་སྨྲས་ཏེ། ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ། བདེན་གྲུབ་ཏུ་མེད་པ་དང་། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་མཐའ་མ་ཡིན་གྱི་རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་མཐའ་སེལ་བྱེད་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ཁོ་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མར་འཛིན་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་སེལ་མི་ནུས་པས། རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དོན་དམ་སྤྲོས་བྲལ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་མཚན་མར་འཛིན་པའི་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་མཐའ་ཕྲ་བའང་སྤོང་དགོས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོད་དང་མེད་པ་འདི་གཉིས་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་མདོ་ཡི་དོན་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ལ་བཤད་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་སྟེ། གང་ལ་མཐའ་ནི་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ལ་དབུས་ཀྱང་ག་ལ་ཡོད། །
[11] འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་ལས། (སྟོང་ཉིད་བཞི་ལས། གཞན་གྱི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ།)གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་མཆོག་ཏུ་བྱུང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །དེའི་མཆོག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་། །
[12] གྲུབ་མཐའ་མཛོད་ལས། སྟོང་ངོས་ཆོས་སྐུ་ལ་ལྟོས་ན་ཡེ་ཤེས་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀར་མ་གྲུབ་པས་ཡོད་ཅེས་བཞག་ཀྱང་འགོག་ལ། མེད་ཅེས་འདོད་ཀྱང་འགོག་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་མེད་པའང་མི་འཐད་ལ། སྣང་ངོས་གཟུགས་སྐུ་ལ་ལྟོས་ནས། གདུལ་བྱ་སྣང་ནས་དོན་མཛད་པ་སྣང་དགོས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་སྣང་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་ཡིན་ཡང༌། གང་གིས་ཀྱང་མ་བཏགས་པར་སྣང་བའི་རྣམ་གཞག་གི་ཡུལ་རྣམས་སྤྲོས་པ་ཞེས་གཞག་ཏུ་མེད་པས། དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་པས་ཀྱང་ཁས་ལེན་པས་འགོག་པར་མི་རིགས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་མཐུན་འཇུག་གི་མདོ་ལས། གང་འཇིག་རྟེན་པས་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་དེ་ནི་ངས་ཀྱང་ཡོད་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །
༼སྤྱིར་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དགག་བྱ་མིན་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་འགའ་སྨོས་པའི་ལུང་ཁུངས་ཨང་རྟགས་ཀྱི་ལུང་།༽
[13] མདོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། སུ་དག་བུད་མེད་འདུ་ཤེས་གནས། །དེ་དག་འདོད་ཆགས་རབ་ཏུ་འཕེལ། །འདུ་ཤེས་དག་ནི་རྣམ་བཤིག་ན། །འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ནི་གོས་མི་འགྱུར། །
འཇུག་པ་རྩ་བ་ལས། ཀུན་མཁྱེན་མི་ཕམ་པའི་ས་བཅད་དུ་ཆགས་སོགས་མི་ལྡོག་པར་ཐལ་བ་ནི་ཞེས་པའི་སྐབས་སུ། ཁྱོད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བདག་མེད་མཐོང་བ་ཡིས། །གཟུགས་སོགས་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །གཟུགས་ལ་དམིགས་ནས་འཇུག་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་སོགས། །སྐྱེ་འགྱུར་དེ་ཡི་ངོ་བོ་རྟོགས་མེད་ཕྱིར། །
ཡིད་བཞིན་མཛོད་འགྲེལ་ལས། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་རྟོགས་ཙམ་གྱིས་སྒྲིབ་པ་མི་སེལ་ཞིང༌། ཐ་དད་དུ་འཛིན་པ་སྤང་གཉེན་དུ་མི་འཐད་དེ་དགྲ་ལ་ཞེ་སྡང་སྐྱེས་པ་ལ་ནམ་མཁའ་སྟོང་པར་ཤེས་པས་མི་ཕན་པ་ལྟར། གཞི་རྫུན་གྱི་སྣང་བ་ལ་བདེན་པར་ཞེན་ནས། ལོགས་སུ་སྟོང་པ་རྟོགས་པས་ཅི་ལ་ཡང་མི་ཕན་པས་རྟོགས་པ་དེ་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
[14] སྤྱོད་འཇུག་ལས། གལ་ཏེ་ཤེས་དབང་ལས་དོན་གྲུབ། །ཤེས་ཡོད་ཉིད་ལ་རྟེན་ཅི་ཡོད། །འོན་ཏེ་ཤེས་བྱ་ལས་ཤེས་གྲུབ། །ཤེས་བྱ་ཡོད་ལ་རྟེན་ཅི་ཡོད། །དེ་སྟེ་ཕན་ཚུན་དབང་གིས་ཡོད། །གཉི་ག་ཡང་ནི་མེད་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་བུ་མེད་ཕ་མིན་ན། །བུ་ཉིད་གང་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། །བུ་མེད་པར་ནི་ཕ་མེད་པ། །དེ་བཞིན་དེ་གཉིས་མེད་པ་ཉིད། །
[15]  འཇུག་པ་རྩ་བར། རབ་རིབ་དང་ལྡན་དབང་པོ་ཅན་མཚུངས་ལ། །ཆུ་འབབ་རླུང་ལ་ཡི་དྭགས་རྣག་བློ་ཡང་། །མདོར་ན་ཇི་ལྟར་ཤེས་བྱ་མེད་དེ་བཞིན། །བློ་ཡང་མེད་ཅེས་དོན་འདི་ཤེས་པར་གྱིས། །
[16] རྩོད་བཟློག་ལས། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི། །དོན་གྱིས་འགའ་ཞིག་དམིགས་ན་ནི། །བསྒྲུབ་པའམ་བཟློག་པར་བྱ་ན་དེ། །མེད་ཕྱིར་ང་ལ་ཀླན་ཀ་མེད། །
[17] རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས། སྐྱེས་བུ་ས་མིན་ཆུ་མ་ཡིན། །མེ་མིན་རླུང་མིན་ནམ་ མཁའ་མིན། །རྣམ་ཤེས་མ་ཡིན་ཀུན་མིན་ན། །དེ་ལས་གཞན་དོན་སྐྱེས་བུ་གང་། །

– – – – –