ཆོས་ལུགས།

དཔྱད་རྩོམ་འདིར་ཉན་ཐོས་སྡེ་པའི་བཀའ་བསྡུ་རིམ་པ་གསུམ་གྱི་འཕེལ་རིམ་ལ་དཔྱད་པ་བྱ་ཅི་ཐུབ་དང་། འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཁག ། ཁ་ཅིག་གི་འདོད་པ། མཁས་པའི་གསུང་སྲོལ་རྣམས་བསྡུར་ཏེ་གང་འཐད་ལྡན་དུ་གཞག་པ་དང་། འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་ཚིག་དག་དངོས་སུ་དྲངས་ཏེ་གོ་བསྡུར་བྱས་ཡོད་པར་མ་ཟད།

འཕོ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་བཅུ་བདུན་ལས་(རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་བཅུ་བདུན་ནི། ༡ རིག་པ་རང་བྱུང་གི་རྒྱུད་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག ༢ རིག་པ་རང་གྲོལ་གྱི་རྒྱུད་ལེའུ་བཅུ། ༣ སྒྲ་ཐལ་འགྱུར་གྱི་རྒྱུད་ལེའུ་ལྔ་པ། ༤ རྡོར་སེམས་སྙིང་གི་མེ་ལོང་གི་རྒྱུད་ལེའུ་བརྒྱད་པ། ༥ ནོར་བུ་ཕྲ་བཀོད་རྒྱུད་ལེའུ་བཅུ་བཞི། ༦

ནང་ཆོས་རྒྱ་གར་ནས་ཐོག་མར་སིངྒལའི་ཡུལ་དང་དེ་ནས་རྒྱ་ནག་དེ་རྗེས་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་ཇི་ལྟར་དབུ་བརྙེས་ནས་དར་ཚུལ། ཐོག་མར་བོད་སྐད་དུ་ལེགས་སྦྱར་ནས་ཕབ་བསྒྱུར་ཞུས་པའི་གཞུང་ཁག་གི་ངོ་སྤྲོད།བསམ་ཡས་སུ་སྒྲ་བསྒྱུར་སྡེ་ཚན་ཁག་ཕྱག་བཏབ་སྟེ་བཀའ་བསྟན་གྱི་གཞུང་ཕབ་འགྱུར་གྱི་ལས་གཞི་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ཁྲོལ་འོག་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ།

དེ་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཐོས་ཏེ། འདི་ནས་ལུགས་ལྡོག་ཏུ་བརྩིས་པའི་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་འདས་པའི་སྔོན་གྱི་ཉིན་མོ་ཞིག་ལ། དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་རང་གི་དངོས་སློབ་ཏུ་གྱུར་པ་སློབ་དཔོན་ལྷ་དབང་བློ་གྲོས་ལ་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བ་རྩོམ་པར་བསྐུལ་བ་ན། ལྷ་དབང་བློས་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བ་རྩོམ་ཐེངས་གསུམ་དུ་མཛད་དེ།

ཐེངས་འདིར་བདག་གིས་སྒོམ་གྱི་ངོ་བོ་གཙོར་བཟུང་སྟེ་སྒོམ་གྱི་སྐོར་ནས་གང་ཤེས་པ་རྣམས་སྤྱན་ཡངས་མཁས་པའི་གཟིགས་མོར་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན། སྤྱིར་སྒོམ་ལ་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མང་བོ་ཡོད་ལ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ལུགས་དང་ཆོས་བརྒྱུད་སོ་སོའི་ལྟ་གྲུབ་དང་སྒོམ་གྱི་ངོ་བོ་ངོས་འཛིན་སྟངས་མ་འདྲ་བས་རིགས་དུ་མ་བྱུང་ཡོད་ལ། ཁ་ཅིག་གིས་ཕྱི་ལུས་ཀྱི་རྩོལ་བ་དང་སྦྱོར་བའམ་

གང་ཞིག་ཀུན་ལ་མུན་པ་གཏན་བཅོམ་ཞིང་། ། འཁོར་བའི་འདམ་ལས་འགྲོ་བ་དྲངས་མཛད་པ། ། དོན་བཞིན་སྟོན་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། །[1] ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར།  དེ་ལས་འཕྲོས་ཏེ་མུན་པ་དང་མ་རིག་པའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ་ཞུས་ན།  དང་པོ། མུན་པ་དང་པ་མ་རིག་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་པ་དང་།  གཉིས་པ།

དེ་ཡང་སྤྱིར་སེམས་ཙམ་གྱི་ལྟ་གྲུབ་འདི་ནི་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་འཁོར་ལོ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གསུངས་པ་ལས་ཐ་མ་དོན་དམ་རྣམ་པར་ལེགས་པར་ཕྱེ་བའི་ཆོས་འཁོར་ལས་བསྟན་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་གཉིས་བྱོན་ཏེ། རྒྱལ་ཚབ་བྱམས་པ་མགོན་པོའི་བྱམས་ཆོས་སྡེ་ལྔའི་མཛད་འཕྲིན་གྱི་འོད་སྣང་མི་ཡུལ་དུ་བལྟམས་ཤིང་།

༡༧༡༦ ལོར། མགོ་སྐར་བླ་མ་ཨི་པོ་ལི་དོ་ཞེས་པ་འདི་ཡེ་ཤུ་ཇེ་སོ་ཊི(Jesuit)འི་བོད་ཡུལ་གྱི་ཆོས་སྤེལ་ལས་དོན་བསྐྱར་གསོའི་ཆེད་བོད་ལ་བསླེབས་ཤིང་། བོད་དུ་ཡེ་ཤུ་ཆོས་ལུགས་སྤེལ་བ་ལ་ཐོག་མར་ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་མ་བཀག་ཐུ་མེད་དུ་མཐོང་སྟེ། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་དང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་དམིགས་འབེན་གཙོ་བོར་བཟུང་ནས་བོད་ཡིག་གི་བརྩམས་ཆོས་མང་དུ་བྲིས་ཡོད།

དེ་ལ་གཞུང་ཕྱི་མོའི་དབུ་མ་པ་དང་ཕྱོགས་འཛིན་པའི་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲེལ་ལུགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མང་དུ་མཆིས་ནའང་འདིར་མཚན་གཞི་ཙམ་ངོས་བཟུང་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ། དབུ་མའི་གཞུང་ལ་མཇལ་སྐབས་དཔྱད་གཞི་འཚོལ་བདེ་བ་དང་ཀློག་སླ་བའི་ཕྱིར་དུ་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བཀོད་ནས། རྟོག་པས་བཞག་པ་ལ

དེ་ཡང་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་མི་བརྗེད་འཇིག་རྟེན་ཁམས་སུ་བྱོན་ནས་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཐར་ལམ་ལ་བཀྲི་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་བསྐོར་བར་མཛད་ཅིང་། དེ་རྣམས་ཀྱང་། དཔེར་ན་སྨན་པ་མཁས་པས་ནད་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་