ཆོས་ལུགས།

བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་རི་ཆོས་ངེས་དོན་རྒྱ་མཚོ་ལས། དགོས་པ་བསྟན་པས་དྲང་དོན་དུ་འཁྲུལ་བའི་སྡིག་ལྟ་སྤངས་པ་ལ་གཉིས།     ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞི་ལས་བརྩམས་ཏེ་མཚན་དཔེ་གསལ་རྫོགས་ཀྱི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་མདོ་སྡེ་ལང་གཤེགས་དང་།    བསྟན་བཅོས་རྒྱུད་བླ་མ་ལས་དྲང་དོན་དུ་བསྟན་པ་རུང་མིན་ལ་དཔྱད་པ་ལ། 

རྗེ་བཙུན་བླ་མ་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་དང་ངོ་བོ་དབྱེར་མ་མཆིས་པའི་དྲིན་ཅན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལ་སྒོ་གསུམ་གུས་པ་ཆེན་པོས་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །བརྩེ་བ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་སྐྱེ་བ་ནས་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐུགས་མཉེས་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་གཟུང་དུ་གསོལ། ཐུབ་བསྟན་ཡང་སྙིང་སྣང་སྟོང་འགལ་མེད་དུ།། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འཆར་བའི་ཚུལ་བཟང་པོ།།

ཝཱ་ཎ་དབུས་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་བསླབ་པ་བགྲེས་པ་རྣམས་ལ་ནང་ཆོས་གཙོས་པའི་བོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཐོག་ཉིན་གསུམ་རིང་ཟབ་སྦྱོང་འབུལ་སྲོལ་ཡོད་པ་བཞིན། སྐབས་ཞེ་བདུན་པའི་སློབ་གཉེར་བདེ་དོན་ལྷན་ཚོགས་ནས་ད་ལོའི་ཟབ་སྦྱོང་སྐབས་ཁོ་བོར་བོང་བ་གསེར་གཟིགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བགྲོ་གླེང་གི་གོ་སྐབས་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་དང་།

ཐོས་དོན་གདམས་པ་སྒྲུབ་ལ་རྩེ་གཅིག་གཞོལ། ། སྒོམ་དོན་རིམ་གཉིས་རྣལ་འབྱོར་ལེགས་འཁྲུངས་ཤིང་། ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུའི་སྤྲུལ་བ་བློ་བཟང་གྲགས། ། སྲིད་མཐའི་བར་དུ་སྤྱི་བོའི་རྒྱན་དུ་མཆོད། ། ཞེས་མཆོད་པར་བརྗོད་པའི་ཤིས་ཚིག་གིས་མདུན་བསུས་ཏེ་གང་ཞིག་གླེང་བར་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་གཞི་གཉིས་པ་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་དང་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་དོན་ཡིན་ལ།

བོད་ཀྱི་ཆེས་ཐོག་མའི་རིག་གཞུང་བགྲོ་གླེང་ཆེན་མོ་སྟེ་བསམ་ཡས་ཆོས་རྩོད་ཅེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་བརྗོད་དོན་གྱིས་གནའ་ནས་ད་ལྟའི་བར་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་ཀུན་གྱི་བོད་རིག་པའི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གླེང་སྟེགས་སུ་ཤན་ཤུགས་ཟབ་མོ་ཐེབས་ཤིང་བརྒལ་བརྟག་གི་རྩེ་དགའ་ཆད་མེད་དུ་བྱུང་། དེ་ལྟ་ནའང་སྔ་འགྱུར་བཀའ་མའི་ཁྲོད་ཀྱི་དཔེ་རྙིང«བསམ་གཏན་མིག་སྒྲོན»ཞེས་པ་འདི་ལས་

སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་གི་ཚུལ་གསུམ་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད། དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་(Ca.480-540 A. D.)གི་ཚད་མ་ཀུན་བཏུས་ལེའུ་གཉིས་པ་རང་དོན་རྗེས་དཔག་ལེའུ་(D No. 4203, Ce 4a1-3)ལས།རྗེས་དཔག་རྣམ་གཉིས་རང་དོན་ནི།། ཚུལ་གསུམ་རྟགས་ལས་དོན་མཐོང་བའོ།། ཞེས་པ་ནས། རྗེས་དཔག་བྱ་དང་དེ་མཐུན་ལ།། ཡོད་དང་མེད་ཉིད་ལ་མེད་པའོ།། ཞེས་དང་དེའི་སྐབས་ཀྱི་རང་འགྲེལ་(D No. 4204,Ce 27a5-6)ལས།

ཐོག་མར་‘‘ཁྱུང་མོ་’’ཞེས་པའི་མཚན་ཟུར་གྱི་ཁྱུང་གི་གོ་དོན་ནི། སྤྱིར་ཁྱུང་ཞེས་པ་འདབ་ཆགས་ཁྱུང་དང་རུས་ཁྱུང་གཉིས་སུ་གོ་རྒྱུ་ཡོད་སྟེ། ‘‘འདིར་ཞུང་གི་སྐད་དོད་དུ་གྱུར་པའི་ཁྱུང་གི་འཇུག་གཞིར་འདབ་ཆགས་ཁྱུང་དང་རུས་རྒྱུད་ཁྱུང་གཉིས་ཀར་བདོག་པར་སྣང་སྟེ། ཞང་སྐད་དུ་ཞུང་ཁྱུང་དང༌། ཏིང་ཞུང་ཁྱུང་སྔོན་དང༌། ཞུང་ཞག ཁྱུང་ནག་ལ་གོ་བར་འདུག 

གནའ་བོའི་བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་<<མཛོད་སྒྲ་འགྲེལ་>>ཞེས་པའི་ཕྱག་དཔེ་དེའི་མཚན་ཆ་ཚང་ལ་<<བདེན་པ་བོན་གྱི་མཛོད་སྒོ་སྒྲ་འགྲེལ་འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག་>>ཅེས་ཞུ། འདིའི་མ་དཔེ་ཡང་ཧ་ཅང་དཀོན་པ་དང་ད་སྔ་མ་དཔེ་གཅིག་[1]ལས་རྙེད་སོན་བྱུང་མེད། དེ་ཡང་དོལ་པོ་བསམ་གླིང་དགོན་ནས་ཡིན་པར་གྲགས་པ་དང་། ད་ཆར་རྒྱ་གར་སྨན་རི་དགོན་དུ་བཞུགས་ཡོད།

བོད་རྩམ་པ་ཟ་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་མ་མཐར་ཡང་ཤམ་བྷ་ལ་ཞེས་ཐོས་མ་མྱོང་བ་མི་སྲིད་པའི་ཚད་དུ་སླེབས་ཡོད་ཅིང་། རིགས་རུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་མ་འོངས་པ་ན་རང་ཉིད་ཤམ་བྷ་ལར་སྐྱེ་བའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཀྱིན་ཡོད་པར་མ་ཟད། འགྲོ་གྲོན་དང་དཀའ་ངལ། ས་ཁད་ཉེ་རིང་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་ཆ་རྐྱེན་གང་ལའང་མི་ལྟོས་པར་ཤམ་བྷ་ལར་སྐྱེ་བའི་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་འཇོག་ཕྱིར་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གྱི་ཁ་གྲངས་ལ་འགྲན་གསོག་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།

རྩོམ་ཡིག་འདིར། སྐྱེ་སྤྲུལ་ངོས་འཛིན་གྱི་ལྟ་བའི་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་། སྤྲུལ་སྐུའི་སྐྱེས་རབསཀྱི་རྣམ་གཞག སྤྲུལ་སྐུ་མྱུར་བྱོན་དང་། སྐུ་ཚེ་རིང་འཚོ་སོགས་རྩོམ་གྱི་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་སྤྲུལ་སྐུ་དང་དམིགས་བསལ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཅན་དུ་གྲུབ་ཚུལ་ལས་བརྩམས་ཏེ། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བྱུང་རབས་ནང་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་གནད་དོན་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་ནས་ཀྱང་ཞིབ་འཇུག་དཔྱད་གླེང་བྱེད་གལ་ཆེ་བ་དང་།