ལོ་རྒྱུས།

ཕྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ལྷག་གི་དུས་སུ།  དར་གོས་ཚོང་ལམ་གྱི་སྒོ་མོ་ཕྱེས་ནས་བཟུང་སྟེ། ཚོང་ལམ་དེའི་སྟེང་དུ་ཚོང་ཟོག་སྐྱེལ་འདྲེན་བྱེད་མཁན་དང་། ལྗོངས་རྒྱུ་བ། བསམ་བློ་བ། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་དང་། གཞན་ཡང་གསང་ཉུལ་བ་སོགས་མཚམས་མ་ཆད་པར་བགྲོད་པའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས། ཚོང་ལམ་དེ་ནི་ཤར་ལྷོ་ནུབ་བྱང་གི་ཤེས་རིག་སྒྱུ་རྩལ་དང་། ཆོས་ལུགས་རིག་གནས།

བརྗོད་གཞི་དངོས་སུ་མགོ་མ་བཙུགས་གོང་ལ་ངས་ཨ་མདོར་རྟོག་མྱུལ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཨ་རིའི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་གུས་འདུད་ཞུ་བར་འདོད་ཅིང་། རྟོག་མྱུལ་མཁན་འདི་དག་ལས་ཆེས་གལ་ཆེ་བ་ནི་ཝེའི་ལིམ་རོ་ཁུ་ཧེ་ལི་(William.W.Rockhill)དང་། ཇོ་སེ་ཧྥུ་རོ་ཁུ་(Joseph F.Rock)། ཨེཀ་ཝ་ལི་(Robert B. Ekvall)བཅས་ཡིན་པ་སྨྲ་ག་ལ་དགོས།

1983ལོར་རང་གྲོལ་གྱི《ལང་ཚོའི་རྦབ་ཆུ》སྤེལ་བ་ནི་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གསར་བ་དབུ་བརྙེས་པའི་མཚོན་རྟགས་ཡིན་ལ། དེ་ནས་བཟུང་ཚིག་རྒྱན་གྱི་ཕྲེང་བ་སྤེལ་བ་གཙོ་བོར་འཛིན་ཞིང་བསྟོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྙན་ངག་གི་བརྗོད་བྱར་དབང་བསྒྱུར་བའི་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་དེ་ཡང་སྐས་རིམ་གསར་བ་ཞིག་ཏུ་བགྲོད་མགོ་བརྩམས་ཤིང་།

དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་ནང་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་རྒྱ་ཡུལ་དུ་ཆིབས་ཞབས་བསྒྱུར་བ་དེ་ཀུན་ལ་རླུང་ལྟར་གྲགས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། གང་ལྟར་ཆིབས་བསྒྱུར་འདིའི་བྱུང་རིམ་ཁྲོད་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་སྤྱིར་བཏང་གི་ཟིན་ཐོ་དང་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ཆེན་མོའི་རང་རྣམ་དུ་གསལ་བའི་གནས་ཚུལ་གཉིས་ཤིན་ཏུ་ཐོ་ཐུག་དཀའ་བར་འདུག

༧རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ཆེན་མོ་སྐུ་བལྟམས་དུས་བོད་དེ་ཆབ་སྲིད་དང་། ཆོས་ལུགས། སྤྱི་ཚོགས་བཅས་གང་ཐད་ནས་ཟང་ཟིང་གི་གནས་སུ་ལྷུང་ཞིང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཆ་ནི་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་ཁོ་ན་སྤེལ་བར་འདོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་རང་གི་དཔལ་འབྱོར་ནུས་པ་དང་ཆབ་སྲིད་དབང་ཤུགས་འཛུགས་པར་མོས་ཤིང་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱིན་པའི་ཚོ་བ་ཤོག་ཁག་ཚོས་བཟུང་ཡོད།

རིག་གནས་ཆུང་བ་ལྔ་ལས་ཟློས་གར་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་སྤྱོད་སྒོ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་ཞིང་། ཡུལ་དུས་ལ་ངེས་པ་མེད་པར་ཕྱོགས་གང་སར་ཟློས་གར་གྱི་ཕྲིན་ལས་དར་ཁྱབ་ཆེ་ལ། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཁྲོད་ཟློས་གར་ཆེན་མོ་བརྒྱད་ཅེས་པ་སོགས་གཙོ་ཆེར་མི་སྐྱ་རྣམས་ཀྱིས་འཁྲབས་པའི་ཟློས་གར་དང་།  དེང་དུས་སུ་ཐོག་མར་གསེར་རྟ་བླ་རུང་སྒར་ནས་གསར་དུ་དར་བའི་

བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དུས། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཚད་ལྡན་དག་གམ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྔ་ཤོས་དག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ནི་ཞིབ་འཇུག་པ་དག་གིས་གཙོ་བོར་འཛིན་བཞིན་ཡོད་སྟབས། འདིར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་རྙིང་ཤོས་ཀྱི་གྲས་སུ་འཛིན་བཞིན་པའི་ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་གཉིས་ངོ་སྤྲོད་དང་དཔྱད་བསྡུར་ཐུང་ངུ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།

ཉིན་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ལ་ཧྥ་རན་སིའི་གཞུང་གིས་ཏོག་དབྱིབས་ན་ཚ་ལ་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་ཁྱིམ་སྡོད་བཀའ་རྒྱ་བསྒྲགས་སྟབས། ཕྲན་གྱིས་དཔའ་བོ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བས (༡༥༠༤ -༡༥༦༤ /༡༥༦༦) མཛད་པའི«ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན»གྱི་བམ་པོ་ཁག་ལས་དོན་ཚན་ཁ་ཤས་ཞིབ་ཀློག་བྱེད་སྐབས།  དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བའི་རྣམ་ཐར་དང་། ཆོས་འབྱུང་འདིའི་གནས་ཚུལ།

2018ལོའི་ཟླ་བ་10ཚེས་13ནས་14ཉིན་ཧྲན་ཞིའི་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་དུ་བསྐོངས་ཚོགས་བྱས་པའི་“བོད་རིག་པ་དང་ཧི་མ་ལ་ཡ་ཞིབ་འཇུག་སྐོར་གྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་རིག་གཞུང་དཔྱད་གླེང་ཚོགས་འདུ་སྐབས་གཉིས་པ་”ཡི་ཐོག་ཏུ་ཁོ་བོས་ཁུ་སྟོན་བརྩོན་འགྲུས་གཡུང་དྲུང་དང་ཁོང་གིས་མཛད་པའི་《ལོ་རྒྱུས་ཆེན་མོ》ཡི་སྐོར་ལ་སྒྲོག་སྦྱངས་བྱས་པ་ཡིན།

འདིར་ཐད་ཀར་བརྗོད་གཞིར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ལ། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་དགུ་བའི་སྟོ ད་ཀྱི་ཆ་སྟེ་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བཙན་དང་ཐང་གུར་རམ་ལི་ཐང་གི་རྒྱལ་པོ་མོའུ་ཙུང་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་ཐང་གི་ས་མཚམས་ཆུ་མཚམས་བཅད་པའི་རྡོ་རིང་ངམ་རྒྱལ་ས་འཕྲུལ་གྱི་གཙུག་ལག་ ཁང་གི་མདུན་དུ་བཞེངས་པའི་དབོན་ ཞང་མོལ་བའི་རྡོ་རིང་དུ་འབོད་པའི ཤར་ངོས་ཀྱི་བོད་ཡིག་ཏུ།